Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/6495 E. 2023/6230 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
teminat mektubunun nakde çevrilmesi↗ ticari temerrüt faizi↗ sorumluluktan kurtulma↗ i̇i̇k 257↗ bsmv↗ 3095 sayılı kanun↗ ticari dava niteliği↗ teminat mektubu↗ ticari faiz↗ ifa↗ mahsup↗ işlemiş faiz↗ vade↗ temerrüt faizi↗ ihtar↗ harç↗ yasal faiz↗ cy/cy kaydı↗ eksik inceleme↗ temerrüt↗ zamanaşımı↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece 22.03.2016 gün ve 2015/285 E., 2016/141 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 07.03.2018 gün ve 2016/11244 E., 2018/1729 K. sayılı kararıyla, yeniden bilirkişi raporu alınması ve taraflar arasında ticari temerrüt faizi uygulanması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kesinleşen Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/76 sayılı kararı ile 09.01.1998-24.05.2001 tarihleri arasında işlemiş faiz alacağının tespit edildiği davacının talebinin 24.05.2001 ila 03.07.2013 arasındaki dönem için olduğu, davacı tarafça yapılan hesaplamanın fazla olmayıp eksik olduğu, davalının hesaplanan faiz oranına ve BSMV'ye itiraz ettiği, kesinleşen Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesi kararında ticari faizden söz edilmediği gerekçesi ile yasal faiz üzerinden hesaplama yapıp eksik ödeme yapılmasının yerinde olmadığı, mahkeme kararına göre hesaplamanın ticari faiz üzerinden olduğu, Yargıtay kararı ile de bu durumun teyit edildiği, davacının işlemiş faizden %5 BSMV uygulamasının kendi yasasından kaynaklanan bir uygulama olduğu, bu konudaki davalı itirazının da yerinde olmadığı tespit edilerek bildirildiği, davacı tarafından talep olunan 257.271,41 TL'den ödenen 227.492,63 TL mahsup edildiğinde kalan fark faiz miktarının 29.778,78 TL olduğu, davalı tarafından adi kanuni faiz oranı üzerinden hesap yapılarak ödenen 1.636,20 TL'nin de mahsup edilmesi sonucu eksik ödenen ticari faiz miktarının 28.142,08 TL olduğu, Yargıtay bozma ilamında belirlendiği üzere davacının davalı lehine teminat mektubu düzenlediği, yaptığı işin ticari iş niteliğinde olup ticari temerrüt faizi isteyebileceği de belirlendiğinden talep edilen miktara göre yargıtay bozma ilamındaki eksiklik de giderildiğinden 28.142,08 TL davacının banka faiz alacağının taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince işletilecek avansı faizi ve BSMV ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; alacak talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının yasal faiz ödeyerek sorumluluktan kurtulmasına karşın davalıların ticari faiz ile sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında vadeye bağlanmış bir alacak bulunmadığını, davacı tarafından çekilmiş bir ihtar da bulunmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ilama dayalı faiz alacağının temerrüt nedeniyle ticari faiz ile faizlendirilip ödenmesi gerekirken adi kanuni faiz oranları üzerinden hesap yapılarak eksik ödeme yapılması nedeniyle açılmış faiz alacağı istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Banka Teminat Mektubunun İadesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/11244 E. 2018/1729 K.
