6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Aynı genel kurul kararına ilişkin iptal davası varken açılan tespit davasında derdestlik

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/646 E. 2022/857 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tespitistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Davacının nitelemesi: Genel kurul kararının yokluğunun tespiti mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir genel kurul kararının iptali istemiyle daha önce açılmış ve halen görülmekte olan bir dava varken, aynı genel kurul kararının yoklukla malul olduğunun tespiti istemiyle ayrıca dava açılması halinde, mahkeme taleple bağlı kalmaksızın önce kararın yok hükmünde/batıl olup olmadığını değerlendireceğinden ve yokluk iddiası her zaman ve herkes tarafından ileri sürülüp hakim tarafından da re'sen dikkate alınacağından, aynı iddia ve vakıalara dayanan bu iki dava arasında derdestlik dava şartı gerçekleşir ve sonradan açılan dava usulden reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Genel kurul kararlarının yokluğunun tespiti davası ile aynı kararların iptali davası arasında derdestlik bulunup bulunmadığı → ret

İddia: Davacı vekili, derdestliğin şartı olan dava konusunun aynı olması şartının gerçekleşmediğini; önceki davada genel kurul kararlarının iptalinin, eldeki davada ise yoklukla malul olduğunun tespitinin talep edildiğini, iptal ile yokluğun hukuki sonuçlarının farklı olduğunu, davaların sebebinin ve dayanılan maddi vakıaların da farklı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK'nın 114/1-ı bendinde aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması hususu dava şartı olarak düzenlenmiştir. Eldeki davada, davalı şirketin 22.09.2021 tarihli genel kurulunda alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespiti talep edilmiş; aynı mahkemenin başka bir dosyasında ise davacı tarafından aynı genel kurul kararlarının iptali istemiyle işbu davadan önce dava açılmış ve bu dava halen görülmektedir. İleri sürülen diğer sebepler dışında her iki davada da genel kurul çağrısına ilişkin yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğu maddi vakıası ileri sürülmüştür. Yokluk hukuki sebebi, bunu ileri sürmede hukuki menfaati bulunan herkes tarafından her zaman ileri sürülebilir ve tespit ettirilebilir, hakim tarafından da kendiliğinden dikkate alınır; yokluk ve butlan hallerinin varlığı mahkemelerce kendiliğinden göz önünde bulundurulur. Davacı taraf genel kurul kararlarının iptalini talep etmiş olsa da, mahkemece taleple bağlı olunmaksızın önce kararların yok hükmünde veya batıl olup olmadığı değerlendirilecek, yoklukla malul olduğu tespit edilirse bu yönde hüküm kurulacak, aksi halde iptal koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilecektir. Bu nedenle aynı iddia ve vakıalara dayanılarak aynı genel kurul kararlarına yönelik açılmış önceki iptal davası ile eldeki tespit davası arasında derdestlik dava şartı koşulları gerçekleşmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Genel kurul kararının iptali davası ile aynı karara ilişkin yokluk/butlan tespiti davası arasındaki derdestlik ilişkisinin nasıl değerlendirileceği, mahkemenin taleple bağlı olmaksızın önce yokluk/butlanı inceleyeceği gerekçesiyle açıklanmıştır; bu yönüyle benzer uyuşmazlıklar için yol gösterici niteliktedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
Aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması (derdestlik - HMK 114/1-ı)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
derdestlik yokluk (yok hükmünde olma) butlan genel kurul kararının iptali dava şartı taleple bağlılık

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/1-ıHMK 115/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/646

KARAR NO 2022/857

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/02/2022

NUMARASI 2022/97 Esas - 2022/42 Karar

DAVA

Tespit

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/06/2022

Davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin %10,436 sermaye oranı ile davalı şirkette hissedar olduğunu, davalı şirketin 22.09.2021 tarihli genel kuruluna çağrı kararının alındığı 23.08.2021 tarih ve 2021/22 sayılı yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğunu, TTK'nın 390/4 maddesi gereğince karar şeklinde yazılmış önerinin en geç öneri tarihinde tüm yönetim kurulu üyelerine bildirilmesi gerektiğini, söz konusu yönetim kurulu kararının e-posta yoluyla öneri tarihinde yönetim kurulu üyelerine gönderildiğini, ancak yönetim kurulu üyelerinden ...'a 03.09.2021 tarihinde iletildiğini, bu nedenle yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğunu,şirketin 22.09.2021 tarihli genel kurulunda alınan tüm kararlarında da yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğini, her ne kadar TTK'nın 416.

maddesi gereği genel kurul toplantısının çağrısız yapılabileceği öngörülmüş ise de, bazı hissedarların toplantıya katılmadığını,22.09.2021 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların da yoklukla malul olduğunu belirterek, söz konusu genel kurulda alınmış olan kararların tamamının yoklukla malul olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; aynı davacı tarafından 29.09.2021 tarihinde işbu dava ile aynı konuda ve hemen hemen aynı dava dilekçesi ile 22.09.2021 tarihli genel kurulunda alınan kararların iptaline iliştkin dava açıldığını, bu davanın İstanbul 7. ATM'nin 2021/636 esas numarası ile görüldüğü gerekçesiyle davanın derdestlik nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava konusunun 22.09.2021 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların iptali talebine ilişkin olduğu, eldeki davada netice-i talebin de 22.09.2021 tarihli genel kurul kararın butlanına ilişkin olduğu, HMK'nın 114. maddenin 1-ı bendinde ''aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması'' hususu, dava şartı olarak belirtildiği, aynı davanın daha önceden İstanbul 7. ATM 'nin 2021/636 esas sayılı dosyası ile açıldığı ve halen görüldüğü gerekçesiyle, davanın HMK'nın 114/1-ı ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; somut olayda derdestliğin şartlarından olan ilk ve ikinci dava konusunun aynı olması şartının gerçekleşmediğini, zira 2021/636 esas sayılı dosyada 22.09.2021 tarihli genel kurul kararlarının iptali talep edilmişken, işbu davada kararların yoklukla malul olduğunun tespitine karar verilmesinin talep edildiğini, her iki davanın talep sonucunun farklı olduğunu, zira yokluk ile iptal kararlarının hukuki sonucunun farklı olduğunu, her iki davanın sebebinin de farklı olduğunu, bu kapsamda dayanılan maddi vakıaların da farklı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı şirketin 22.09.2021 tarihli genel kurulunda alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespiti istemine ilişkindir. HMK'nın 114/1-ı bendinde; aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması hususu dava şartı olarak düzenlenmiştir. Eldeki davada davalı şirketin 22.09.2021 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespiti talep edilmiştir. Aynı mahkemenin 2021/636 esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinde; davacı tarafından davalı şirket hakkında, işbu davaya konu 22.09.2021 tarihli genel kurulunda alınan kararların iptali istemiyle işbu dava tarihinden önce dava açıldığı ve davanın halen görülmekte olduğu anlaşılmaktadır.

İleri sürülen diğer sebepler dışında, her iki davada da genel kurul çağrısına ilişkin yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğu maddi vakıası ileri sürülmüştür. Davacı tarafın ileri sürdüğü yokluk hukuki sebebi, bunu ileri sürme konusunda hukuki menfaati bulunan herkes tarafından her zaman ileri sürülebilir ve tespit ettirilebilir, hakim tarafından da kendiliğinden dikkate alınır. Yokluk ve butlan hallerinin varlığı halinde bu hususun mahkemelerce kendiliğinden göz önünde bulundurulacağı, yargı uygulamasında kabul edilmektedir. Bu kapsamda somut olayda; derdestlik iddiasına konu olan aynı mahkemenin 2021/636 esas sayılı dosyasında aynı iddia ve vakıalara dayanılarak aynı genel kurul kararlarının iptali istemiyle dava açılmıştır.

Davacı tarafın genel kurul kararlarının iptalini talep etmesine rağmen, mahkemece taleple bağlı olunmaksızın davalı şirket genel kurulunda alınan kararların öncelikle yok hükmünde veya batıl olup olmadığının değerlendirilecek, kararların yoklukla malul olduğunun tespiti halinde bu yönde hüküm kurulacak, aksi halde ise alınan kararların iptal koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilecektir. (Yargıtay 11 HD'nin 2018/4377 esas, 2019/5835 karar sayılı ilamı aynı yöndedir). Bu durumda eldeki davada derdestlik dava şartı koşulları gerçekleşmiş olup, mahkemece davanın derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, hükümde isabetsizlik olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 06/06/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/99808 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.