YİDK kararının iptali | Marka hükümsüzlüğü

11. Hukuk Dairesi         2022/2567 E.  ,  2023/6318 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

DAVA TARİHİ 06.09.2018

HÜKÜM

Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı TPMK vekili ve davalı Oba Makarnacılık San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; "FİT" asıl unsurlu markaların 2000 yılından itibaren müvekkili adına TPMK nezdinde tescilli bulunduğunu, davalı şirketin ise 19.01.2017 başvuru tarihinde 2017/04860 sayılı "OBA Makarna fit" ibareli marka başvurusunu aynı mal ve hizmet sınıfları için yaptığını, müvekkilince bu başvuruya yapılan itirazın davalı Kurum tarafından reddedildiğini, oysa müvekkiline ait "FİT" ibareli markalarla davalı başvurusunun hem esas unsur hem de kapsamlarının birebir aynı olmasından dolayı benzer olduklarını ve bu benzerliğin iltibasa yol açacağını, davalı Şirketin ticaret unvanının başvuru markasında kullanıldığını, ticaret unvanının diğer ibarelerle birlikte marka tescil başvurusuna konu oluşturması halinde esas unsur olarak değerlendirilemeyeceğini, dava konusu marka başvurusunun kötü niyetli olarak yapıldığını ileri sürerek 27.02.2018 tarihli TPMK YİDK'in 2018-M-6051 sayılı kararının iptaline, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Oba Makarnacılık San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili başvurusu ile davacının itirazına mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik olmadığını, davacı markalarının ana unsuru "FİT" ibaresi iken müvekkilinin markasında bu ibarenin tali unsur olarak kullanıldığını, markaların logo bakımından da farklı olduğunu, davacı markaları düz yazıdan oluşurken müvekkili markasının kendisine ait logosunun bulunduğunu, markaların bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının "OBA Makarna fit" ibareli marka başvurusu ile davacının "FİT" ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, taraf markalarında ortak unsur olan FİT ibaresinin davalı başvuru markasında tali unsur olarak kullanıldığı, asli ve baskın unsurun ise OBA olduğu, diğer yönden FİT ibaresinin özellikle üzerinde kullanıldığı ürünlerin diyet ürünler olduğunu işaret etmek üzere gıda sektöründe yaygın kullanımı bulunan bu ibare olduğu, işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mallar için ayırdığı satın alma süresi içinde, davalının "OBA Makarna fit" ibareli başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacıya ait "FİT" ibareli tescilli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceğini, diğer bir anlatımla ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından davacının "FİT" ibareli tescilli markalı ürünlerinden satın almak isterken davalının "OBA Makarna fit" ibareli başvuru markalı ürünü satın almak şeklinde bir yanılgı yaşamayacağı, ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru konusu işaret ile davacı markası arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar algısı da oluşmayacağı, taraf marka işaretleri benzemediğinden 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı kanun) altıncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibasın bulunmadığı kanaati oluştuğu, aynı Kanun maddesinin beşinci fıkrasındaki tanınmışlık koşulunun da oluşmadığı, davalı başvurusunun haksız rekabet oluşturacak şekilde ve kötü niyetli yapıldığının da somut delillerle kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markalarının arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvuru kapsamında yer alan malların tamamının, davacının itirazına mesnet markaların kapsamlarındaki mallarla aynı ve/veya benzer olduğu, dava konusu başvuruda "OBA" ibaresinin kırmızı ve büyük puntolarla dikkat çekecek şekilde konumlandırıldığı, "Makarna" ve "fit" kelimelerinin ise marka kombinasyonunda "Oba" ibaresine nispeten daha küçük harflerle bu ibarenin alt kısmında beyaz ve yeşil renkler kullanılmak suretiyle yer aldığı, başvuruda yer alan "makarna" ibaresinin de başvuru kapsamındaki mallar yönünden ayırt ediciliği olmadığından, dava konusu başvuruda ayırt ediciliği sağlayan, marka algısı oluşturan esas unsurun "fit" ibaresi olduğu, davacının itirazına mesnet markaların asli unsurunun da "FİT" ibaresinden oluştuğu, bu nedenle 6769 sayılı Kanun'un altıncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca benzerlik ve karıştırma tehlikesinin bulunmadığı, "FİT" ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğu kabul edilmiş ise de Yargıtay 11.

Hukuk Dairesinin 25.09.2019 tarih ve 2018/4202 E., 2019/5804 K. sayılı kararında, ""fit" ibaresinin her iki tarafa ait markalarda da markanın asıl unsurları arasında yer almış olması nedeniyle örtüşen mal ve hizmet sınıfları yönünden karıştırma ihtimalini de içerecek şekilde benzer olduğunun kabulü gerektiği" belirtildiği, bu nedenle İlk Derece Mahkemesinin "FİT" ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğu yönündeki kabulüne itibar edilmediği, taraf markalarının arasında benzerlik ve karıştırılma tehlikesinin mevcut olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, TPMK YİDK'in 27.07.2018 tarih, 2018-M-6051 sayılı kararının iptaline, davalı Şirket adına tescilli 2017/04860 sayılı "Oba Makarna Fit" ibareli markanın hükümszülüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TPMK vekili ve davalı Oba Makarnacılık San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, taraf markalarının arasında benzerlik bulunmadığını, markaların kavram, görsel, telaffuz bakımından farklı olduğunu, başvuru konusu markanın esas unsuru OBA iken, itiraza mesnet markaların esas unsurunun FİT olduğunu, ayırt ediciliği düşük olan FİT ibaresine ayırt ediciliği sağlayan farklılıkların yapıldığını savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı Oba Makarnacılık San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markalarının benzer olmadığını, görsel, işitsel ve kavramsal olarak farklı olduklarını, markalardaki esas unsur ve tali unsur ayrımının yapılmasının gerektiğini savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendi.

2. 6769 sayılı Kanun'un altıncı maddesi.

3. Değerlendirme

Dava YİDK kararının iptali ile 2017/04860 sayılı " OBA Makarna fit" ibareli markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, davalı markasındaki FİT ibaresinin tali olarak kullanıldığı, baskın unsurun OBA ibaresi olduğu, bu nedenle davacının FİT ibareli markaları ile davalı markasının karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacının istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince OBA ibaresinin davalı şirketin ticaret unvanının çekirdek kısmını oluşturduğu, "Makarna" ibaresinin başvuru kapsamındaki mallar bakımından ayırt ediciliğinin olmadığı, markada ayırt ediciliği sağlayan tek unsurun "fit" ibaresi olduğu, bu nedenle markaların arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, markanın başvuru tarihinde yürürlükte olan 6769 sayılı Kanun'un altıncı maddesinin birinci fıkrasına göre benzerlik karşılaştırması yapılırken davacının itiraza mesnet FİT esas unsurlu markaları ile davalının " OBA Makarna fit" ibareli başvuru markasının bütünsel olarak karşılaştırılması gerekmekte olup, fonetik ve görsel olarak bir bütün halinde değerlendirildiğinde anılan madde kapsamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı kabul edilerek değerlendirme yapılması gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.10.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞIOY

Dairenin yerleşmiş uygulamaları göz önünde bulundurulduğunda, (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19.12.2022 tarihli, 2021/5253 E., 2022/9184 K., 19.10.2022 tarihli, 2021/3287 E., 2022/7164 K., 10.10.2022 tarihli, 2021/2673 E., 2022/6801 K., 02.12.2019 tarihli, 2019/1049 E., 2019/7730 K., 04.12.2017 tarih, 2016/5288 E., 2017/6808 K., 25.09.2019 tarihli, 2018/4202 E., 2019/5804 K., 03.03.2020 tarihli, 2019/3833 E., 2020/2305 K., ve 14.06.2021 tarihli, 2020/6329 E., 2021/5023 K. örnek kararlarda olduğu gibi) usul ve Yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına hükmetmek gerekirken aksi yöndeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.