Ortak:teminat mektubunun nakde çevrilmesi · ticari temerrüt faizi · i̇i̇k 257 · ticari dava niteliği · teminat mektubu · ticari faiz · mahsup · temerrüt faizi
İncelediğiniz karardaAsliye Hukuk Mahkemesi kararında ticari faizden söz edilmediği gerekçesi ile «yasal faiz» üzerinden hesaplama yapıp eksik ödeme yapılmasının yerinde olmadığı, mahkeme kararına göre hesaplamanın «ticari faiz» üzerinden olduğu, Yargıtay kararı ile de bu durumun teyit edildiği, davacının işlemiş faizden %5 BSMV uygulamasının kendi yasasından kaynaklanan bir uygulama olduğu, bu konudaki davalı itirazının da yerinde olmadığı tespit edilerek bildirildiği, davacı tarafından talep olunan «257».271,41 TL'den ödenen 227.492,63 TL «mahsup» edildiğinde kalan fark faiz miktarının 29.778,78 TL olduğu, davalı tarafından adi kanuni faiz oranı üzerinden hesap yapılarak ödenen 1.636,20 TL'nin de mahsup edilmesi sonucu eksik ödenen ticari faiz miktarının 28.142,08 TL olduğu, Yargıtay bozma ilamında belirlendiği üzere davacının davalı lehine «teminat mektubu» düzenlediği, yaptığı işin ticari iş niteliğinde olup «ticari temerrüt faizi» isteyebileceği de belirlendiğinden talep edilen miktara göre yargıtay bozma ilamındaki eksiklik de giderildiğinden 28.142,08 TL davacının banka faiz alacağının tal …
Bozma Kararı Dairemizin 07.03.2018 gün ve 2016/11244 E., 2018/1729 K. sayılı kararıyla, yeniden bilirkişi raporu alınması ve taraflar arasında «ticari temerrüt faizi» uygulanması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
Temyiz Sebepleri Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; alacak talebinin «zamanaşımına» uğradığını, davacının «yasal faiz» ödeyerek «sorumluluktan kurtulmasına» karşın davalıların «ticari faiz» ile sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında «vadeye» bağlanmış bir alacak bulunmadığını, davacı tarafından çekilmiş bir «ihtar» da bulunmadığını, «eksik inceleme» ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Benzer bu kararda… saplama yaptığı denetime elverecek şekilde açıklattırılıp, Dairemizin 2008/4042 esas 2009/7977 karar sayılı ilamında da ifade edildiği üzere davacının davalı lehine «teminat mektubu» düzenlemiş olduğu ve yaptığı «ticari nitelikteki» iş nedeniyle «ticari temerrüt faizi» isteyebileceği de gözetilerek «denetime elverişli» yeni bir bilirkişi raporu alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. ...- Bozma sebep ve şekline göre, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazları …
Bankası tarafından verilen ....000.000.000 TL'lik süresiz «kesin» «teminat mektubunun» hazineye irad «kaydına» karar verilmesine dayalı olarak «teminat mektubunun nakde çevrilmesiyle» birlikte 78.460.357.000 TL «yasal faizinin» de ödenmesinin talep edildiği, davacı bankanın ihtirazi kayıtla bu faizi ödediği, ancak ... ....
Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı doğrultusunda talep edilen faiz tutarının «257».271,41 TL olduğu, bu talebe karşılık davalı Bakanlık tarafından «yasal faiz» işletildiği, %5 BSMV'nin de «dahil» edilmediği 227.492,63 TL'lik ödeme yapıldığı, davacı tarafından talep edilen tutar ile davalı tarafından yapılan ödeme arasında 29.778,78 TL'lik faiz farkının bulunduğu, adi kanuni faiz oranına göre hesap yapılarak 1.636,70 TL'lik faiz «mahsup» edildiğinde 28.142,08 TL'lik davacı alacağının bulunduğu, davacı bankanın alacağı «ticari işletmesiyle» ilgili olduğundan ihtilaf konusu işin de ticari iş olması nedeniyle 3095 sayılı Kanun'un ticari işlerde faize ilişkin kurallarına tabi olacağı ve davalı idareden ticari işlerde uygulanacak faiz oranı olan «avans faizi» üzerinden faiz talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile 28.142,08 TL'nin 3095 sayılı Yasa'nın .../.... maddesi gereğince işletilecek avans faizi ve BSMV's …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:ticari işletme · denetime elverişlilik · reeskont faizi · istirdat · dahili dava · avans faizi · kesin hüküm
Benzer bu karardaAsliye Hukuk Mahkemesinin kararı doğrultusunda talep edilen faiz tutarının «257».271,41 TL olduğu, bu talebe karşılık davalı Bakanlık tarafından «yasal faiz» işletildiği, %5 BSMV'nin de «dahil» edilmediği 227.492,63 TL'lik ödeme yapıldığı, davacı tarafından talep edilen tutar ile davalı tarafından yapılan ödeme arasında 29.778,78 TL'lik faiz farkının bulunduğu, adi kanuni faiz oranına göre hesap yapılarak 1.636,70 TL'lik faiz «mahsup» edildiğinde 28.142,08 TL'lik davacı alacağının bulunduğu, davacı bankanın alacağı «ticari işletmesiyle» ilgili olduğundan ihtilaf konusu işin de ticari iş olması nedeniyle 3095 sayılı Kanun'un ticari işlerde faize ilişkin kurallarına tabi olacağı ve davalı idareden ticari işlerde uygulanacak faiz oranı olan «avans faizi» üzerinden faiz talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile 28.142,08 TL'nin 3095 sayılı Yasa'nın .../.... maddesi gereğince işletilecek avans faizi ve BSMV's …
Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/84 esas sayılı dava sonucu verilen ve kesinleşen 16/03/2011 tarih, 2011/76 sayılı kararla «istirdat» talebinin kabulü ile 171.827,40 TL'lik «reeskont faizin» davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verildiği, ... ....
Bankası tarafından verilen ....000.000.000 TL'lik süresiz «kesin» «teminat mektubunun» hazineye irad «kaydına» karar verilmesine dayalı olarak «teminat mektubunun nakde çevrilmesiyle» birlikte 78.460.357.000 TL «yasal faizinin» de ödenmesinin talep edildiği, davacı bankanın ihtirazi kayıtla bu faizi ödediği, ancak ... ....
… ttiği alacak tutarına nasıl ulaştığı, fazi başlangıç tarihi olarak hangi tarihin esas alındığı ve hangi tarihe kadar hangi faiz oranları üzerinden hesap yapıldığını «denetime elverişli» şekilde yansıtılmamış, davacının 02.07.2013 tarihli yazısında bulunan hesap tablosunun doğruluğu tartışılmaksızın rapora alınmış, yine davacının yaptığı hesabı aynen alarak davalılar tarafından yapılan ödemeleri de «mahsup» ederek davacının 28.142,08 TL alacaklı olduğuna kanaat getirilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/9381 E. 2013/13401 K.
Ortak:temerrüt faizi · temerrüt · Alacak
İncelediğiniz karardaBozma Kararı Dairemizin 07.03.2018 gün ve 2016/11244 E., 2018/1729 K. sayılı kararıyla, yeniden bilirkişi raporu alınması ve taraflar arasında «ticari temerrüt faizi» uygulanması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
Asliye Hukuk Mahkemesi kararında ticari faizden söz edilmediği gerekçesi ile «yasal faiz» üzerinden hesaplama yapıp eksik ödeme yapılmasının yerinde olmadığı, mahkeme kararına göre hesaplamanın «ticari faiz» üzerinden olduğu, Yargıtay kararı ile de bu durumun teyit edildiği, davacının işlemiş faizden %5 BSMV uygulamasının kendi yasasından kaynaklanan bir uygulama olduğu, bu konudaki davalı itirazının da yerinde olmadığı tespit edilerek bildirildiği, davacı tarafından talep olunan «257».271,41 TL'den ödenen 227.492,63 TL «mahsup» edildiğinde kalan fark faiz miktarının 29.778,78 TL olduğu, davalı tarafından adi kanuni faiz oranı üzerinden hesap yapılarak ödenen 1.636,20 TL'nin de mahsup edilmesi sonucu eksik ödenen ticari faiz miktarının 28.142,08 TL olduğu, Yargıtay bozma ilamında belirlendiği üzere davacının davalı lehine «teminat mektubu» düzenlediği, yaptığı işin ticari iş niteliğinde olup «ticari temerrüt faizi» isteyebileceği de belirlendiğinden talep edilen miktara göre yargıtay bozma ilamındaki eksiklik de giderildiğinden 28.142,08 TL davacının banka faiz alacağının tal …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının ilama dayalı faiz alacağının «temerrüt» nedeniyle «ticari faiz» ile faizlendirilip ödenmesi gerekirken adi kanuni faiz oranları üzerinden hesap yapılarak eksik ödeme yapılması nedeniyle açılmış faiz alacağı istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, her ne kadar alacak miktarı daha fazla ise de taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 7.000 TL’nin dava tarihinden itibaren uygulanacak % 21.84 «temerrüt faizi» ve faizin % 5'i oranında BSMV uygulanarak davalıdan tahsiline dair verilen karar davacı vekili ile davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 25.02.2013 tarihli kararı ile bozulmuştur.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/6495 E. , 2023/6230 K.
