Karar defterinin nasıl kaybolduğu açıklanamamışsa zayi belgesi verilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1861 E. 2022/1341 K. · · İlk derece: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalHak düşürücü süre
Gerekçe özeti
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi talep edilebilmesi için tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olması ve ziyaın kendi iradesi dışında, yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi afet veya hırsızlık gibi mücbir bir sebeple meydana gelmiş olması gerekir; defterin ne şekilde kaybolduğu açıklanamıyor ve mücbir sebep ispatlanamıyorsa zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmamış sayılır.
Ele alınan sorunlar
Karar defteri için zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı → ret
İddia: Davacı, şirkete ait karar defterinin tüm aramalara rağmen bulunamadığını, şirketin 2017 yılında kurulduğunu, dört yıldır hiç karar alamadıklarını, karar defteri olmadan resmi makamlarda işlem yapamadıklarını belirterek yeni karar defteri alabilmek için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 82/7 uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde, zıyaı öğrenilen tarihten itibaren onbeş gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi istenebilir. Bu düzenlemeden yararlanabilmek için davacının bir taraftan defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş olması, diğer taraftan ziyaın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı ya da yok olması sonucu meydana gelmiş olması şarttır. Somut olayda davacı, yasada sayılan mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle defterin zayi olduğunu iddia ve ispat edememiş, şirketin karar defterinin ne şekilde kaybolduğu açıklanamamıştır. Tacirin bu düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması, buna rağmen iradesi dışında kaybın gerçekleşmesi gerektiğinden, somut olayda zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, zayi belgesi talebinde davacının defterlerin korunması için gereken dikkat ve özeni gösterdiğini ve ziyaın mücbir sebeple gerçekleştiğini ispatlaması gerektiği; kaybın nasıl gerçekleştiği açıklanamıyorsa talebin reddedileceği yönünde bölgesel ikna edici bir kural konulmuştur.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- TTK 82/7 uyarınca tacir, defter ve belgelerin zıyaını öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde zayi belgesi verilmesini talep edebilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ ticari defter↗ mücbir sebep↗ dikkat ve özen yükümlülüğü↗ ispat yükü↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1861
KARAR NO 2022/1341
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/06/2022
NUMARASI 2022/196 Esas - 2022/444 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/09/2022
Davanın reddine ilişkin kararın davacı şirket temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı şirket temsilcisi dava dilekçesinde; şirkete ait karar defterinin kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, kaybın 20.03.2022 tarihinde fark edildiğini faaliyetine devam edebilmesi için şirket karar defteri için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, tacirin, zayi belgesi talep edebilmesi için bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olmasının zorunlu olduğu, mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire ait olduğunu, ileri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı ya da yok olması sonucu oluştuğunda mücbir nedenin varlığının kabulü gerektiği, somut olayda, talep konusu belgelerin muhafazasında davacı tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği, zayi durumunun davacının iradesi dışında bir nedenle meydana gelmediği ya da mücbir sebep halinin bulunmadığı, bu nedenlerle TTK'nın 87/2.
Maddesinde yer alan zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı şirket temsilcisi; şirkete ait karar defterinin tüm aramalara rağmen bulunamadığını, şirketin 2017 yılında kurulduğunu dört yıldır hiç bir karar alamadıklarını, karar defteri olmadan resmi makamlarda işlem yapamadıklarını belirterek yeni karar defteri alabilmeleri için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.
İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda, davacı yasada sayılı mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle talebe konu defterlerin zayii olduğunu iddia ve ispat edememiştir.Şirketin karar defterinin ne şekilde kaybolduğu açıklanamamaktadır. Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması,buna rağmen iradesi dışında kaybın gerçekleşmesi gerekmektedir. Somut olayda ;zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara ilişkin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/09/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/96189 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi