I · Yargıtay 11. HD kararı II · İncelenen istinaf kararı (12. HD)

Faturalı cari hesap alacağında malın teslim edildiğinin ispatı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/4398 E. 2024/277 K. · · İlk derece: Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

OnandıKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)

Gerekçe özeti

Cari hesaba dayalı faturalı alacağın tahsili için açılan itirazın iptali davasında, faturaya konu malın teslim edildiğini ispat yükü davacıdadır; usulüne uygun tutulan taraf ticari defterleri ile BA-BS bildirimlerinin birbirini ve davacının defterlerini doğrulaması, teslimin ve alacağın ispatı için yeterli sayılır. Davalının ödeme savunmasını belgeyle ispatlayamaması hâlinde, ödenmeyen bakiye kadar dava kısmen kabul edilir.

Ele alınan sorunlar

Faturaya konu malın teslim edildiğinin ispatı ve alacağın belirlenmesi → kısmi kabul

İddia: Davalı; faturaya konu termal etiketlerin kendisine teslim edilmediğini, irsaliyeli faturaların teslim kısmında imza bulunmadığının bilirkişi raporuyla saptandığını, faturaların ticari defterlere kaydedilmiş olmasının tek başına davanın kabulünü gerektirmediğini, teslimin davacı tarafça ispatlanması gerektiğini ileri sürmüştür (ayrıca zamanaşımı itirazında bulunmuştur).

Gerekçe: Taraf defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve delil niteliği taşıdığı; takibe konu cari hesaba dayanak faturaların tarafların BA-BS bildirimlerinde yer aldığı ve BA/BS bildirimlerinin davacının ticari defterlerini doğruladığı; taraflar arasında yoğun ticari ilişki bulunduğu; davacının faturalara konu malları teslim ettiğini ispatla yükümlü olduğu ve bunu ispatladığı; davalının bir kısım ödeme yaptığı, ancak icra takibine konu asıl alacağın bir kısmının ödenmediği ve ödemeye ilişkin belge sunulmadığı; sonuç olarak davacının takipte kısmen haklı ve alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Faturalı cari hesap alacağında malın tesliminin ispatı ve ticari defter ile BA-BS uyumunun ispat gücü bakımından emsaldir (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi).

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ cari hesap↗ ticari defterlerle ispat↗ BA-BS bildirimleri↗ teslim (ifa) ispatı↗ icra inkar tazminatı↗

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2022/4398 E. , 2024/277 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2022/775 Esas, 2022/672 Karar

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

İstinaf başvurusunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2021/603 E., 2022/259 K.

Taraflar arasındaki ticari satımdan kaynaklı itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya satmış olduğu termal etiketin satım bedelinin davalı şirket tarafından ödenmemesi üzerine cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsilini teminen başlatılan ilamsız icra takibinin davalı şirketin itirazı ile durdurulduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının/borçlunun %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazları bulunduğunu, faturalara konu termal etiketlerin hiçbir zaman davalıya teslim edilmediğini, davalı şirketin, davacı tarafından kendisine teslim edilmeyen mallar sebebiyle sadece faturaya itiraz etmediğinden bahisle borçlu olduğunun kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, teslimin yapılması hususunda davacı şirkete defalarca ikazda bulunulmasına rağmen, taraflar arasındaki geçmişten gelen ticari ilişkiye istinaden müvekkilinin sürekli oyalandığını, davacının faturalara konu malların davalı şirkete teslim ettiğini ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddine ve haksız olarak icra takibi başlatan davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve delil olma niteliğini haiz olduğu, takibe konu cari hesaba dayanak faturaların tarafların BA-BS kayıtlarında yer aldığı, her iki taraf defterlerine göre davacının takip talebi tarihinde 232.811,56 TL tutarında alacaklı olduğu, her ne kadar davalı taraf davacı şirket ile aralarında sözleşme bulunmadığını, faturalara konu termal etiketlerin davalı şirkete teslim edilmediğini beyan etmiş ise de, taraf defterleri ve BA/BS formları üzerinde yapılan incelemede taraflar arasında yoğun ticari ilişki bulunduğunun anlaşıldığı, davacının cari hesaba dayanak faturalara konu malları teslim ettiğini ispat etmekle mükellef olduğu, tarafların BA/BS bildirimlerinin davacının ticari defterlerini doğruladığı, davalı yanca bir kısım ödeme yapıldığı, bilirkişi tarafından tespit edilen ve icra takibine konu asıl alacak miktarının bir kısmının ise ödenmediği, davalı tarafça ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi belge sunulmadığı, sonuç olarak davacı şirketin icra takibinde kısmen haklı ve alacaklı olduğu gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulü ile; davalının Bakırköy 7. İcra Dairesinin 2021/502 E. sayılı dosyasına vaki itirazının 232.811,56 TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek takip talebindeki koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit olduğundan davacı lehine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu malların müvekkili şirkete teslim edilmediğini, irsaliyeli faturaların teslim ... kısmında imza bulunmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, davacı tarafça ürünlerin teslim edildiğinin ispat edilemediğini, faturaların tarafların ticari defterlerine kaydedilmiş olmasının ... başına davanın kabulünü gerektirecek bir husus olmadığını belirterek, kararın kaldırılması sureti ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebep ve gerekçelerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, cari hesap alacağından kaynaklanan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/999041500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/775 E. 2022/672 K.

Ticari defterlere kayıtlı fatura bedeli için itirazın iptali

Gerekçe özeti

Bir tarafın düzenlediği faturayı, süresinde itiraz etmeden kendi ticari defterine kaydeden ve buna ilişkin ticari defter kayıtları karşı tarafın defter kayıtlarıyla mutabık olan borçlu, fatura muhteviyatı malı teslim almış sayılır ve bedelini ödemekle yükümlüdür; bu durumda malın teslim edilmediği yönündeki savunma, defter kayıtlarına rağmen kabul görmez. Faturaya dayalı alacak likit ve belirlenebilir nitelikte olduğundan, itirazın iptali davasında icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için itiraz eden borçlunun kötüniyetli olması şartı aranmaz.

Emsal değeri

Ticari defter kayıtları ve BA/BS beyanlarının karşılıklı mutabık olması halinde, faturaya süresinde itiraz etmeyip deftere kaydeden tarafın malı teslim aldığının kabul edileceğine ve likit alacaklarda icra inkar tazminatı için kötüniyet şartı aranmayacağına ilişkin tespitler bakımından bölgesel emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: itirazın iptali cari hesap ticari defter BA/BS bildirimi ispat yükü likit alacak icra inkar tazminatı

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/775

KARAR NO 2022/672

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/03/2022

NUMARASI 2021/603 Esas 2022/259 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/05/2022

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davacı şirketin, davalı şirkete 241.675,80-TL tutarında termal etiket sattığını, davalı şirketin satım bedeli olan 241.675,80-TL'yi davacı şirkete ödemediğinden cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsilini teminen davalı aleyhine Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını ve davalı şirketin haksız itirazları ile takibin durdurulduğunu belirterek davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline ve takibin devamına, davalının/borçlunun %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, davacının, alacaklı olduğunu iddia faturalara konu termal etiketlerin hiçbir zaman davalı şirkete teslim edilmediğini, davalı şirketin, davacı tarafından kendisine teslim edilmeyen mallar sebebiyle sadece faturaya itiraz etmediğinden bahisle borçlu olduğunun kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, termal etiketlerin teslim edilmemesi sebebiyle davacı şirkete defalarca ikazda bulunulmasına rağmen, taraflar arasındaki geçmişten gelen ticari ilişkiye istinaden davacı tarafça, davalı şirketin sürekli oyalandığını,öncelikle davacının faturalara konu malların davalı şirkete teslim ettiğini ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddi ile haksız olarak icra takibi başlatan davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraf defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve delil olma niteliğini haiz olduğu, takibe konu cari hesaba dayanak faturaların hem davacı BS beyannamesi hem de davalı BA beyannamesi ile beyan edildiği, her iki taraf defterlerine göre davacının takip talebi tarihinde 232.811,56-TL tutarında alacaklı olduğu, her ne kadar davalı taraf davacı şirket ile aralarında sözleşme bulunmadığını, faturalara konu termal etiketlerin davalı şirkete teslim edilmediğini beyan etmiş ise de, taraf defterleri ve BA/BS formları üzerinde yapılan incelemede taraflar arasında yoğun ticari ilişki bulunduğunun anlaşıldığı, davacının cari hesaba dayanak faturalara konu malları teslim ettiğini ispat etmekle mükellef olduğu, tarafların BA/BS bildirimlerinin davacı ticari defterlerini doğruladığı, davalı tarafça bir kısım ödeme yapıldığı, bilirkişi tarafından tespit edilen ve icra takibine konu asıl alacak miktarının bir kısmının ise ödenmediği, davalı tarafça ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi belge sunulmadığı, netice itibariyle davacı şirketin icra takibinde kısmen haklı ve alacaklı olduğu gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulü ile; davalının Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 232.811,56-TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek takip talebindeki koşullar ile devamına, fazla istemin reddine, alacak likit olduğundan davacı lehine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; dava konusu malların müvekkili şirkete teslim edilmediğini, irsaliyeli faturaların teslim alan kısmında imza bulunmadığının rapora tespit edildiğini, davacı tarafça ürünlerin teslim edildiğinin ispat edilemediğini, sadece faturaların tarafların ticari defterlerine kaydedilmiş olmasının tek başına davanın kabulünü gerektirecek bir husus olmadığını, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile cari hesap alacağından kaynaklanan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Yargılama sırasında tarafların ticari defterlerinin HMK 222 .maddesi uyarınca ibrazı istenilerek yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde; icra takibine konu edilen faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı bulunduğu, tarafların ticari defterlerinin mutabık olduğu, her iki yanın ticari defterlerinde davacının davalıdan 232.811,56-TL alacaklı olduğu tesbit edilmiştir. Davalı vekili, fatura içeriği malların teslim edilmediğini savunmuş ise de, davacının davalı adına düzenlediği faturaları teslim alarak ticari defterlerine kaydettiği belirlenmiştir. Süresinde itirazda bulunmadan ticari defterlerine kaydeden üstelik Vergi Dairesine büyük alım yaptığını bildiren davalının fatura muhteviyatı ürünleri teslim aldığının kabulü gerekir.

Davalı vekilinin malları teslim almadıklarına ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Davalı teslim aldığı mal bedelini ödemekle yükümlüdür. Takibe konu alacak faturalara dayalı olduğundan likit ve belirlenebilir olup, icra inkar tazminatına hükmedilmesi için takipte itiraz edenin kötü niyetli olması şartı da bulunmamaktadır. Bu durumda davalının ticari defterlerinde kayıtlı borç miktarı yönünden itirazın iptaline, likit alacak yönünden davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 15.903,35-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 3.975,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.927,55-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 26-TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.

10/05/2022