"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM
Kabul
Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Gümrük ve Ticaret Bakanlığı yararına verilen 16.04.1992 tarih, 17.000.000.000 TL tutarlı teminat mektubunun nakde çevrilerek irat kaydına karar verilmesi üzerine ihtirazi kayıtla 09.01.1998 tarihinde ödenmek zorunda kalınan 78.460.351,000 TL'lik faizin tahsilatı sonrası mektubun paraya çevrilmesinin yerinde olmadığının anlaşıldığı, ödenen tutar mahkeme kararı üzerine yasal faizi ile geri ödenmişse de müvekkili banka tarafından, Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/84 E. 2011/76 K sayılı kararına uygun olarak faizin ticari temerrüt faizi olarak ödenmesi gerektiğini, ancak kurumun yasal faiz uyguladıklarını, davalı kurumca 01.06.2015 tarihli yazılarında belirtilen 35 günlük yasal faiz tutarı olarak belirtilen 1.636,70 TL'nin müvekkili banka hesaplarına aktarıldığını, bu ödeme sonrası istemleri olan 29.778,78 TL'sinden geriye 28.142,08 TL kaldığını ileri sürerek 28.142,08 TL müvekkili banka faiz alacağının dava tarihinden itibaren işletilecek 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanun'un (3093 sayılı Kanun) 2 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca işleyen faizi ve BSMV'si ile davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü vekili ve ... vekili; teminat mektubunda banka ile muhatap arasında bir ticari iş ilişkisinden bahsedilmeyeceği, bu nedenle teminat mektubundan kaynaklanan alacağa ticari temerrüt faizinin uygulanmasının yanlış olacağı, davacı tarafa ifa edilecek herhangi bir borcu kalmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece 22.03.2016 gün ve 2015/285 E., 2016/141 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 07.03.2018 gün ve 2016/11244 E., 2018/1729 K. sayılı kararıyla, yeniden bilirkişi raporu alınması ve taraflar arasında ticari temerrüt faizi uygulanması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kesinleşen Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/76 sayılı kararı ile 09.01.1998-24.05.2001 tarihleri arasında işlemiş faiz alacağının tespit edildiği davacının talebinin 24.05.2001 ila 03.07.2013 arasındaki dönem için olduğu, davacı tarafça yapılan hesaplamanın fazla olmayıp eksik olduğu, davalının hesaplanan faiz oranına ve BSMV'ye itiraz ettiği, kesinleşen Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesi kararında ticari faizden söz edilmediği gerekçesi ile yasal faiz üzerinden hesaplama yapıp eksik ödeme yapılmasının yerinde olmadığı, mahkeme kararına göre hesaplamanın ticari faiz üzerinden olduğu, Yargıtay kararı ile de bu durumun teyit edildiği, davacının işlemiş faizden %5 BSMV uygulamasının kendi yasasından kaynaklanan bir uygulama olduğu, bu konudaki davalı itirazının da yerinde olmadığı tespit edilerek bildirildiği, davacı tarafından talep olunan 257.271,41 TL'den ödenen 227.492,63 TL mahsup edildiğinde kalan fark faiz miktarının 29.778,78 TL olduğu, davalı tarafından adi kanuni faiz oranı üzerinden hesap yapılarak ödenen 1.636,20 TL'nin de mahsup edilmesi sonucu eksik ödenen ticari faiz miktarının 28.142,08 TL olduğu, Yargıtay bozma ilamında belirlendiği üzere davacının davalı lehine teminat mektubu düzenlediği, yaptığı işin ticari iş niteliğinde olup ticari temerrüt faizi isteyebileceği de belirlendiğinden talep edilen miktara göre yargıtay bozma ilamındaki eksiklik de giderildiğinden 28.142,08 TL davacının banka faiz alacağının taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince işletilecek avansı faizi ve BSMV ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; alacak talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının yasal faiz ödeyerek sorumluluktan kurtulmasına karşın davalıların ticari faiz ile sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında vadeye bağlanmış bir alacak bulunmadığını, davacı tarafından çekilmiş bir ihtar da bulunmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ilama dayalı faiz alacağının temerrüt nedeniyle ticari faiz ile faizlendirilip ödenmesi gerekirken adi kanuni faiz oranları üzerinden hesap yapılarak eksik ödeme yapılması nedeniyle açılmış faiz alacağı istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Davalılardan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
26.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/981962800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz