Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/535 E. 2023/7237 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihdas nedeni↗ talil↗ imzaya itiraz↗ i̇i̇k 167↗ delillerin toplanmaması↗ yemin teklifi↗ ispat külfeti↗ yetki itirazı↗ kötüniyet tazminatı↗ şikayet↗ yemin↗ kambiyo senedi↗ muvafakat↗ ispat yükü↗ bono↗ yetki↗ iflas↗ sulh↗ kötüniyet↗ menfi tespit↗ yükleten (shipper)↗ e-defter↗ i̇i̇k 72/son↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Uyuşmazlık, kambiyo senedinin metninden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72 nci maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Menfi tespit | Menfi tespit | Kötü niyet tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/2468 E. 2023/6191 K.
Ortak:talil · delillerin toplanmaması · ispat külfeti · kambiyo senedi · ispat yükü · bono · menfi tespit
İncelediğiniz karardaUyuşmazlık, «kambiyo senedinin» metninden kaynaklanan «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaNuhoğlu ile imzalanan evrakın içeriğinden ve soruşturma dosyası, icra takip dosyası kapsamında herhangi bir «bono» tanzimi ve «teminat» «kaydının» yer almadığının görüldüğü, bonolarda davacı «keşideci», davalı ise «ciro» sureti ile «hamil» konumunda olduğu, açık «kambiyo senedi» düzenlenebileceği, bononun aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulduğu, anlaşmalara uyulmadığı iddiasının hamile karşı ileri sürülemeyeceği, ancak davalı hamilin alınan nüfus kayıt örneklerinden anlaşma tarafı ve lehine keşide olunan ...’in oğlu olduğu anlaşıldığından söz konusu anlaşmaya aykırılığın davalı «yetkili hamile» karşı ileri sürülebileceğinin kabulü gerektiği, nakden düzenlenmiş senetlerden dolayı «menfi tespit» isteminde bulunulduğu, dosyaya sunulan kayıtlar ve «protokolde» aralarında mal alışverişine ilişkin herhangi bir kaydın olmadığı, senet metinlerinde nakden yazan ihdas nedenin «talil» edilmediği, davacının boş olarak verilen senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu yazılı belge ile kanıtlaması gerektiği, her ne kadar cezai takibatın neticesi maddi vakıa yönünden eldeki davada sonuca etkili ise de savcılık soruşturma dosyasının yapılan incelemesi neticesinde söz konusu dayanak yazılı belgelerin içeriğinde menfi tespit istemine konu bonolar yönünden herhangi bir kaydın yer almadığı, davacı vekilinin soruşturma dosyasının neticesinin beklenmesine gerek olmadığını belirttiği, yine 04.07.2018 tarihli duruşmada davacı vekilinin «delillerin toplandığını» ve toplanacak başkaca bir delilin kalmadığı yönünde delillerin hasrı yönündeki beyanı da dikkate alınarak senetlerin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu yazılı belge ile de ispatlanamamasına göre soruşturma dosyasındaki yürütülen soruşturmanın da «dolandırıcılık» ve «resmi belgede sahtecilik» suçları oluşu, «açığa imzanın» kötüye kullanılması suçu yönünden soruşturma yapılmayışı nazara alınarak neticesinin beklenmesine gerek duyulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; «bonolar» düzenlenirken anlaşmaya aykırı davranıldığını, alacağın «sebebi» «talil» edildiğinde «ispat külfetinin» davalı alacaklıya düştüğünü, ...’in davaya «dahil» edilmesi taleplerinin reddinin hukuka aykırılık taşıdığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya ve takibe konu «bonolar» üzerinde "nakden" ibaresinin bulunduğu, bonoların davacı ile davalının babası olan ... arasındaki «protokol» gereğince açık olarak düzenlendiği hususunun davalının kabulünde olduğu, dosyaya