6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Taraflar arası borç ilişkisi yoksa tevdi mahalli tayini şartları oluşmaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1083 E. 2022/914 K. · · İlk derece: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Tevdi mahalli tayini kurumu, TBK 106 ve 107. maddeleri kapsamında taraflar arasında bir borç ilişkisinin bulunmasını ve bu ilişkide alacaklının temerrüde düşmesini gerektirir; taraflar arasında sözleşmeden, haksız fiilden veya sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan bir borç ilişkisi bulunmadığı durumlarda alacaklı temerrüdü ileri sürülemeyeceğinden tevdi mahalli tayini talebi reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Taraflar arasında borç ilişkisi bulunmadığından tevdi mahalli tayini şartlarının oluşup oluşmadığı → ret

İddia: Talep eden vekili, müvekkiline sehven teslim edilen mallar nedeniyle haksız fiil sorumluluğu doğabileceğini, sözleşmesel ilişki olmamasının taraflar arasında haksız fiile ilişkin bir sorumluluğun doğmayacağı anlamına gelmeyeceğini, müvekkilinin hukuki yararı ve tevdi mahalli tayini talep etme hak ehliyeti bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp talebin kabulünü istemiştir.

Gerekçe: TBK 106. maddesine göre, yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun ifası için gerekli hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa temerrüde düşmüş olur; TBK 107. maddeye göre alacaklının temerrüdü halinde borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir ve tevdi yerini ifa yerindeki hakim belirler. Somut olayda talep eden, kendisine ait olmayan ve alıcısı farklı bir şirket olan malların yanlışlıkla kendi adresine teslim edildiğini bildirmiş, taraflar arasında sözleşmeden, haksız fiilden veya sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan herhangi bir borç ilişkisi bulunmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında borç ilişkisi bulunmadığından TBK 106 ve 107. madde hükümleri kapsamında alacaklı temerrüdünün gerçekleştiği ileri sürülemez; zira tevdi mahalli tayini kararı temerrüt hükümlerinin uygulanmasını sağlayan bir kurumdur ve borç ilişkisi olmayan bir durumda uygulanamaz. Bu nedenle tevdi mahalli tayini şartlarının oluştuğu ispat edilememiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Tevdi mahalli tayini talebinin kabul edilebilmesi için taraflar arasında bir borç ilişkisinin (sözleşme, haksız fiil veya sebepsiz zenginleşme kaynaklı) bulunması ve bu ilişkide alacaklı temerrüdünün gerçekleşmiş olması gerektiği yönündeki tespit, benzer merci tayini taleplerinde bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tevdi mahalli tayini alacaklı temerrüdü borç ilişkisi hukuki yarar

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 106TBK 107

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1083

KARAR NO 2022/914

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/03/2022

NUMARASI 2022/54 D.İş 2022/56 Karar

TALEP Merci Tayini (Tevdii Mahali)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/06/2022

Tevdii mahalli tayin talebinin reddine dair kararın tevdii mahalli tayini talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Tevdi mahalli tayini talep eden; 13/01/2022 tarihinde “... Anonim Şirketi” adına düzenlenmiş irsaliye ile 2570 adet “...” ürünü müvekkil şirketin “... Osb ... Mh. ... Cd. No: ...” adresine teslim edildiğini, ancak anılan ürünlerin müvekkili şirketine ait olmadığı gibi, 13/01/2022 düzenleme tarihli, ... serisi, ... nolu irsaliyede geçen alıcı şirket adı ve vergi numarasının da müvekkili şirketine ait olmadığını, bahse konu malların halen müvekkili fabrikası olan ... OSB ... Mah. ... Cad. No:... Ergene Çorlu / Tekirdağ adresinde bulunduğunu, davalıya malları teslim almasına ilişkin 07/02/2022 tarihinde Beşiktaş ... Noterliğinden gönderilen ... yevmiye nolu ihtarname ile malların teslim alınmasına ilişkin ihtarname keşide edildiğini, müvekkili iş yerinde bulunan bu malları için tevdi mahalli tayin ettirilmesi zorunluluğu hasıl olduğunu, malların teslim alınmaması nedeni ile büyük bir yer kapladığından müvekkili deposunun tevdi mahalli tayin edilerek ücret takdir edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, tevdi mahalli tayinine karar verilebilmesi için taraflar arasında bir borç ilişkisi bulunması ve borç ilişkisinde alacaklı konumunda olan tarafın temerrüde düşülme şartı arandığı, talep edenin isteminden, karşı taraf olan şirketin kendisine sehven mal teslimatı yaptığı, taraflar arasında sözleşmeden, haksız fiilden veya sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan herhangi bir borç ilişkisi bulunmadığı, bu nedenle tevdi mahalli tayini tayini kararı verilmesi şartlarının oluşmadığı; kaldı ki, 6098 sayılı TBK'nun 7. Maddesine göre, talep edenin kendisine gönderilen malları saklama yükümlülüğü bulunmayıp, talebinde hukuki yarar da bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili; müvekkilinin kendisine sehven teslim edilen mallar bakımından haksız fiil sorumluluğunun doğabileceğini, sehven teslim alan şahıs bakımından da ileride BK hükümlerinde çalıştıranın sorumluluğu yolu ile haksız fiil zarar tazmini ile karşı karşıya kalınabileceğini, müvekkilinin hukuki yararı bulunduğu gibi BK ve TTK düzenlemelerine göre sorumluluğunun oluşmaması adına tevdi mahalli tayini talebinde bulunma hak ehliyetinin de mevcut olduğunu, iki firma arasında sözleşmesel ilişki olmamasının taraflar arası haksız fiile ilişkin bir sorumluluğunu doğmayacağı anlamına gelmediğini, kararın kaldırılarak talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep; tevdi mahalli tayini istemine ilişkindir. TBK 106. Maddesinde ''Yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur.'' ve TBK'nın 107. Maddesinde ''Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler. Bununla birlikte ticari mallar, hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi edilebilir.'' hükmü düzenlenmiştir. Tevdii mahalli tayini talep eden vekili, müvekkiline kargo aracılığıyla alıcısı olmadığı halde gönderilen ürünlerin muhafazası için talep edenin deposunun tevdii mahalli tayini ile ücret takdir edilmesi talebinde bulunmuştur.

Taraflar arasında bir borç ilişkisi bulunmadığı,bu durumda TBK'nın 106 ve 107. Madde hükümleri kapsamında alacaklı temerrüdünün gerçekleştiğinin ileri sürülmediği ,talep eden tarafından ticari ilişkinin olmadığı malların gönderildiği şirketin ünvanının farklı olduğunun bildirilmesine göre tevdi mahalli tayini koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmaktadır.Zira tevdii mahalli tayini kararı temerrüt hükümlerinin uygulanmasını engellemektedir. Açıklanan nedenlerle ;tevdi mahalli tayini şartlarının oluştuğunun ispat edilemediği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince istemin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.İstinaf nedeni yerinde olmayan tevdi mahalli tayini talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Tevdi mahalli tayini talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/06/202

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/99492 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.