Alacak ve Cezai Şart

11. Hukuk Dairesi         2022/3487 E.  ,  2023/5766 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

HÜKÜM

Kısmen kabul

Taraflar arasındaki alacak ve cezai şart davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili, duruşma istemi olmaksızın davalı Showpa Televizyon Pazarlama Turizm Otelcilik İnşaat ve Ticaret A.Ş. vekili

tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.10.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Av. Fırat Karadoğan ile davalı TMSF vekili Av. Taylan Demir dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında mülkiyeti müvekkiline ait 25 adet taşınmazın pazarlanması, satılması ve satılan taşınmazlardan davalının pazarlama payı düşüldükten sonra bakiye satım bedelinin müvekkiline ödenmesine ilişkin sözleşme akdedildiğini, ancak davalının bu taşınmazları sözleşmede kararlaştırılan sürede pazarlayıp satamadığını, buna rağmen taşınmazları da iade etmediğini, sözleşmenin 4 üncü maddesi uyarınca ödemekle yükümlü olduğu 100.000 DEM'lik bedeli ödemediğini, bu nedenlerle müvekkilinin 02.05.2011 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini bildirip, sözleşmede kararlaştırılan 400.000 DEM'lik cezai şartın ödenmesini ve taşınmazların iade edilmesinin istendiğini, bu taleplerinin sonuçsuz kaldığını, bundan sonra davalı şirketin TMSF tarafından devralındığını ve taşınmazların satılıp, satış bedelinin davalı şirket hesabına girdiğini, oysa bu taşınmazların bedelinin müvekkiline ödenmesi gerektiği ileri sürerek 716.211,00 TL'nin ve 400.000 DEM cezai şart alacağının 02.05.2001 tarihindeki TL karşılığının sözkonusu tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Showpa Televizyon Pazarlama Turizm Otelcilik İnş. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili şirketin protokol gereği üstlenmiş olduğu edimleri yerine getirdiğini, davacının kendi kusuru ile sözleşmenin ifasını imkansız kıldığından alacak ve cezai şart talebinin yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin davacıdan cari hesap alacağı bulunduğunu savunarak davanın reddi ile toplam 194.290,52 DEM alacağın yıllık % 15 faizi ile birlikte takas ve mahsubuna karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı TMSF vekili cevap dilekçesinde; davanın müvekkiline yöneltilemeyeceğini, dava konusu taşınmazlar üzerinde haciz bulunmakta olup, fon tarafından herhangi bir bedel tahsil edilmediğini, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 19.11.2013 tarih, 2010/141 E. ve 2013/289 K. sayılı kararı ile davalının kararlaştırılan sürede 25 adet taşınmazın satış ve pazarlamasını gerçekleştirmediği, davacının taşınmazların satış bedelin davalıdan isteyebileceği, satış bedeli olan 1.500.000 DEM'in davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, davalı 250.000 DEM finansal destek sağlama yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmediği için davacının 25 adet taşınmazın satışından hak kazandığı tutardan indirim yapılmasına gerek olmadığı, davacı alacağının 02.05.2001 fesih tarihi itibarıyla karşılığının 795.790,50 TL olarak kabul edildiği, davalının da yürüyen ticari ilişki sonucunda davacıdan 39.361 DEM karşılğı 20.882,07 TL cari hesap alacağı olduğu, mahsup sonucunda 695.322,93 TL tutarında alacak hakkının bulunduğu, tarafların karşılıklı kusurlu davrandıkları, davacının ceza koşuluna hak kazanmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı TMSF yönünden davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı Showpa Televizyon ve Pazar.

Tur. Otel. İnş. ve Tic.A.Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 24.03.2015 tarih, 2014/7517 E. ve 2015/4146 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile konusunda uzman bilirkişi heyetinden alınacak raporla öncelikle sözleşme gereğince davalıya devredilen taşınmazların tiplerine göre sözleşmedeki satış fiyatı bakımından davalı tarafça kaç DEM'e satılması gerektiğinin saptanması, sözleşmeyle davalıya bu bedelden %15 daha düşük fiyatla satış hakkı tanındığından bu iskonto uygulanarak en az satış değerinin bulunması, taşınmazlarda bulunan ve davacı tarafından giderilmesi gereken eksik işlerin tamamlanıp tamamlanmadığının saptanması, tamamlanmamış işler bakımından taşınmazlardaki toplam değer noksanının bulunup bu noksanlığın ifade ettiği tutarın taşınmazların asgari satış tutarından düşülmesi, taşınmazların üzerinde bulunan hukuki takyidatların davalı şirket ya da TMSF tarafından kaldırılmış olması halinde hak sahibi üçüncü kişilere yapılan ödeme varsa bu ödemelerin yukarıda açıklanan ilkelere göre tespit edilecek taşınmaz değerinden düşülerek davacının alacağının tespiti ve davalının davacıya yaptığı 150.000 DEM'in de ödeme tarihinden iş bu davanın açıldığı tarihe kadar işleyecek yıllık % 15 oranındaki faizi ile birlikte hesaplanarak bu tutarın da davacı alacağından mahsup edilmesi, böylece davacı alacağının belirlenmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak; tarafların karşılıklı olarak kusurlu olduğu, davacının ceza koşulu isteyemeyeceği, 25 adet taşınmazın satış bedelinden %15 iskonto yapılarak davacının alacaklı olduğu miktarın bilirkişi raporuyla tespit edildiği gerekçesiyle davalı TMSF hakkındaki karar kesinleşmiş bulunduğundan adı geçen davalı yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı Showpa...A.Ş hakkındaki davanın kısmen kabulüne, 457.586,96 TL'nin 07.05.2001 temerrüt tarihinden itibaren yürütülecek reeskont faizi ile birlikte davacı yararına davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine, ceza koşulu alacağına ilişkin istem yönünden davanın reddine verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Showpa...A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmedilen alacağa faiz işletilmesi gerektiğini, davalının kusurlu olduğunu, %15 iskontonun ve mahsubun yapılamayacağını, ayrıca davalının kusuru nedeniyle cezai şart alacağına da hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Showpa...A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, taşınmazlardaki noksanlıkların ortadan kaldırılmadığını, değer tespitinde bu durumun da dikkate alınması gerektiğini, aksi halde TMSF'nin satış bedellerinin hesaplamaya esas alınması gerektiğini, davanın tümüyle reddi gerekirken kabulünün doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, sözleşmeye dayalı alacak ve cezai şart istemine ilişkin olup uyuşmazlık, tarafların kusuru, alacaklı oldukları miktar ve cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112 nci ve 179 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili ve davalı Showpa...A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekili ve davalı Showpa...A.Ş. vekili yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

11.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.