Menfi tespit | Takibin iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2008/8775 E. 2010/95 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kapalı fatura↗ navlun bedeli↗ hizmet bedeli↗ karine↗ borçlu olunmadığının tespiti↗ ilamsız icra takibi↗ navlun↗ basiretli tacir↗ taşıma sözleşmesi↗ fatura↗ tacir↗ menfi tespit↗ eksik inceleme↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı tarafından düzenlenen faturaların ortasına vurulan kaşe ve imza neticesinde karineye göre kapalı fatura olarak nitelendirildiği ve bedelinin ödendiği anlamına gelse dahi karinenin aksine taraflar arasındaki sözleşmeye ve ödemelerin bankadan yapılmasından dolayı faturaların bedellerinin ödenmediği ve açık fatura olarak kabul edilmesi gerektiği, davaya konu 28/02/2007 tarihli faturanın davacıya tebliğ edilmemiş olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının 4.040,32.-YTL'lık kısma yönelik olarak alacaklı Hacer Aslan'a borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ve navlun bedeline yönelik borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı şirket, davalıdan nakliye hizmeti aldığını, bunun karşılığında davalının üç adet fatura düzenlediğini ve bu fatura bedellerinin ödenmediğinden bahisle davalının ilamsız icra takibi başlattığını, faturaların kapalı olarak düzenlenmesinin yanında bir adet faturanın da kendilerine tebliğ edilmediğini ileri sürerek, bu menfi tespit davasını açmıştır.
Davaya konu faturalarda kaşe ve imza orta kısımda yer almakta olup, kapalı faturadır. Kapalı fatura, fatura konusu mal veya hizmetin bedelinin ödendiğine karine teşkil edip, kapalı faturaya dayanarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafın fatura konusu bedelin ödenmediğini ispat etmesi gereklidir.
Somut olayda davaya konu faturalara konu bedelin ödenmediğini iddia eden davalı olup, davalının aleyhinde oluşan karinenin aksini ispat etmesi gerekmektedir. Davalıya bu konuda ispat imkanı tanınmasının yanında, davaya konu faturalar incelendiğinde faturayı tanzim eden kişi davalı olduğu halde, faturadaki kaşe ve imzanın davalıya ait olmadığı cevap dilekçesinde savunulmuş bulunmasına göre bu konu üzerinde de durulması gerekmektedir.
Bunun yanında davacı şirketin icra takibine karşı sessiz kalması ve basiretli bir tacir olarak yaptığı ödemeleri defterlerine işlemesi gerektiği halde bu konuda kayıt bulunmamasının da değerlendirilmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/4843 E. 2010/7696 K.
Ortak:kapalı fatura · hizmet bedeli · karine · borçlu olunmadığının tespiti · ilamsız icra takibi · taşıma sözleşmesi · fatura · tacir · Menfi tespit | Takibin iptali
İncelediğiniz karardaKapalı «fatura», fatura konusu mal veya «hizmetin bedelinin» ödendiğine «karine» teşkil edip, kapalı faturaya dayanarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafın fatura konusu bedelin ödenmediğini ispat etmesi gereklidir.
… osyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı tarafından düzenlenen faturaların ortasına vurulan kaşe ve imza neticesinde karineye göre «kapalı fatura» olarak nitelendirildiği ve bedelinin ödendiği anlamına gelse dahi karinenin aksine taraflar arasındaki sözleşmeye ve ödemelerin bankadan yapılmasından dolayı fatur …
Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan ve «navlun bedeline» yönelik «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaDairemiz bozma ilamında da belirtildiği üzere davaya konu faturalar «kapalı fatura» olup,kapalı fatura fatura konusu mal veya «hizmet bedelinin» ödendiğine «karine» teşkil edip,kapalı faturaya dayanarak alacaklı olduğunu iddia talep eden tarafın fatura konusu bedelin ödenmediğini ispat etmesi gerekir.
Mahkemece,davalı tarafından düzenlenen faturaların ortasına vurulan kaşe ve imzayla oluşan karineye göre «kapalı fatura» olarak nitelendirildiği ve bedelinin ödendiği anlamına gelse dahi karinenin aksine taraflar arasındaki sözleşmeye ve ödemelerin bankadan yapılmasından dolayı fatur …
2-Dava,«taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan ve taşıma bedeline yönelik olarak «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:menfi tespit davası · tespit davası
Benzer bu karardaİcra takibine yasal süresi içerisinde itiraz edilmemiş olması o takibi haklı kılmayacağından ve sürenin geçirilmesi halinde «menfi tespit davası» açılmasında bir usulsüzlük bulunmadığı gibi,davacının yapmış olduğu ödemeleri «defterlerine» işlememiş olması da davacı tarafından ödemelerin elden yapılmadığını kanıtlamayacağından ,davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemiz bozma kararı diğer yönlerden usul ve yasaya uygun olmakla ,kararımızdan “Bunun yanında davacı şirketin icra takibine karşı sessiz kalması ve basiretli bir «tacir» olarak yaptığı ödemeleri defterlerine işlemesi gerektiği halde bu konuda kayıt bulunmamasının da değerlendirilmek suretiyle ..”ibarelerinin çıkartılması suretiyle …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/2623 E. 2022/7943 K.
