Bononun zayi nedeniyle iptalinde ispat ölçüsü: makul kanaat yeterlidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1209 E. 2022/984 K. · · İlk derece: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Davacının nitelemesi: Bono İptali ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Kıymetli evrak (kambiyo)
Gerekçe özeti
Hasımsız açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayan zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali davasında, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunması yeterlidir; daha ağır bir ispat standardı aranamaz. Yasal ilanlar yoluyla ortaya çıkabilecek hak sahiplerinin, istirdat davası veya hasımlı iptal davası yoluyla haklarını arayabilecek olması, bu daha hafif ispat ölçüsünün dayanağıdır.
Ele alınan sorunlar
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali davasında ispat ölçüsü → kabul
İddia: Davacı vekili; senedin banka sistemlerine göre son kaydının başka bir şubeye gönderilmek üzere postaya verildiğini, gönderici ve alıcı şube kayıtlarında yer almadığını, kargo aşamasında kaybolduğunun kayıtlardan anlaşıldığını, bu sebeplerle ilk derece kararının kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali davası hasımsız açılır ve verilecek karar kesin hüküm niteliği taşımaz; bu nedenle davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunması yeterlidir, daha fazlasının ispatına zorlanamaz. Aksi kabul, zayi nedeniyle iptal hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirir. Dava sırasında yapılacak ilanlar sonucunda hak sahipleri ortaya çıkarsa, kendilerine karşı istirdat davası açılabilir ya da hak sahipleri hasımlı bir dava ile iptal kararının iptalini talep edebilir; davanın reddine neden olan hususlar esasen bu sonraki davalarda tartışılacaktır. Somut olayda davacı vekili tarafından senede ilişkin bilgiler mahkemeye sunulmuş olup, bu bilgiler mevcut delillerin yeterli sayılması ve yasal ilanlar yapılarak sonuca göre karar verilmesi için yeterlidir; senedin esasına ilişkin yeterli bilgi verilmediği ve zıyaın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali davalarında ispat ölçüsünün 'mahkemeye olumlu kanaat verecek düzeyde delil' ile sınırlı olduğu, kesin ispat aranamayacağı yönündeki değerlendirme, bu tür davalarda bölgesel ve ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali↗ bono↗ hasımsız dava↗ kesin hüküm niteliği taşımama↗ ispat yükü↗ istirdat davası↗ ilan↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1209
KARAR NO 2022/984
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/03/2022
NUMARASI 2021/621 Esas - 2022/220 Karar
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/06/2022
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın alacaklı olduğu ...'ye ait 28/03/2011 düzenleme tarihli, 18.000-TL tutarında 30/08/2011 vade tarihli, ... senet nolu teminat senedi niteliğindeki senedin kaybedildiğini, anılan senedin müvekkili banka sistemlerine göre son kaydının bankanın başka bir şubesine gönderilmek üzere postaya verildiğini, anılan senedin müvekkili bankanın göndericisi şubesi olan Elmadağ şubesinde ya da alıcı şube olan Kadıköy şubesi kayıtlarında yer almadığını belirterek öncelikle dava konusu senet hakkında ödeme ve protesto işlemlerinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, gerekli ilanların yapılarak dava konusu senedin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı tarafça senedin sureti sunulmadığını, senedin esasına ilişkin yeterli bilgi verilmediğini, ayrıca, senedin zıyaa uğradığını gösterir tutanak, belge veya kayıtta dosya içerisine sunulmadığını, bu durumda senedin zıyaa edildiği hususu davacı tarafça inandırıcı şekilde ispat edilmediğinden, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; Anılan senedin müvekkili banka sistemlerine göre son kaydı bankanın başka bir şubesine gönderilmek üzere postaya verilmiş olduğunu, anılan senet müvekkili bankanın gönderici şubesi olan Elmadağ şubesinde ya da alıcı şube olan Kadıköy şubesi kayıtlarında yer almadığını, senedin kargo aşamasında kaybedildiği kayıtlardan anlaşıldığını, müvekkili banka kayıtlarında söz konusu senede dair başkaca bir bilgi bulunmadığını, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda, davacı tarafından dava konusu bononun kayıp olduğu ileri sürülmüş ve bononun banka sistemlerine göre son kaydının bankanın başka bir şubesine gönderilmek üzere postaya verilmiş olduğunu, alıcı şube kayıtlarında yer almadığını, bononun kargo aşamasında kaybolduğunu, müvekkili banka kayıtlarında söz konusu senede dair başkaca bir bilgi bulunmadığı beyan edilmiştir. Esasen hasımsız olarak açılan ve mahkemece verilen kararın kesin hüküm niteliği de taşımayacağı bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunması yeterlidir. Davacı vekili tarafından senede ilişkin bilgiler mahkemeye sunulmuştur.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayii nedeniyle iptal hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile senet iptali kararının iptali talep edilebilecektir. (Yargıtay 11.HD nin 2015/14291 esas 2016/2204 karar sayılı 29.2.2016 tarihli ilamı) Somut olayda, davanın reddine neden olan tüm bu hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. İlk derece mahkemesince davacı tarafından senedin esasına ilişkin yeterli bilgi verilmediğini, senedin zıyaa uğradığını gösterir tutanak, belge veya kayıtta dosya içerisine sunulmadığı, senedin zıyaa edildiği hususu ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş;
somut uyuşmazlık yönünden mevcut delillerin yeterli sayılarak, yasal ilanlar yapılarak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden davanın reddine ilişkin hükmün kaldırılarak davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/621 Esas - 2022/220 Karar 09/03/2022 tarihli kararın HMK.'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/06/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/98379 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi