6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Rehin/ipotekle karşılanan alacakta asıl borçlu yönünden ihtiyati haciz kaldırılır

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1367 E. 2022/1239 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz talep eden alacaklının, aynı borç için başka bir dosyada kambiyo senedine (bono) dayalı olarak zaten ihtiyati haciz kararı almış olması ve bu tutarın borcu fazlasıyla karşılaması halinde, aynı borç için ayrıca ihtiyati haciz talep edilmesi mükerrer nitelikte olur; alacağın rehin/ipotek ve kambiyo senedi ile birlikte güvenceye alındığı anlaşılırsa, asıl borçlu yönünden ihtiyati haczin kaldırılması isabetli görülür.

Ele alınan sorunlar

Asıl borçlu şirket yönünden ihtiyati haczin rehin/ipotek nedeniyle kaldırılması → ret

İddia: Alacaklı vekili, ana borçlu şirket için verilen taşınmaz ipoteği ve araç rehinlerinin toplam limitinin bankaya olan borcu karşılamadığını, mahkemenin ipotek tutarını hatalı hesapladığını, teminatı aşan kısım için ihtiyati haciz talep edildiğini, bu nedenle ek kararın kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz için rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun varlığı ön koşuldur; İİK 258/1 uyarınca alacaklı bunu yaklaşık ispatla göstermek zorundadır. İpotek resmi senedinin incelenmesinde taşınmazların toplamda 2.500.000-TL borç için ipotek edildiği, dolayısıyla alacaklı vekilinin beyan ettiği 18.840.000-TL ipotek limitinin doğru olduğu, ilk derece mahkemesinin hesapladığı 37.340.000-TL tutarının maddi hataya dayandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, aynı mahkemenin başka bir dosyasında (2022/254 D.İş, 2022/249 Karar) aynı asıl borç için bir bonoya dayalı olarak 40.000.000-TL tutarında ihtiyati haciz kararı verilmiş olup, ipotek ve araç rehni tutarı borcu tam karşılamasa da, bono tutarı dikkate alındığında borcun fazlasıyla karşılandığı; aynı borç için ayrıca ihtiyati haciz talep edilmesinin ilamsız takip nedeniyle mükerrer nitelikte olacağı belirlenmiştir. Alacaklı vekilinin, senede dayalı ihtiyati haciz kararının esas takibe geçilmediği için düştüğü yönündeki savunması, esas takibe geçilmesinin alacaklının ihtiyarında olan bir husus olduğu gerekçesiyle kabul edilmemiştir. İhtiyati haczin amacı alacağın güvenceye alınması olup, kredi borcunun ifası için senet alındığı bankanın kabulünde olduğundan ve bononun başka bir nedenle verildiği ileri sürülmediğinden, alacağın gerek ipotek ve rehin gerekse kambiyo senediyle güvenceye alındığı sonucuna varılarak, asıl borçlu şirket yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasında sonuç itibariyle isabetsizlik bulunmadığına karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Aynı asıl borç için farklı dosyalarda kambiyo senedine dayalı olarak zaten ihtiyati haciz kararı alınmış olmasının, aynı borç için ayrıca ihtiyati haciz talebini mükerrer kılacağı ve rehin/ipotek ile kambiyo senedi güvencesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği yönündeki tespit, benzer çok kanallı teminatlı kredi alacaklarında ihtiyati haciz taleplerinin değerlendirilmesi açısından emsal niteliğindedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz rehinle temin edilmemiş alacak mükerrer haciz kambiyo senedi ipotek araç rehni müteselsil kefalet

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İ.İ.K 257/1İ.İ.K 258/1İ.İ.K 265

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1367

KARAR NO 2022/1239

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/05/2022 (Ek Karar)

NUMARASI 2022/258 D.İş - 2022/256 Karar

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİH 19/09/2022

İhtiyati hacze itirazın kısmen kabulüne ilişkin kararın ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı vekili, müvekkili banka tarafından ... A.Ş.'ye kredi verildiğini, 07/01/2016, 13/06/2017 ve 30/05/2019 tarihli 3 adet Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeleri ...'ın, ...'ın ve ...'nin müteselsil kefil olarak imzaladığını, ancak ödemedeki aksaklık nedeniyle kredi hesaplarının sözleşmeye uygun olarak müvekkili banka tarafından kat edildiğini, Beyoğlu ... Noterliğinin 11/03/2022 tarih ve ... ve ... yevmiye nolu ihtarları ile durumu hem borçlu şirkete hem de kefillere tebliğe çıkarıldığını, kat ihtarına hesap özetinin de eklendiğini belirterek; borçlu ve kefiller tarafından halen borcun ödenmediğini, alacağın muaccel olduğunu belirtmek sureti ile 889.076,30-TL, 456.540,24-TL gayri nakit ve 2.868.047,89-EURO üzerine 2004 sayılı İİK nın 257.

ve devamı maddeleri gereğince; karşı taraftakilerin menkul ve gayrımenkul malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

D. İŞ KARARI

Mahkemece, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 2016/1 Esas - 2017/6 Karar nolu 27/12/2017 tarihli ve 30463 sayılı olup 29/06/2017 tarihinde resmi gazetede ilan edilen kararı gereğince, gayri nakit alacaklar ( teminat alacakları ) için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği, bunlar hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için teminat mektuplarının paraya çevrilmiş olması gerektiği ya da çekler yönünden çeklerin ibraz edilip karşılıksız çıkıp banka tarafından çek teminat bedellerinin ödenmiş olması gerektiği, bu taktirde nakdi alacak haline geleceği, ihtiyati hacze konu olabileceği zira İcra İflas Kanununun 257. Maddesinde değişiklik yapılıp ihtiyati haczin sadece "para alacakları" için olacağının ön görüldüğü;

konusu para alacağı olmayan teminat alacağı olan hususlarda ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği nazara alınarak ihtiyati haciz talebinin sadece nakdi alacaklar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili; taraflar arasında 07/01/2016, 13/06/2017 ve 30/05/2019 tarihli kredi sözleşmeleri imzalandığını, bu sözleşmelerle ... A.Ş. lehine kredi kullandırıldığını, diğer itiraz edenlerin müşterek ve müteselsil kefil olarak sözleşmeleri imzaladıklarını ancak kredi borcunu teminat için çok sayıda gayrimenkul ve araç rehini verildiğini; ihtiyati haciz kararı verebilmek için ipotek ve rehinle temin edilmeyen alacağın söz konusu olması gerektiğini; borcu ziyadesiyle karşılayacak miktarda rehin / ipotek bulunduğundan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; ihtiyati haciz için gereken şartlardan birinin de alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerektiği; verilen taşınmaz ve taşınır rehinlerinin toplam bedelinin banka tarafından çıkarılan borcu karşıladığı; her ne kadar alacaklı vekilinin "ihtiyati haciz talep ederken alınan rehin ve ipotek bedellerini nazara aldık borçtan arta kalan miktar yönünden ihtiyati haciz talep ettik" savunması varsa da, banka vekiline ihtiyati haciz tarihinde banka alacağının ulaştığı daha yüksek bedeli ispatlaması için süre verildiği, buna ilişkin belge ve hesap özetleri istendiği, dosyaya sunulan belge ve hesap özetlerinden banka alacağının rehin ve ipotek bedelini geçmediği, borçlu şirketin 10.730.563-TL bedelli araçlar üzerine rehin verdiği, toplam 37.340.000-TL ipotek gösterdiği;