sunulan kayıtlar ve protokolde aralarında mal alışverişine ilişkin herhangi bir «kaydın» olmadığı, senet metinlerinde nakden yazan ihdas nedenin «talil» edilmediği, «ispat yükünün» davacıda olduğu, takibe konu senet altındaki imzanın davacı tarafından atıldığı, senetlerin tedavüle çıkarılırken anlaşmaya aykırı doldurulduğunu iddia eden davacının bu yöndeki iddiasının yazılı delille ispatlayamadığı, «kovuşturmaya yer olmadığına» dair karar ile sonuçlanan Şarköy Cumhuriyet Başsavcılığının dosya içeriği de dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmesi is …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sponsorluk sözleşmesi · açığa imza · resmi belgede sahtecilik · kovuşturmaya yer olmadığına dair karar · istirdat davası · yetkili hamil · sahtecilik · ciro
Benzer bu karardaNuhoğlu ile imzalanan evrakın içeriğinden ve soruşturma dosyası, icra takip dosyası kapsamında herhangi bir «bono» tanzimi ve «teminat» «kaydının» yer almadığının görüldüğü, bonolarda davacı «keşideci», davalı ise «ciro» sureti ile «hamil» konumunda olduğu, açık «kambiyo senedi» düzenlenebileceği, bononun aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulduğu, anlaşmalara uyulmadığı iddiasının hamile karşı ileri sürülemeyeceği, ancak davalı hamilin alınan nüfus kayıt örneklerinden anlaşma tarafı ve lehine keşide olunan ...’in oğlu olduğu anlaşıldığından söz konusu anlaşmaya aykırılığın davalı «yetkili hamile» karşı ileri sürülebileceğinin kabulü gerektiği, nakden düzenlenmiş senetlerden dolayı «menfi tespit» isteminde bulunulduğu, dosyaya sunulan kayıtlar ve «protokolde» aralarında mal alışverişine ilişkin herhangi bir kaydın olmadığı, senet metinlerinde nakden yazan ihdas nedenin «talil» edilmediği, davacının boş olarak verilen senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu yazılı belge ile kanıtlaması gerektiği, her ne kadar cezai takibatın neticesi maddi vakıa yönünden eldeki davada sonuca etkili ise de savcılık soruşturma dosyasının yapılan incelemesi neticesinde söz konusu dayanak yazılı belgelerin içeriğinde menfi tespit istemine konu bonolar yönünden herhangi bir kaydın yer almadığı, davacı vekilinin soruşturma dosyasının neticesinin beklenmesine gerek olmadığını belirttiği, yine 04.07.2018 tarihli duruşmada davacı vekilinin «delillerin toplandığını» ve toplanacak başkaca bir delilin kalmadığı yönünde delillerin hasrı yönündeki beyanı da dikkate alınarak senetlerin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu yazılı belge ile de ispatlanamamasına göre soruşturma dosyasındaki yürütülen soruşturmanın da «dolandırıcılık» ve «resmi belgede sahtecilik» suçları oluşu, «açığa imzanın» kötüye kullanılması suçu yönünden soruşturma yapılmayışı nazara alınarak neticesinin beklenmesine gerek duyulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bonoların «ciro» yoluyla babadan oğula geçtiğini, davalının bonoların verilmesinden önce sözleşmeyi kabul ettiğini, alacak nedeninin «sponsorluk sözleşmesine» döndürüldüğünü, buna göre nakten ahzolunduğuna dair savunmasını «talil» ettiğini, davayı «istirdat» olarak talil ettiklerine dair taleplerinin heyetçe muhtemelen görülmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile takip muamelesi neticesinde takip konusu borcun 21.06.2017 tarihinde tahsil olunduğundan davaya «istirdat davası» olarak devam edildiği, dosyaya «ibraz» edilen davacının iddiasına konu ve davalı tarafça itiraz edilmeyen 09.11.2014 tarihli «protokol» başlıklı dava dışı ...
