Madde 1159 — VIII- Yüklemenin hiç veya süresinde yapılmaması / 1. Yüklemenin hiç yapılmaması
(1) Yükleme süresi ve kararlaştırılmışsa sürastarya süresi bittiği hâlde yükleme henüz başlamamışsa taşıyan;
- a) Sözleşmeyi feshedilmiş sayabilir veya
- b) Yüklemenin yapılması için beklemeye devam edebilir.
(2) Taşıyanın, sözleşmenin feshedildiğini kabul edip 1158 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca tazminat isteyebilmesi için beklemekle yükümlü olduğu süre dolduğunda, taşıtana faks mesajı, elektronik mektup veya benzeri teknik araçlarla da mümkün olmak üzere, yazılı bildirimde bulunması zorunludur.
(3) Taşıyan, yüklemenin yapılmasını beklemeye devam ederse, bu fazla bekleme sebebiyle uğradığı zararın tamamını taşıtandan isteyebilir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Uygulamada, taşıyanlar için büyük önem taşıyan bir sorun, hazırlık ihbarında bulunulduktan sonra yükleme yerinin tayin edilmemesi veya yüklemenin başlamaması nedeniyle geminin bazen haftalarca demiryerinde beklemek zorunda kalmasıdır. Bu hallerde, yüklemenin yapılıp yapılmayacağı hususunda bile tereddütler ortaya çıkabilir. Onun için böyle hallerde, her iki taraf bakımından açık bir düzenleme yapılmasına ihtiyaç vardır. Tasarının 1159 uncu maddesi ile bu ihtiyacın, Borçlar Kanununun 94 üncü maddesine paralel bir düzenlemeyle giderilmesi amaçlanmıştır. Buna göre taşıyan, taşıtana feshi ihbar edebilir. Maddenin ikinci ilâ dördüncü cümlelerine göre bu ihbar, sürastarya süresinin kararlaştırılmış olup olmamasına göre farklı tarihlerde sonuç doğuracaktır. Feshin hüküm ifade etmeye başlamasıyla birlikte taşıyan, sözleşme taşıtan tarafından feshedilseydi 1158 inci maddeye göre hangi hakları kullanacak idiyse, aynı haklardan yararlanabilecektir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1030 kismen — Yükleme ve boşaltma
Geminin tamamı taşıtana tahsis edildiğinde kaptan, gemi yükü alacak hale gelir gelmez bunu taşıtana bildirir. Yükleme müddeti ihbarın ertesi gününden itibaren işlemeye başlar. Kararlaştırılmışsa taşıyan, eşyanın yükletilmesi için "yükleme müddeti"nden fazla beklemeye mecburdur. Bu fazla müddete "Sürastarya" müddeti denir. Aksi kararlaştırılmış olmadıkça yükleme müddeti için ayrıca bir para istenemez. Fakat taşıtan sürastarya müddeti için taşıyana sürastarya ücreti ödemekle mükelleftir.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Yükleme süresi ve kararlaştırılmışsa sürastarya süresi bittiği hâlde yükleme henüz başlamamışsa, taşıyanın hukuki durumu bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Taşıyan yalnızca beklemeye devam edebilir; sözleşmeyi feshedilmiş sayma hakkı bulunmamaktadır
- Taşıyan sözleşmeyi feshedilmiş sayabilir veya beklemeye devam edebilir; feshe dayalı tazminat için taşıtana yazılı bildirim yapması zorunludur
- Taşıyan sözleşmeyi ancak mahkemeye başvurup fesih kararı aldırmak suretiyle sona erdirebilir
- Taşıyan sözleşmeyi feshedilmiş sayabilir veya bekleyebilir; feshi seçerse tazminat için ayrıca bildirime gerek yoktur
- Taşıyan yalnızca sözleşmeyi feshedilmiş sayabilir; yüklemenin yapılmasını beklemeye devam edemez
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.1159/1 uyarınca süreler dolduğu hâlde yükleme başlamamışsa taşıyan, sözleşmeyi feshedilmiş sayabilir veya yüklemenin yapılması için beklemeye devam edebilir. m.1159/2 uyarınca feshi kabul edip fesih tazminatı isteyebilmesi için, beklemekle yükümlü olduğu süre dolduğunda taşıtana yazılı (faks, elektronik mektup ve benzeri teknik araçlarla da mümkün) bildirimde bulunması zorunludur.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1159 — erişim: 20.07.2026