Haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve tazminat

Yurt dışı tescilli tasarımın ithalinde haksız rekabetin sınırı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/3406 E. 2023/3810 K.

Ortak:haksız rekabet · iltibas · Haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve tazminat

İncelediğiniz kararda

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, «haksız rekabetin» tespiti, önlenmesi ve tazminat istemlerine ilişkindir.

Benzer bu kararda

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/610 Değişik İş sayılı dosyası ile «tespit davası» ikame edildiğini, müvekkili ürünlerin ayırt edilemeyecek ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzeri olan USB flash sürücülü ve kalemli kartvizitliklerini müvekkil şirket ürünleriyle açıkça «iltibas» yaratacak şekilde kullanan promosyon amaçlı olarak üreten ve/veya ürettiren, piyasaya sunan, promosyon amaçlı satışını gerçekleştiren her çeşit ticaretinn yapan ve/veya yaptıran, piyasada çeşitli firmalara dağıtarak sipariş için teklifte bulunan ve siparişleri alan her türlü tanıtım vasıtalarında kullanan ve sergileyen davalıların bu tecavüzlerinin ve «haksız rekabetinin» tespiti ile durdurulmasına, önlenmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek müvekkili şirketin maddi ve manevi tazminat talep ve dava hakları ile her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak üzere, davalıların tecavüzlerinin ve haksız rekabetinin tespiti ile durdurulmasına, önlenmesine ve giderilmesine, dava konusu ürünlerle ilgili basılı evraklara broşürlere, ambalajlara ve tanıtım vasıtalarına el konulmasına, toplanmasına, imhasına, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 58 inci maddesine binaen davalıların tecavüz ve haksız fiilerinin vuku bulduğu tarihten itibaren işleyecek ticari faizleriyle birlikte fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak üzere davalıların ayrı ayrı 3.000,00 TL «maddi tazminat» ve davalıların ayrı ayrı 1.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

… 2016/5324 K. sayılı ilamı ile onandığı ve kararın kesinleştiği, dava konusu ithal edilen bu ürünlerin davacıya ait ürünlerin birebir aynısı olduğu, ürünler arasında «iltibas» bulunduğu, «tacir» olan davalıların davacıya ait ürünler ile satın aldıkları ürünler arasında iltibas olduğunu bilmeleri gerektiği, dolayısıyla davalıların kusurlu olduğunun kabulü gerektiği, «haksız rekabetin» oluşması için davalının kusurlu olmasının da şart olmadığı, davalıların şahsi amaçlı olarak ürünleri bulundurmadıkları, ticari faaliyetleri gereğince ürünleri satın aldıkları ve ellerinde bulundurdukları, iltibasa meydan veren malları, durumu bilerek veya bilmiyerek, satışa arz etmek veya şahsi ihtiyaçtan başka her ne sebeple olursa olsun elinde bulundurmak unsurlarının somut olayda oluştuğu hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalıların bu eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiği kanaatine varıldığı, davacı şirketin maliki olduğu "USB FLASH SÜRÜCÜ VE KALEMLİ KART YUVASI" isimli ürün ile "USB BELLEK CİHAZİ VE KALEMLİ KARTVİZİT KUTUSU" isimli ürün ile iltibas oluşturan davalı Türmak tarafından satın alınan ve diğer davalı Pfizer'e satılan Usb Flash Sürücülü ve Kalemli Kartvizitliklerin davalılar tarafından ithalinin, satışının, «dağıtımının» ve herhangi bir şekilde piyasaya sürülmesinin haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile, davalıların bu eylemlerinin durdurulmasına ve önlenmesine, Usb Flash Sürücülü ve Kalemli Kartvizitliklere, bu ürünlerle kullanılan basılı evraklara, broşürlere, ambalajlara ve tanıtım araçlarına el konulmasına, toplatılmasına ve imhasına, ithal edilen Usb Flash Sürücülü ve Kalemli Kartvizitliklerin üretmeye yarayan araç ve makinalara el konulması toplanması ve imhası taleplerinin ürünlerin yurt dışından ithal edildiği, belirli somut bir araç ve gereç isim ve adresi bildirilmediği ve şartları oluşmadığı anlaşılmakla reddine, iltibas yaratan ürünlerin ithali nedeniyle davacının ne kadar zarara uğradığının tam olarak belirlenmesi mümkün olmadığı, bu nedenle 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun(818 sayılı Kanun) 42 nci maddesi ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50 nci maddesi nazara alınarak her bir davalı yönünden takdiren 2.000,00 TL maddî tazminat takdirine, davalıların «basiretli tacir» gibi davranmayarak, gerekli izni almaksızın davacı ürünleri ile iltibas oluşturacak ithal edilen ürünleri ticari faaliyetlerinde kullanmaya devam etmesinin kusurlu bir davranış olduğu, bu suretle «haksız eylemin» manevi tazminatı da gerektirdiği, tarafların ekonomik durumları, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, fiilin ve «kusurun» ağırlığı karşısında her bir davalı yönünden 1.000,00 TL manevî tazminat takdirine, davacı tarafça haksız rekabetin oluştuğu tarihten itibaren «ticari faiz» istenmiş olduğu değerlendirildiğinde hükmedilen miktarlara «delil tespit» tarihi olan 28.12.2009 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmişti …

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile olaya uygulanacak olan 6762 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi uyarınca, «haksız rekabet», aldatıcı hareket ve hüsnüniyet kaidelerine aykırı suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimali olduğu, aynı yasanın 57 nci maddesinin beşinci fıkrasında, haksız rekabet olarak kabul edilen eylemlerden biri de; "başkasının emtiası, iş mahsulleri, faaliyeti veya «ticari işletmesiyle» «iltibas» meydana getirmeye çalışmak veya buna müsait bulunan tedbirlere başvurmak, hususiyle başkasının haklı olarak kullandığı ad, unvan, marka işaret gibi tanıtma vasıtalarıyla iltibasa meydan verebilecek surette ad, unvan, marka gibi tanıtma vasıtalarını kullanmak" olarak belirtildiği, dava konusu ürünleri promosyon olarak kullanmak üzere davalı Pfizer'in açtığı ihaleyi diğer davalı kazandığı ve ürünleri yurtdışından davacı dışındaki başka şirketlerden tedarik etmek suretiyle davalı Pfizer'e «teslim» ettiği, davaya konu ürünlerin ithalatçısı Tuem İç ve Dış Tic.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

Farklı:tescilsiz tasarım

Benzer bu kararda

… rünün patentli olmadığı, bu bilginin aksi olduğunda doğabilecek her türlü zarar ve sorumluluğun Türmak’a ait olacağı hususunda diğer davalı Türmak’tan yazılı olarak «taahhüt» aldığını, aynı zamanda sözleşmenin ek niteliğindeki Pfizer Politikaları adlı şartnamade diğer davalı Türmak’ın müvekkil şirket ile olan çalışmalarında fikri haklarda her türlü yasal ve etik normlara riayet etmesi gerektiğinin açıkça ifade edildiğini, müvekkil şirket kartvizitlikleri temin etmeden önce emtiaların TPMK nezdinde tescil ettirilmiş olup olmadığını araştırdığını ve bu emtilara ilişkin herhangi bir tescil «kaydının» olmadığı bilgisini aldığını, müvekkil şirket; ürünlerin Türkiye’de tescilli olmadığını tespit etmesine, şartnamesinde fikri haklarda her türlü yasal ve etik normlara riayet edilmesi gerektiğini açıkça beyan etmesi ve kendisinden beklenenden de fazla özeni göstermesine rağmen ürünlerin ihtilaflı hale gelmesi akabinde, ürünlerin «dağıtımı» dahi yapılmadan derhal diğer davalıya iade edildiğini, davacının; Çin ve Hong Kong’daki «tescilli tasarımlarını» Türkiye’de tescil ettirmediği gibi ürünlerini Türkiye’de satışa sunmadığını, pazarlamadığını ya da başka türlü faaliyette bulunmadığını, dolayısıyla öncelikle rekabet bulunmadığından «haksız rekabetin» oluşmasının mümkün olmadığını, davacının Çin ve Hong Kong Devletleri nezdindeki tescillere dayanarak Türkiye'de hak iddia edebilmesinin mümkün olmadığını, müvekkil şirketin «kusuru» bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Hukuk Dairesinin nin 2016/10703 E., 2018/6467 K. sayılı ve 10.8.2018 tarihli ilamı ile dava konusu ürünlerin ithalinin «haksız rekabet» teşkil edip etmeyeceği hususunun incelendiği "... dava konusu ürünler uzun yıllar önce yurt dışında piyasaya sunulmuş ve Türkiye'de herhangi bir kişi adına «tescilli tasarım» niteliğinde olmadıklarına göre, ilke olarak söz konusu tescilsiz tasarımlar herkesin serbestçe kullanımına açık olup, bu tasarımların uygulandığı ürünler nedeniyle …

Mahkemece, açıklanan ilkeler ve somut olayın özelliklerine uygun düşmeyen şekilde davacı adına yurt dışında «tescilli tasarıma» konu ürünlerin benzerinin Türkiye'de davalı tarafından ithal edilerek satışa konu edilmesi «haksız rekabet» olarak nitelendirilmiş ise de, yurt dışında tescilli bir tasarımın ithal edilerek yurt içinde satışa sunulması tek başına haksız rekabet oluşturmaz.

… özdeşleşen bir ibarenin ya da ayırt edici işaretin ürünle birlikte kullanılmak suretiyle iş ürünleri ve buradan hareketle her iki ürünü pazarlayan firmalar arasında «iltibasa» yol açılması gerekmekte olup, somut olayda, davalı tarafça satışa sunulan hediyelik eşyada (Flash Bellekli ve Kalemli Kartlık) "pfizer" firmasının markası ve alan adı kullanılmak suretiyle iltibası önleyici tedbirler alınmış oldugu gibi, daha önce davacı tarafça satışa sunulan aynı görünümlü malların tamamen özgün ve yaygın kullanım ve tanıtım sonucu davacı firmayla özdeşleşmiş bir ürün olduğu da ispat edilemediğine göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken, mahkemece yazılı gerekçeyle özgün olduğu dahi kanıtlanamayan «tescilsiz tasarıma», tescilli tasarımlardan bile daha uzun süre koruma imkanı sağlayacak surette davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, Dairemizin 11.05.2016 tarih ve 114/5324 sayılı ilamıyla onanmış ise de; yukarıdaki gerekçelerle davalı vekilinin karar düzeltme talebi yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile Dairemizin onama kararının kaldırılarak mahkeme kararının bozulması gerekmiştir..." denildiği, davacı ürünlerine benzer ürünlerin ithalatının «haksız rekabet» teşkil etmeyeceğine dair tespitler, ithalatçıdan satın alan davalılar bakımından da geçerli olup ,Türkiye'de tescilli bulunmayan ürünlerin üzerinde davacı şirket ile özdeşleşen bir ibare ya da ayırt edici bir işaret kullanılmadığı sabit olup, promosyon olarak kullanılacağından Pfizer ibaresi yazılı bulunduğunun sabit olduğu, haksız rekabetin gerçekleşmesi için, davacı ile özdeşleşen bir ibarenin ya da ayırt edici işaretin ürünle birlikte kullanılmak suretiyle iş ürünleri ve buradan hareketle her iki ürünü pazarlayan firmalar arasında iltibasa yol açılması gerektiğinden, davalıların benzer ürünleri ithalatçıdan satın alması ve bayilere ücretsiz «dağıtımının» da haksız rekabet teşkil etmeyeceği, o halde davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne haksız rekabetin tesbiti ve meni ile maddi ve manevi tazmi …

Alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9177 E. 2016/1361 K.

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:rücuen tahsil · husumet yokluğu · temerrüt faizi · eksik inceleme · temerrüt · husumet

Marka hükümsüzlüğü

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/831 E. 2023/3884 K.

Ortak:haksız rekabet · iltibas

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:bilirkişi raporları arasında çelişki · husumet itirazı · bilirkişi raporuna itiraz · sicilden terkin · kamu düzeni · terkin · dava sebebi · dahili dava

Benzer bu kararda

… firma adına tescil edilen ""Bivy Flash" ve "FLASH" markaları arasında benzerlik nedeniyle hükümsüzlük koşullarının oluştuğunun tespit edildiği, bu nedenle davalının «husumet itirazının» yerinde olmadığı, «bilirkişi raporları arasında çelişki» bulunmadığı ancak kanunun uygulanmasına yönelik bir görüş farklılığı bulunduğu ve bu hususun hakimin yetkisi ve takdirinde olduğu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında; "Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki bir tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı veya benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirme ihtimali de «dahil» karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmüne yer verildiği, 6769 sayılı Kanun'un 25 inci maddesinin birinci fıkrasına göre ise 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının hükümsüzlük «sebebi» olduğu, bu nedenle hükme esas alınan 05.07.2019 tarihli bilirkişi raporunun yasaya ve usule uygun olduğu, davacının hak sahipliğinden kaynaklı kendine tanınan hükümsüzlük davasını, süresi içinde davalıya karşı açtığı, davalının markalar arasında benzerlik bulunmadığı, "Flash" ibaresinin yaygın kullanıldığı iddialarının tarafça ispatlanamamış olduğu, davacıya ait marka ile davalı adına tescil edilmiş marka arasında görsel, işitsel ve kavramsal olarak tüketicileri «iltibasa» düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu ve karıştırılma ihtimalinin bulunduğu Mahkeme gerekçesinde belirtilmek suretiyle kararda «kamu düzenine» aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar v …

… n ortaya çıkabileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı adına tescilli 2014/82765 tescil numaralı "Bivy Flash" markasının hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde «sicilden terkini» için re'sen Türk Patent ve Marka Kurumu'na bildirimde bulunulmasına karar verilmiştir.

İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın «husumetten» reddi gerektiğini, tespit dosyasına konu “FLASH' isimli ürünün müvekkili şirkete ait olmadığını, “Flash” kelimesinin temizlik/sterilizasyon sektöründe, hızlı ve güçlü temizlik anlamında kullanılan yaygın bir terim olduğunu, müvekkili markasının “"Bivy Flash” şeklinde olduğunu, "flash” ibaresinin tamamlayıcı unsur olduğunu, dosyada alınan «bilirkişi raporları arasında çelişki» bulunduğunu, 05.07.2019 tarihli «bilirkişi raporuna itiraz» edip yeni bir bilirkişiye gönderilmesi taleplerinin karşılanmadığını, markalar arasında «iltibastan» söz edilemeyeceğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

HÜKÜM

I. DAVA

II. CEVAP

III. MAHKEME KARARI

IV. TEMYİZ

V. KARAR DÜZELTME

VI. KARAR