40. 000.000-TL'lik teminat senedi verdiği, bu nedenle bankanın 88.070.563-TL'yi geçecek miktarda bir alacağı ispatlarsa geçecek miktar kadar ihtiyati haciz isteyeceği belirlenmiş; bu şekilde bir aşkın alacak ispat edilemediğinden; verilen menkul ve gayrimenkul rehinlerinin asıl borca yönelik verildiği, bu nedenle sadece asıl borçlu olan şirket yönünden itirazın kaldırılması gerektiği, kefillerin kefaleti yönünden rehin ya da ipotek verilmediği için kefillerin bundan faydalanamayacakları nazara alınarak ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin kefiller yönünden talebinin reddine, şirket yönünden kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, ana kredi borçlusu ... A.ş. borçlarının teminatı için müvekkil bankaya 18.840.000-TL azami limitle sınırlı olmak üzere 3.şahıslar adına kayıtlı 22 adet taşınmazı ipotek ettirdiğini, ve yine 7.257.211-TL limitle sınırlı olmak üzere kendi adına kayıtlı 10 adet aracı rehin ettirdiğini, başkaca teminatları bulunmadığını, taşınmaz üzerinde ipotek rehininin 18.840.000-TL, araç rehinlerinin toplam 7.257.211-TL olduğunu, ana kredi borçlusu ... için taleplerinin teminat limitini aşan tutar için olduğunu, 15.03.2022 tarihi itibariyle ipotek ve rehin limitleri kredi alacağı olan 2.868.047.89 EURO'dan düşüldüğünde teminatsız kalan alacağın 1.264.089,13-EURO (20.567.362,19-TL) olduğunu, mahkemenin 2022/254 D.İŞ Sayılı dosyasına konu senet borçlular tarafından müvekkili banka'ya kredi borcunun ifası uğruna verildiğini, teminat senedi niteliğinde olmadığını, teminat senedi olması için üzerinde teminat senedi olduğuna dair bir beyanın bulunması gerektiğini, bu nedenlerle;

... İnş. San. A.Ş. Yönünden verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına yönelik verilen ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

İ.İ.K'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İ.İ.K'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İ.İ.K'nun 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İ.İ.K 257.maddesi hükmü uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur.

Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. İhtiyati hacze itiraz ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder."Somut olayda; İtiraz edenler tarafından ... adına kayıtlı bulunan Kocaeli Gebze 1,2,3,4,5,7,12,14 nolu taşınmazlar üzerinde her bir taşınmaz için 2.500.000-TL bedelli ipotek edildiği, toplamda 20.000.000-TL ipotek bulunduğu yönünde itiraz edilmiş ise de, ipotek resmi senedinin incelenmesinde taşınmazların tamamının 2.500.000-TL borç için ipotek edildiği anlaşılmakla;

alacaklı vekilinin gayrımenkul teminatları toplamı için beyanı olan 18.840.000-TL,ipotek limitinin doğru olduğu, mahkemenin hesapladığı ipotek tutarının 37.340.000-TL olduğu yolundaki tesbitin maddi hataya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.Ne varki alacaklı banka vekilinin kredi borcuna karşılık verilmiş olan aynı mahkemenin 2022/254 D.İş 2022/249 Karar sayılı dosyasında da asıl borç tutarı dikkate alındığında borçlu ... için bir adet bonoya dayalı olarak 40.000.000-TL tutarında ihtiyati haciz kararı verildiği anlaşılmaktadır. İpotek ve araç tutarı borç miktarına tam olarak karşılamamakta ise de borcun tamamının bono tutarı dikkate alındığında fazlasıyla karşılandığı ,bir kezde ilamsız takip nedeniyle ihtiyati haciz talebi mükerrer olacaktır.

Alacaklı vekili senede dayalı alınan ihtiyati haciz kararının esas takibe geçilmediğinden düştüğünü ileri sürmüş ise de ,esas takibe geçilmesi alacaklının ihtiyarında olan bir hususdur. İhtiyati hacizin amacının alacağın güvenceye alınması olup ,kredi borcunun ifası yönünden senet alındığı alacaklı bankanın kabulünde olup ,bononun başka bir nedenle verildiği ileri sürülmediğinden alacaklının alacağı gerek ipotek ve rehin, gerekse kambiyo senedi ile güvenceye alındığı anlaşılmakla asıl borçlu bakımından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; istinaf nedeni yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/09/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/95889 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.