Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak | Ortaklık hükümsüzlüğünün tespiti | Alacak

11. Hukuk Dairesi         2023/5454 E.  ,  2023/7580 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2021/184 Esas, 2022/195 Karar

DAVALILAR 1.Umpaş Holding A.Ş. vekili Avukat ...

2....

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına

KARAR DÜZELTME TALEP EDEN Davacı vekili

Taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinin hükümsüzlüğünün tespiti ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket yöneticileri tarafından yatırılan paraların istendiği her an geri çekilebileceği ve karşılığında yüksek faiz verileceği vaadiyle para toplama faaliyetinde bulunulduğunu, müvekkilinden 20.400,00 DM tahsil edildiğini, müvekkili ile davalılar arasındaki işlemin müvekkilinin iradesini sakatlayan hileli bir işlem olması nedeniyle geçersiz olup, davalılarca yürütülen para toplama faaliyetinin de Sermaye Piyasaları Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve Bankalar Kanunu'na aykırı olduğunu, taraflar arasındaki ilişkinin ortaklık ilişkisi olarak nitelendirilemeyeceğini, hileli bir yatırım sözleşmesi olduğunu, davalıların müvekkilinin zararından sorumlu olduklarını ileri sürerek davalıların sorumluluğunun tespitine, müvekkili ile davalılar arasında kurulan ilişkinin hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.400,00 DM (10.430, 35 Euro) karşılığı 22.950,90 TL'nin 17.07.2000 tarihinden itibaren Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin 3095 sayılı Kanun'un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesi uyarınca faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunmuş, davacının müvekkili şirkete ortak olduğunu ancak davacıya iddia edildiği şekilde herhangi bir taahhütte bulunulmadığını, davacıya ortak olurken ödediği paranın iadesinin mümkün olmadığını, zira anonim şirketlerde ortakların paylarının alacak davasına konu yapılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sermaye Piyasa Kurulu Başkanlığının 15.09.2021 tarihli cevabi yazısında, davalı ...Ş'nin pay sahibi sayısı nedeniyle paylarının halka arz olmuş sayıldığı ve bu nedenle Borsa'nın ... İşlem Platformu'nda 18.12.2014 tarihinden itibaren işlem gördüğü, Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.'den alınan bilgiye göre şirketin yazı tarihi itibarıyla yaklaşık 2.432 ortağı bulunduğunun bildirildiği, davalı şirketin 7194 sayılı Kanun'un 41 ... maddesi kapsamında bir şirket olduğu, aynı maddenin ikinci fıkrasında birinci fıkra kapsamında kurulmuş olan ortaklık ilişkileri hakkında, geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığı veya primli pay satışı yapıldığı ileri sürülerek sebepsiz zenginleşme, haksız fiil, sözleşme öncesi görüşmelere aykırılık veya sözleşmeye aykırılık nedenlerine dayalı olarak açılan ve kanun yolu incelemesindekiler dahil görülmekte olan menfi tespit, tazminat veya alacak davalarında, karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilir ve yargılama gideri ile maktu vekâlet ücreti ortaklık üzerinde bırakılır düzenlemesi uyarınca, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama gideri ve maktu vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 09.05.2023 tarih ve 2022/3337 E., 2023/2819 K. sayılı kararıyla Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili; verilen kararın Anayasa'ya aykırı olduğunu, usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı maddesi.

2.

12. 09.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 18.05.2023 tarihli ve 2020/11 E. 2023/98 K. sayılı iptal kararı.

3. Değerlendirme

1. Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Yargıtay, temyiz incelemesi sonucunda onamış olduğu bir hükmü, karar düzeltme talebi üzerine bozabilir.

2. Mahkemece verilen karar, Dairemizce yukarıda yazılı gerekçe ile onanmış ise dava konusu uyuşmazlığa uygulanan 7194 sayılı Kanun'un 41 ... maddesi Anayasa Mahkemesi'nin 18.05.2023 tarihli ve 2020/11 E. 2023/98 K. sayılı iptal kararı ile Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

3.Bu durumda Mahkemece verilen kararın yasal dayanağı ortadan kalkmış olmakla tarafların iddia ve savunmaları, ilk itirazlar ve usuli kazanılmış haklar gözetilerek davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere Mahkeme kararının resen bozulmasına karar vermek gerekmiş olup Dairemizin yukarıda tarih ve sayısı ile belirtilen onama kararının kaldırılarak, mahkeme kararının açıklanan gerekçe ile davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Karar düzeltme istenilen Dairemiz ilamının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar ve karar düzeltme harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer karar düzeltme itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

21.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.