Madde 1162 — 2. Birden çok taşıtan
(1) Geminin belli kısımları veya yerleri için birden çok taşıtan ile bağımsız yolculuk çarteri sözleşmeleri yapılmışsa, 1152 ilâ 1157 nci madde hükümleri her sözleşme için ayrı ayrı uygulanır; şu kadar ki, 1158 inci maddede düzenlenen hâller gerçekleştiğinde, gemiye alınmış olan eşyanın boşaltılması, yolculuğun gecikmesine veya aktarmaya sebep olabilecek ise, diğer bütün taşıtanların onayı alınmış olmadıkça taşıtan, eşyanın boşaltılmasını isteyemez.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Taşıyanın, aynı yolculuk için birden çok navlun sözleşmesi yapmış olduğu (yani Tasarının 1138 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “geminin bir kısmının ya da belli bir yerinin tahsis” edildiği) hallerde, yükleme ve sürastarya süreleri ile fesih haklarına ilişkin kuralların nasıl uygulanacağı, Alm. TK.’nın 587 nci paragrafından iktibas edilmiş olan 6762 sayılı Kanunun 1045 inci maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükmün sadeleştirilmesi ve Tasarıda kabul edilmiş olan yeni hükümlerle uyumlaştırılması gerekmiştir. Temel ilke olarak burada her taşıtan, taşıyanla bağımsız bir sözleşme ilişkisi içinde olacaktır; bu nedenle her sözleşme açısından sürelere ve feshe ilişkin kurallar ayrı ayrı işletilecektir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1045 kismen — Yükleme ve boşaltma
Geminin bir cüz'ü veya muayyen bir yeri taşıtana tahsis edilmişse 1030-1044 üncü maddeler hükümleri aşağıdaki değişikliklerle tatbik olunur: 1. Taşıyan, sözü geçen maddelere göre navlunun ancak bir kısmını alabileceği hallerde pişmanlık navlunu olarak tam navlun alır; meğer ki, taşıtanların hepsi mukaveleden caymış veya malları teslim etmemiş olsunlar. Bununla beraber tam navlundan, teslim olunmıyan yükün yerine taşıtanın yüklediği diğer malların navlunu indirilir; 2. 1040 ve 1041 inci maddelerdeki hallerde boşaltma, yolculuğun gecikmesine veya aktarmaya sebep olabilecek ise, taşıtan, malın boşaltılmasını istiyemez; meğer ki; bütün taşıtanlar muvafakat etmiş olsunlar. Bundan başka, taşıtan, boşaltmadan doğan masraflarla zarar ve ziyanı tazmin etmekle mükelleftir. Taşıtanların hepsi cayma haklarını kullanırsa 1040 ve 1041 inci maddeler olduğu gibi tatbik olunur.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Geminin belli kısımları veya yerleri için birden çok taşıtanla bağımsız yolculuk çarteri sözleşmeleri yapılmışsa aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Süre hükümleri, tüm sözleşmeler için toplu olarak ve tek bir yükleme süresi üzerinden uygulanır
- Her taşıtan, diğerlerinin onayına gerek olmaksızın her zaman kendi eşyasının boşaltılmasını isteyebilir
- Süre hükümleri her sözleşme için ayrı uygulanır; boşaltma yolculuğu geciktirecekse taşıtan, diğer taşıtanların onayı olmadıkça boşaltma isteyemez
- Bağımsız çarterlerde yükleme ve sürastarya sürelerine ilişkin hükümler hiçbir sözleşmeye uygulanmaz
- Eşyanın boşaltılması her hâlde yalnızca taşıyanın onayına bağlıdır; diğer taşıtanların onayı aranmaz
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m.1162 uyarınca bağımsız yolculuk çarterlerinde m.1152 ilâ 1157 hükümleri her sözleşme için ayrı ayrı uygulanır. Ancak m.1158'de düzenlenen fesih hâlleri gerçekleştiğinde, gemiye alınmış eşyanın boşaltılması yolculuğun gecikmesine veya aktarmaya sebep olabilecekse, taşıtan diğer bütün taşıtanların onayını almadıkça eşyanın boşaltılmasını isteyemez. Kural, diğer taşıtanların menfaatini korur.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1162 — erişim: 20.07.2026