Yabancı bayraklı gemide çalışan gemi adamının tazminat davasında görevli mahkeme

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/931

KARAR NO 2022/1022

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/02/2022

NUMARASI 2021/204 Esas - 2022/66 Karar

DAVA

Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/07/2022

Görevsizliğe ilişkin verilen kararın davacı ve davalı ... Ltd. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin, 9214185 Imo numaralı M/V ... gemisinde, donatanı olan ...'ya izafeten gemi yöneticisi ... Tic.Ltd. Şti. ile akdedilen 05/09/2020 tarihli gemiadamı iş akdi uyarınca çarkçıbaşı olarak hizmet vermekteyken, mürettebatı ile birlikte 30/11/2020 tarihinde Canorky/Gine limanında korsan saldırısına uğradığını,bir süre esir tutulduğunu, para ve eşyalarının yağmalandığını, fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kaldığını, uğradıkları zararların tazmini için gemi donatanı davalı ile 05.12.2020 tarihinde borç mutabakatı imzalandığını, donatanın,saldırının iş kazası olduğunu ve zararın tazminini kabul etmesine rağmen zararlarının ödenmediğini, davalı sigorta şirketinin ise donatanın kulüp sigortacısı olduğunu, kulüp sigortası kapsamında davalı sigorta şirketinin de zarardan sorumlu olduğunu, davacının uğradığı saldırı sonucunda başka bir gemide çalışamadığını, ayrıca depresif nöbetler geçirerek uykusuzluk problemi yaşadığını, ...

Konvansiyonunun 22. maddesi gereğince müvekkiline 130 günlük maaşına eşdeğer hastalık ödeneği ödenmesi gerektiğini belirterek, 2.000-USD hastalık ödeneği, 100-USD işgöremezlik zararı ve 50.000-TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı M/V Tango Rey Gemisi Donatanı vekili; davacının çalıştığı geminin Vanuatu bayraklı olduğunu, davacının hizmet sözleşmesi kapsamında TBK'ya tabi olarak çalıştığını, bu nedenle davaya bakma görevi 7036 sayılı kanununun 5. maddesi gereğince iş mahkemelerine ait olduğundan, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacının çalıştığı gemi yabancı bayraklı olduğu için olayın iş kazası olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığı gibi, olayda müvekkilinin kusuru da bulunmadığını, davacının işgöremezlik iddiasına dayanak delil bulunmadığını, davacının 130 günlük ücret alacağı talep etmesinin mümkün olmadığını, sadece tedavi gideri istenebileceğini, bu konuda da delil bulunmadığını, korsan saldırılarının bulunduğu bölgede gemi personeli tarafından gerekli önlemlerin alınmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...

Ltd. vekili; müvekkili Londra'da mukim bir şirket olup Türkiye'de şube veya acentesinin bulunmadığını, bu nedenle 5718 sayılı MÖHUK'un 46. maddesi uyarınca mahkemenin işbu davayı görmekte yetkisiz olduğunu, davanın müvekkili şirket bakımından tefrik edilerek akabinde yetkisizlik nedeniyle kararı verilerek davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu zararın sigortalı tarafından henüz ödenmemiş olması nedeniyle davacının kulüp sigortacısı olan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceği, bu nedenle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, ihtilafın hizmet sözleşmesi ve haksız fiil hükümlerin göre çözülmesi gerektiğinden, olayın iş kazası teşkil etmediğini, davacının işgöremezlik iddiası bakımından herhangi bir delil sunulmadığını, davacının ücret alacağı talebi yerinde olmayıp sadece tedavi gideri istenebileceğini belirterek, müvekkili yönünden davanın ayrılarak yetkisizlik nedeniyle davanın reddine, aksi halde davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle veya esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı donatan ile davacı arasında hizmet ilişkisi bulunduğu, dava konusu geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlığa TBK 393 ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmesi hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, 7036 sayılı kanununun 5/1. maddesinde "İş Mahkemeleri; a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TBK nun ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere bakar." düzenlemesinin bulunduğu, buna göre uyuşmazlığın iş mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, göreve ilişkin özel düzenleme nedeniyle usul ekonomisi gereği diğer davalı yönünden açılan davanın da birlikte görülmesi gerektiği gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

1-Katılma yoluyla istinafa başvuran davacı vekili; davalı ile imzalanan 05.12.2020 tarihli borç mutabakatı sözleşmesinde uyuşmazlıkta Türk hukukunun uygulanacağı belirtilerek İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını, bu hükmün sigortacıya karşı açılan işbu davada da uygulanması gerektiğini, dava mutlak ticari dava niteliğinde olduğundan mahkemenin görevli olduğunu, somut olayda MÖHUK'un 34/4 ve TTK'nın 1478. maddeleri gereği milletlerarası yetki kuralının uygulanmasının mümkün olmadığını, davalı donatan İstanbul'da mukim olduğundan mahkemenin yetkili olduğunu belirterek, görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2- Davalı ... vekili; müvekkiline sigorta sözleşmesi kapsamında husumet yöneltildiğini, MÖHUK'un 46. maddesi gereğince mahkemenin yetkisiz olduğunu, müvekkili bakımından dosya tefrik edilerek yetki itirazları hakkında karar verilmemiş olmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak müvekkili yönünden dosya tefrik edilerek yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, hizmet sözleşmesiyle gemi adamı olarak çalışmakta olan davacının,geminin korsan saldırısına uğraması nedeniyle uğranılan maddi ve manevi tazminatın donatan ve sigortacısı olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir.854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesine göre; "Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır." 25.11.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5/1. maddesine göre ise; "İş Mahkemeleri; a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı TBK nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ...

ilişkin dava ve işlere bakar." Bu nedenle yabancı bayraklı gemide çalışan gemi adamları Deniz İş Kanunu kapsamında bulunmamakta olup, TBK'nın 393. maddesinde düzenlenen hizmet sözleşmesi hükümleri kapsamında bulunmaktadır. Somut olayda; davacı, davalı donatana ait yabancı bayraklı gemide gemi adamı olarak çalışmakta iken uğradığı korsan saldırısı sonucunda uğradığı maddi ve manevi tazminatı, donatan ve donatanın kulüp sigortacısı olan davalılardan talep etmektedir. Davacı hizmet akdine dayalı olarak çalışmakta olup, olayın hizmetin ifası sırasında gerçekleştiği, çalıştığı geminin de yabancı bayraklı olduğu anlaşılmasına göre, uyuşmazlıkta TBK'nın 393 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan hizmet sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Bu nedenle 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5/1 maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde İş Mahkemeleri görevli olup, mahkemece görevsizlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekilince; 5718 sayılı MÖHUK'un 46. maddesi uyarınca mahkemenin yetkisiz olduğu ileri sürülerek milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş, müvekkili yönünden davanın tefrik edilerek yetki itirazı nedeniyle davanın milletlerarası yetki yönünden reddine karar verilmesi talep edilmiştir. Milletlerarası yetki itirazı da ilk itirazlardandır.Mahkemenin görevli olması dava şartı olup, ilk itirazlardan önce karara bağlanır.Davalı sigortacıya yöneltilen talep de donatan ile yapılan iş akdi temellidir.Görevli mahkemenin yetki itirazını değerlendirilmesi gerekir. Davalı sigorta şirketi vekilinin , dosyanın tefrik edilerek milletlerarası yetki itirazı nedeniyle davanın reddine karar verilmesine yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davacı ve davalı ... tarafından yatırılan peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran taraflarca yapılan giderlerin kendi üzerlerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/07/2022