Ortak:kapalı fatura · karine · fatura
İncelediğiniz kararda… osyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı tarafından düzenlenen faturaların ortasına vurulan kaşe ve imza neticesinde karineye göre «kapalı fatura» olarak nitelendirildiği ve bedelinin ödendiği anlamına gelse dahi karinenin aksine taraflar arasındaki sözleşmeye ve ödemelerin bankadan yapılmasından dolayı fatur …
Kapalı «fatura», fatura konusu mal veya «hizmetin bedelinin» ödendiğine «karine» teşkil edip, kapalı faturaya dayanarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafın fatura konusu bedelin ödenmediğini ispat etmesi gereklidir.
Davacı şirket, davalıdan nakliye hizmeti aldığını, bunun karşılığında davalının üç adet «fatura» düzenlediğini ve bu fatura bedellerinin ödenmediğinden bahisle davalının «ilamsız icra takibi» başlattığını, faturaların kapalı olarak düzenlenmesinin yanında bir adet faturanın da kendilerine tebliğ edilmediğini ileri sürerek, bu «menfi tespit» davasını açmıştır.
Benzer bu karardaİlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, takibe konu faturanın «kapalı fatura» olduğu, kapalı faturanın borcun ödendiğine dair «karine» teşkil ettiği, davacı tarafın karinenin aksini ispatlayacak delil «ibraz» etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:ibraz
Benzer bu karardaİlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, takibe konu faturanın «kapalı fatura» olduğu, kapalı faturanın borcun ödendiğine dair «karine» teşkil ettiği, davacı tarafın karinenin aksini ispatlayacak delil «ibraz» etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/3396 E. 2022/7588 K.
Ortak:kapalı fatura · karine · fatura · e-defter
İncelediğiniz kararda… osyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı tarafından düzenlenen faturaların ortasına vurulan kaşe ve imza neticesinde karineye göre «kapalı fatura» olarak nitelendirildiği ve bedelinin ödendiği anlamına gelse dahi karinenin aksine taraflar arasındaki sözleşmeye ve ödemelerin bankadan yapılmasından dolayı fatur …
Kapalı «fatura», fatura konusu mal veya «hizmetin bedelinin» ödendiğine «karine» teşkil edip, kapalı faturaya dayanarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafın fatura konusu bedelin ödenmediğini ispat etmesi gereklidir.
Davacı şirket, davalıdan nakliye hizmeti aldığını, bunun karşılığında davalının üç adet «fatura» düzenlediğini ve bu fatura bedellerinin ödenmediğinden bahisle davalının «ilamsız icra takibi» başlattığını, faturaların kapalı olarak düzenlenmesinin yanında bir adet faturanın da kendilerine tebliğ edilmediğini ileri sürerek, bu «menfi tespit» davasını açmıştır.
Benzer bu karardaBölge Adliye Mahkemesince; davacının alacağının faturaya dayanması, davacının dava konusu yapmış olduğu faturaların «kapalı fatura» olması, kapalı faturaların ödendiği karinesinin bulunması nedeniyle, davacının davaya konu faturalar nedeniyle alacaklı olduğunu «yazılı delil» ile ispat etmesi gerektiği, davalı «defterlerinde» davaya konu faturaların kayıtlı olduğu ve ödendiği görülmekle birlikte davalının faturaların ödendiğine dair «yemin teklifinin» eda edilmesi karşısında davacının davasını ispat edemediği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Fatura altının faturayı tanzim eden tarafından kaşe vurularak imzalanması, o faturanın «kapalı fatura» olduğuna ve fatura bedelinin ödendiğine «karine» teşkil eder.
İlk derece mahkemesince; davaya konu faturaların davalıya ait yasal «defter» ve belgelere kaydedildiği, yasal defterlerin ise usulüne uygun tutulduğu, bu faturalara karşılık davalının kesilen faturalar karşılığında borçlanan davalının kendi 2017 yılı yevmiye defterinde borcun diğer bilanço kalemleri ile karşılaştırılarak ödendiğinin belirtildiği, davacının teklifi üzerine davalı şirket yetkilisinin 24.11.2020 tarihli celsede davalı şirketin borcu olmadığına dair «yemini» eda ettiği ayrıca ticari örf ve adete göre faturanın kapalı olarak düzenlenmiş olmasının o «fatura» bedelinin ödendiğine dair karinenin aksini ispatlayacak delil de «ibraz» edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme karinesi · ödeme savunması · yemin teklifi · yazılı delil · yemin · ispat yükü · ticari defter · ibraz
Benzer bu karardaBölge Adliye Mahkemesince; davacının alacağının faturaya dayanması, davacının dava konusu yapmış olduğu faturaların «kapalı fatura» olması, kapalı faturaların ödendiği karinesinin bulunması nedeniyle, davacının davaya konu faturalar nedeniyle alacaklı olduğunu «yazılı delil» ile ispat etmesi gerektiği, davalı «defterlerinde» davaya konu faturaların kayıtlı olduğu ve ödendiği görülmekle birlikte davalının faturaların ödendiğine dair «yemin teklifinin» eda edilmesi karşısında davacının davasını ispat edemediği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bu nedenle davacının «fatura» bedellerinin ödenmediğini ispat edemediği kabulü hatalı olduğu gibi «ispat yükü» üzerinde olmayan davacının «yemin teklifi» yersiz olup, yeminin eda edilmesi de hukuken sonuç doğurmayacaktır.
İlk derece mahkemesince; davaya konu faturaların davalıya ait yasal «defter» ve belgelere kaydedildiği, yasal defterlerin ise usulüne uygun tutulduğu, bu faturalara karşılık davalının kesilen faturalar karşılığında borçlanan davalının kendi 2017 yılı yevmiye defterinde borcun diğer bilanço kalemleri ile karşılaştırılarak ödendiğinin belirtildiği, davacının teklifi üzerine davalı şirket yetkilisinin 24.11.2020 tarihli celsede davalı şirketin borcu olmadığına dair «yemini» eda ettiği ayrıca ticari örf ve adete göre faturanın kapalı olarak düzenlenmiş olmasının o «fatura» bedelinin ödendiğine dair karinenin aksini ispatlayacak delil de «ibraz» edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Mahkemece, alacağı oluşturan faturaların kapalı düzenlendiği, davacının «fatura» bedellerinin ödenmediğini kanıtlayamadığı ve davalı şirket «temsilcisinin» fatura bedellerinin peşin ödendiğine dair «yemin» ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf istemleri, Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2008/8775 E. , 2010/95 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Beykoz 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29.04.2008 tarih ve 2007/208-2008/122 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalının davacı ile aralarında yapılan nakliyecilik sözleşmesine istinaden 30/01/2007, 31/01/2007 ve 28/02/2007 tarihlerine ait fatura alacağı iddiasıyla müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, ancak ödenmediğini iddia edilen faturaların kapalı fatura olarak düzenlenmesi nedeniyle bedelinin ödendiğinin kabulü gerektiğini, davalının kötü niyetli olarak müvekkili şirket aleyhine ilamsız icra takibi yaptığını, davalının iş sorumluluğunun gereklerini ve sözleşmenin kendisine yüklediği yükümlülükleri gereği gibi yerine getirmediğini ileri sürerek, borçlu olmadıklarının tespitine ve takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin ticari hayatı bilmemesinin davacı tarafından istismar edildiğini, davanın niteliği itibariyle davacı tarafın ödendiğini iddia ettiği faturaların nasıl ödendiğini ispat ile mükellef olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı tarafından düzenlenen faturaların ortasına vurulan kaşe ve imza neticesinde karineye göre kapalı fatura olarak nitelendirildiği ve bedelinin ödendiği anlamına gelse dahi karinenin aksine taraflar arasındaki sözleşmeye ve ödemelerin bankadan yapılmasından dolayı faturaların bedellerinin ödenmediği ve açık fatura olarak kabul edilmesi gerektiği, davaya konu 28/02/2007 tarihli faturanın davacıya tebliğ edilmemiş olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının 4.040,32.-YTL'lık kısma yönelik olarak alacaklı Hacer Aslan'a borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ve navlun bedeline yönelik borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı şirket, davalıdan nakliye hizmeti aldığını, bunun karşılığında davalının üç adet fatura düzenlediğini ve bu fatura bedellerinin ödenmediğinden bahisle davalının ilamsız icra takibi başlattığını, faturaların kapalı olarak düzenlenmesinin yanında bir adet faturanın da kendilerine tebliğ edilmediğini ileri sürerek, bu menfi tespit davasını açmıştır.
Davaya konu faturalarda kaşe ve imza orta kısımda yer almakta olup, kapalı faturadır. Kapalı fatura, fatura konusu mal veya hizmetin bedelinin ödendiğine karine teşkil edip, kapalı faturaya dayanarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafın fatura konusu bedelin ödenmediğini ispat etmesi gereklidir.
Somut olayda davaya konu faturalara konu bedelin ödenmediğini iddia eden davalı olup, davalının aleyhinde oluşan karinenin aksini ispat etmesi gerekmektedir. Davalıya bu konuda ispat imkanı tanınmasının yanında, davaya konu faturalar incelendiğinde faturayı tanzim eden kişi davalı olduğu halde, faturadaki kaşe ve imzanın davalıya ait olmadığı cevap dilekçesinde savunulmuş bulunmasına göre bu konu üzerinde de durulması gerekmektedir.
Bunun yanında davacı şirketin icra takibine karşı sessiz kalması ve basiretli bir tacir olarak yaptığı ödemeleri defterlerine işlemesi gerektiği halde bu konuda kayıt bulunmamasının da değerlendirilmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.01.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1007598100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz