Menfi tespit

11. Hukuk Dairesi         2022/4055 E.  ,  2024/44 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI 2022/465 Esas, 2022/517 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2017/1072 E., 2020/721 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından dava dışı ADM Dağıtım Pazarlama şirketi aleyhine icra takibi başlatıldığını, bu takip kapsamında müvekkiline 2004 sayılı İcra iflas Kanunun 89 uncu maddesinin birinci (''89/1''), ikinci (''89/2'') ve üçüncü (''89/3'') fıkraları uyarınca haciz ihbarnameleri gönderildiğini, gönderilen 89/1 haciz ihbarnamesine ihtirazı kayıt konularak müvekkilinin güncel borç bakiyesinin 91.350,28 TL olarak bildirildiği ve yasal süresi içerisinde ödeme yapıldığı, dava dışı şirketin 204.969,82 TL hesabına bloke konulduğunun bildirildiğini, 89/1 haciz ihbarnamesine verilen cevabi yazıya vekâletnamenin eklenmesine rağmen 89/2 haciz ihbarnamesinin davacı asile gönderildiğini, bu hususun şikayet yoluyla icra hukuk mahkemesinde ileri sürüldüğünü, bu ihbarname ile 113.619,54 TL bakiyenin gönderilmemesinin gerekçe olarak gösterildiği, dava dışı şirketin tebliğ tarihi itibari ile haciz konulabilir bir hak ve alacağının tespit edilemediğine dair ihtirazı kayıt konularak cevap verildiğini, 89/3 haciz ihbarnamesinin iptali içim İstanbul 19.

İcra Hukuk Mahkemesinde 2017/1130 Esas sayılı dosyasından yargılamanın devam ettiğini, bekletici mesele yapılarak akabinde müvekkil şirketin dava dışı şirkete borcu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın 204.969,82 TL'lik miktara bloke koymasına rağmen eksik ödeme yaptığını, davacının ikrarından dönmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnamelerinin itiraz etmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin alacağının davacı nezdinde olduğunu beyan ederek, davanın reddine ve davacı aleyhine %20'den ... olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, icra mahkemesince 89/3 haciz ihbarnamesinin iptaline karar verildiği gerekçesi ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacının, dava açıldığı tarih itibari ile dava açmakta hukuki yararı olduğu ve yapılan yargılama esnasında 89/3 haciz ihbarnamesinin iptal edilmiş olması nedeniyle, davacının, dava açmakta haklı olması sebeiyle yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve davacı lehine maktu vekâlet ücreti hükmedilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili katılma yoluyla sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; huzurdaki yargılama sonucunda davanın açılmasına davalının sebebiyet ... olması dolayısıyla müvekkili şirket lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekmekte iken yerel mahkeme tarafından maktu vekâlet ücretine hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu, dosyanın konusuz kalması lehlerine nispi vekâlet ücretinin yarısı oranında bedel takdir edilmesi gerekmekte ise de mahkeme tarafından maktu vekâlet ücretine hükmedildiğini, mezkur kararın bu yönüyle hatalı olduğunu ve yapılacak inceleme neticesinde müvekkili şirket yönünden nispi vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının haciz ihbarnamesine istinaden borçlu şirkete 204.969,82 TL borcu olduğu ve bu tutara bloke koyduğu yönündeki ikrarına rağmen eksik ödemede bulunmasının hukuken korunmasının mümkün olmadığını, dava dışı borçlu ADM Şirketinin ve dava dışı diğer borçluların müvekkil şirkete olan borcu sebebiyle davalı tarafça İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün 2017/21703 E. numarası ile icra takibi başlatıldığını ve borçlunun 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının haczi için davacıya 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davacının 89/1 haciz ihbarnamesine ... olduğu cevapta; dava dışı borçlu şirket ile ticari ilişkisinin bulunduğunu ve bu sebeple nezdinde hak ve alacağının olduğunu belirttiğini ve haciz talebini işleyerek 204.969,82 TL bloke koyduğunu beyan ettiğini, ancak daha sonra hiçbir açıklama yapılmaksızın bu tutarn dosyaya yatırılmadığını, İkrarın kesin deliller arasında yer aldığını, kesin delillerin hakimi bağlayıcı nitelikte olduğundan hakim ikrar edilen vakıanın doğru olduğunu kabul etmek zorunda olduğunu, davacının keyfi şekilde, 89/1 haciz ihbarnamesine verdiği cevapta kabul ettiği miktardan düşük ödeme yapmış olması sebebi ile kalan bakiye için davacı tarafa 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnameleri gönderilmiş olmasının yasa ve usule uygun olduğunu, davacı 89/1 haciz ihbarnamesine ...

olduğu cevabı 204.969,82 TL bloke koymuş olduğunu beyan ettiğini ancak icra dosyasına keyfi şekilde yalnızca 91.350,28 TL ödemede bulunmuş olduğunu, İİK’da 89/1 haciz ihbarnamesine verilecek cevap ve itiraz prosedürünün açıkça düzenlenmiş olduğunu, davacının davasına dayanak gösterdiği ihtirazı kaydın düzenlemede yeri olmadığını, bloke miktarını kendi iradesiyle belirten ve açıkça itirazda bulunmayan davalının sonradan ihtirazı kayda dayanarak keyfi ve gerekçesiz şekilde 89/2 ve 89/3 ihbarnamelerine itiraz etmesinin mümkün olmadığını, davacı şirketin basiretli davranarak ve kayıtlarını inceleyerek haciz ihbarnamesine doğru cevap vermesinin gerekli olduğunu, davacının müvekkili bankaya borcu bulunduğunun bilirkişi raporu ile de ...

olduğunu, buna rağmen davanın konusuz kaldığı yönünde karar verilmesinin yasa ve usule aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini, istinaf başvurularının kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosyada 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89/1 maddesine göre davacıya yapılan takibin geçerliliğini koruduğunu, 89/2 ve 89/3'e yönelik haciz ihbarnamelerinin iptal edilmesinin sebebinin 89/1'e göre yapılmış ihtarın geçerli bir ihtar olmasından kaynaklandığını, buna göre anılan kanunun 89/1 ... maddesi gereğince gönderilen haciz ihbarnamesine yönelik itirazın geçerli kabul edilerek dava dışı şirketin davacı şirkete borcunun tespitinin yapılması gerektiği ancak açılan davanın 89/2. ve 89/3. gereği açılmış olduğu, mahkemece bu dava üzerinden incelenmesinin mümkün olmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına, 2004 sayılı Kanun'un 89/3 maddesine göre gönderilen haciz ihbarnamelerinin iptal edildiğinin belirlenmesine, davacının dava tarihi itibariyle dava açmakta hukuki yararının bulunmasına, anılan Kanunun 89 uncu maddesine göre açılan menfi tespit davalarında maktu vekâlet ücretine hükmedilecek olması gerekçesi ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığı gerekçesi ile davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş ise de, bunun maktu değil nispi olması gerektiğini belirterek kararın bu yönden bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının haciz ihbarnamesine istinaden borçlu şirkete 204.969,82 TL borcu olduğu ve bu tutara bloke koyduğu yönündeki ikrarına rağmen eksik ödemede bulunmasının hukuken korunmasının mümkün olmadığını, davacının 89/1 haciz ihbarnamesine verdiği cevapta kabul ettiği miktardan düşük ödeme yapmış olması sebebi ile kalan bakiye için davacı tarafa 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnameleri gönderilmiş olmasının yasa ve usule uygun olduğunu, davacı 89/1 haciz ihbarnamesine ... olduğu cevabı 204.969,82 TL bloke koymuş olduğunu beyan ettiğini ancak icra dosyasına keyfi şekilde yalnızca 91.350,28 TL ödemede bulunmuş olduğunu, 89/1 haciz ihbarnamesine verilecek cevap ve itiraz prosedürünün açıkça düzenlenmiş olduğunu, davacının davasına dayanak gösterdiği ihtirazı kaydın düzenlemede yeri olmadığını, bloke miktarını kendi iradesiyle belirten ve açıkça itirazda bulunmayan davalının sonradan ihtirazı kayda dayanarak keyfi ve gerekçesiz şekilde 89/2 ve 89/3 ihbarnamelerine itiraz etmesinin mümkün olmadığını, davacının müvekkili bankaya borcu bulunduğunun bilirkişi raporu ile de ...

olduğunu, buna rağmen davanın konusuz kaldığı yönünde karar verilmesinin yasa ve usule aykırı olduğunu, raporda davacının dava dışı şirkete dolayısıyla müvekkile 13.09.2017 tarihi itibariyle 245.331,47 TL borçlu olduğunu, 91.334,53 ödemeden sonra 153.996,94 TL borçlu olduğunun tespit edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün 2017/21703 E. sayılı dosyasında 89/1, 89/2, 89/3 haciz ihbarnamelerinin gönderilmesi nedeni ile dava dışı şirkete borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89 uncu maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Aşağıda yazılı harcın istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.