6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Muaccel alacağın varlığı ihtilaflıysa ihtiyati haciz şartları oluşmaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1664 E. 2022/1238 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Gerekçe özeti

Konusu para alacağı olan davalarda, davalının malvarlığı davanın konusunu teşkil etmediğinden HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilemez. İhtiyati haciz talebinde ise İİK 257/1 ve 258/1 uyarınca kesin ispat aranmasa da, muaccel para alacağının varlığı ihtilaflı olup bu ihtilafın çözümü esas yargılamayı (kusur, sorumluluk, zarar miktarının tespiti gibi) gerektiriyorsa, alacağın yaklaşık ispat ölçüsünde dahi kanıtlanamadığı kabul edilerek ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı sonucuna varılır.

Ele alınan sorunlar

Para alacağı davasında ihtiyati tedbir talebinin niteliği → ret

İddia: Davacı vekili, davalının malvarlığına tasarrufu önleyici mahiyette teminatsız ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Gerekçe: HMK'nun 389. maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalının uyuşmazlık konusu olan malvarlığı değerleri bakımından karar verilebilir; konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmamaktadır. Davalının taşınır ve taşınmaz malları iş bu davanın konusunu teşkil etmediğinden ihtiyati tedbir talebi yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İhtiyati haciz için muaccel para alacağının yaklaşık ispatı → ret

İddia: Davacı vekili, davalının yangına konu ekskavatördeki ön ısıtma sisteminin distribütörü ve montajcısı olduğunu, sunulan delillerin davalının kusur ve sorumluluğunu açıkça ortaya koyduğunu, yaklaşık değil tam ispat şartının dahi gerçekleştiğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: İİK'nın 257/1. maddesine göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklının, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermesi gerekir; bu düzenlemeye göre kesin ispat aranmamaktadır. Ancak muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması ve bu ihtilafın çözümünün yargılamayı gerektirmesi halinde, kanunun aradığı ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşul olup, varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. Somut olayda maddi olayın ne şekilde gerçekleştiği, yangına sebebiyet veren nedenin ve davalının kusurlu olup olmadığı, ön ısıtma sisteminin ayıbından kaynaklanıp kaynaklanmadığı yapılacak tahkikat sırasında toplanan tüm delillerin irdelenmesi sonucunda belirlenecektir. Zarar varsa miktarı, muaccel alacağın varlığı hususu yargılama neticesinde belirlenecek nitelikte olup bu aşamada ihtilaflı alacağın varlığı ve miktarı bakımından yaklaşık ispatın mevcut olmadığı kanaatine varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sigortacının rücuen tazminat talebine dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, alacağın (kusur, sorumluluk ve zarar miktarı yönünden) esas yargılamaya muhtaç şekilde ihtilaflı olması halinde yaklaşık ispatın gerçekleşmediği ve ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı yönünde bölgesel ikna edici bir kural ortaya koymaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati tedbir yaklaşık ispat muaccel alacak rücuen tazminat

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1664

KARAR NO 2022/1238

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 06/05/2022 (Ara Karar)

NUMARASI 2022/424 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir - İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/09/2022

İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı vekili; davanın yargılama sırasında davaya ilişkin karar verilmesi aşamasına kadar davalı tarafın tahsilatı imkansızlaştırmak veya güçleştirmek için, üzerindeki mal varlığını kaçırabileceğini, dava sonunda mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi durumunda tahsilatın müvekkilinin hakkının elde edilmesinin imkansız hale gelebileceğini ve ciddi manada zarara uğrayabileceğini, talepleri doğrultusunda müvekkilinin alacağın temliki hükümlerine göre ve rücuen tazminat ödenmesi talebi ile açılan davalarda verilen emsal kararlarla da ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğinin açıklandığını ,ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilerek davalının taşınmazlarına, banka hesaplarına, 3.

Kişiler nezdindeki alacaklarına işbu davanın kararının kesinleşmesine kadar her türlü tasarrufu önler mahiyette teminatsız olarak ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece, İhtiyati haciz talep eden vekilinin talep dilekçesi ve ekinde sunduğu deliller incelendiğinde,talep eden davacı vekili,sigorta şirketi tarafından sigortalısına yapılan ödemenin kaynağı olan yangın hasarında davalının kusurundan kaynaklı olarak yangının çıktığından bahisle ihtiyati haciz talebinde bulunmuş ve ihtiyati haciz talebini bir kısım tanık beyanları ile tespit bilirkişisinin raporuna dayandırmış ise de,ihtiyati haciz isteyen alacaklının,sigorta ödemesine konu hasarın davalının kusuru ile meydana geldiğini ve karşı tarafın para borcunun doğduğunu,talep edenin yaklaşık ispat ölçüsünde ispat etmesi gerektiği, sunulan belgelere göre sigorta ödemesine konu olayın davalının kusuru ile meydana geldiği ve karşı tarafın para borcunun doğduğunu yaklaşık ispat ölçüsünde dâhi kanıtlayamadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin ve davalının malvarlığı davanın konusunu teşkil etmediğinden ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz/tedbir isteyen davacı vekili Müvekkil ... Sigorta A.Ş. nezdinde Ürün Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmış olan dava dışı ... A.Ş. 'ye ait ve yine dava dışı ... Tic. A.Ş.'ye satılmış olan ... marka, paletli ekskavatör park halindeyken yangın meydana geldiğini,davalı ...Ltd. Şti. yangının meydana geldiği paletli ekskavatör üzerindeki yangının çıkış noktası olan ön ısıtma sisteminin Türkiye distribütörü olduğu, ve ön ısıtma sisteminin tüm montaj işlemlerinin davalı tarafça gerçekleştirildiğini,sigorta poliçesi klozları ile genel ve özel şartlar gereği müvekkil sigorta şirketi tarafından dava dışı ... A.Ş.'nin uğradığı zararların giderildiği,yangına ilişkin sunulan delillerin davalının dava konusu yangında kusuru ve sorumluluğu bulunduğunu açıkça ortaya koyduğunu,yaklaşık değil tam ispat şartının dahi gerçekleştiğini ileri sürerek ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbir ve haciz verilmesine ilişkindir. Davalının taşınır ve taşınmaz mallarının iş bu davanın konusunu teşkil etmediği açıktır. HMK.nun 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalının uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa ihtiyati haciz kararı verilebileceği,konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2.

cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Bu düzenlemeye göre de ihtiyati haciz kararı verilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de; muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması, bu ihtilafın çözümü yargılamayı gerektirmesi halinde, kanunun aradığı ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekmektedir.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşul olup, varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda, davacı vekili ,sigortalıya ait iş makinesini sigortaladığını,iş makinesinin park halinde iken yandığını ,yangının davalı tarafından satılan ön ısıtma sisteminden çıktığının belirlendiğini, ön ısıtma sistemlerinin davalı tarafından Türkiyeye getirtilerek, montajının da yapıldığını ileri sürerek sigortalıya ödediği bedel nispetinde davalının malvarlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmektedir.Maddi olayın ne şekilde gerçekleştiği,yangına sebebiyet veren nedenin ve davalının kusurlu olup olmadığı,ön ısıtma sisteminin ayıbından kaynaklanıp kaynaklanmadığı yapılacak tahkikat sırasında toplanan tüm delillerin irdelenmesi sonucunda belirlenecektir.

Zarar varsa miktarı, muaccel alacağın varlığı hususu yargılama neticesinde belirlenecek nitelikte olup bu aşamada ihtilaflı alacağın varlığı ve miktarı bakımından yaklaşık ispatın mevcut olmadığı kanaatine varılmaktadır.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/09/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/95955 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.