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya ve takibe konu «bonolar» üzerinde "nakden" ibaresinin bulunduğu, bonoların davacı ile davalının babası olan ... arasındaki «protokol» gereğince açık olarak düzenlendiği hususunun davalının kabulünde olduğu, dosyaya sunulan kayıtlar ve protokolde aralarında mal alışverişine ilişkin herhangi bir «kaydın» olmadığı, senet metinlerinde nakden yazan ihdas nedenin «talil» edilmediği, «ispat yükünün» davacıda olduğu, takibe konu senet altındaki imzanın davacı tarafından atıldığı, senetlerin tedavüle çıkarılırken anlaşmaya aykırı doldurulduğunu iddia eden davacının bu yöndeki iddiasının yazılı delille ispatlayamadığı, «kovuşturmaya yer olmadığına» dair karar ile sonuçlanan Şarköy Cumhuriyet Başsavcılığının dosya içeriği de dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmesi is …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/535 E. , 2023/7237 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
(Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)
SAYISI 2018/365 Esas, 2022/357 Karar
HÜKÜM
Davanın reddi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya boş bir bono verdiğini, davalının ise alacaklı olmadığı halde bu bonoyu 60.000,00 TL olarak doldurmak suretiyle aleyhine kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını, şikayet üzerine Isparta 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 2008/1728 E. sayılı dosyasında davalı hakkında ''Açığa atılmış imzanın kötüye kullanılması'' suçundan dava açıldığını ileri sürerek, davacının, ...
1. İcra Müdürlüğünün 2008/2380 sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalı aleyhine %40 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetkili mahkemenin icra takibinin yapıldığı yer olan ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, ayrıca müvekkilinin MERNİS adresinin Amsterdam/Hollanda olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuş, davacının bonodaki imzaya itiraz etmemesi nedeniyle ispat külfetinin de davacıda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemenin 25.11.2014 tarih, 2011/167 E. ve 2014/666 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 01.10.2015 tarih, 2015/415 E. ve 2015/11731 K. sayılı kararıyla görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu işaret edilerek hüküm bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 01.03.2016 tarih, 2015/687 E. ve 2016/134 K. sayılı kararı ile; bononun nakden düzenlenmesine karşın malen düzenlendiğini ileri süren davalının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın kabulüne, ...
1. İcra Müdürlüğünün 2018/2380 sayılı takip dosyasına konu 60.000,00 TL bedeli bono nedeni ile davacının borçlu olmadığının tespiti ile asıl alacağın % 40’ı olan 24.000,00 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
D. İkinci Bozma Kararı
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 23.01.2017 tarih, 2016/9322 E., 2017/317 K. sayılı kararı ile; icra takibine konu olan nakden düzenlenmiş senetten dolayı menfi tespit isteminde bulunan davacının, Isparta Sulh Ceza Mahkemesinde ... eşya satın almak için davalının işyerine gittiklerini, ancak açık düzenlenen senet karşılığı mal almadığını söylediği, davalının da senet karşılığında mal verdiğini belirttiği olayda; her iki tarafın da senet metninde nakden yazan ihdas nedenini talil etmiş olmaları nedeni ile ispat yükü davacı yanda olup, adı geçenin senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu kanıtlamakla yükümlü olduğu gözetilerek, davacının bu yöndeki delilleri toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken ispat yükünde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı işaret edilerek hüküm davalı yararına bozulmuştur.
E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 04.11.2022 tarih, 2018/365 E. ve 2022/357 K. sayılı kararı ile; her iki tarafın da senet metninde nakden yazan ihdas nedenini talil ettikleri, bu durumda ispat yükü üzerinde olan davacının tüm delillerinin toplandığı, son olarak dava dilekçesinde “sair delil” ibaresinin yer alması nedeni ile davacı yana yemin hakkının hatırlatıldığı, davacı vekilinin sonrasında yemin delilinden vazgeçtiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 227 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yemine davetin usulüne uygun olmaması nedeni ile yemin teklifinden vazgeçilmesinde engel bulunmadığından ve davalı tarafça buna muvafakat verildiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tanıklarının dinlenmediğini, dosyaya sundukları senet defter yaprağının alt kısmına bakıldığında 1.590,00 TL’lik alışveriş yapıldığının görüleceği, 25.01.2008 tarihli davalı firmadan alınan tahsilat para makbuzundan ise 50,00 TL’lik ödemeden sonra 640,00 TL borç kaldığının açıkça belli olduğu, mahkemece bu konularda tanık dinlenmediği gibi mahkemece araştırma da yapılmadığını, yemin delilinden vazgeçmediklerini, tercümesi yaptırılan yeminin geçerli olduğunun kabul edilmesi gerektiğini beyan ettiklerini, davalının yeminli beyanlarına bakıldığı takdirde davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senedinin metninden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72 nci maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/990059100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz