Yargılama iadesi | Yargılamanın iadesi

11. Hukuk Dairesi         2022/1447 E.  ,  2023/4752 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/2283 Esas, 2021/1588 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Yayladağı Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2016/127 E., 2017/61 K.

Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı asıl tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı asıl tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; davalı tarafından aleyhine icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz ettiğini, davalı tarafından açılan itirazın iptali davasının aleyhine sonuçlandığını ve kararın ilanen tebligat yoluyla kesinleştiğini, davalının sahte fatura düzenleyerek Mahkemeyi yanılttığını, Maliye Bakanlığının davalı hakkında suç duyurusunda bulunduğunu bu durumun yargılamanın iadesi sebebi olduğunu ileri sürerek yargılamanın iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamanın iadesinin bazı ağır yargılama hatalarında ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün değiştirilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yolu olduğu, ancak yargılanmanın iadesini gerektirecek hususların 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 375 inci maddesinde sınırlı olarak sayıldığı, bu sınırlı haller dışında yargılamanın iadesi yoluna gidilemeyeceğinin öngörüldüğü, davacının belirttiği vergi müfettiş raporu yargılamanın yenilenmesini gerektirecek bir sebep olmadığı, vergi müfettiş raporunun bir mahkeme kararını ortadan kaldıracak nitelikte olmayıp, ön işlem niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle davacının yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı asıl istinaf dilekçesinde özetle; asıl davada dosyaya sunulan kanuna ve gerçeğe aykırı düzenlenmiş belgeler ile hüküm mahkemesini yanıltarak aleyhlerine karar verildiğini, davalı hakkında Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu denetmenlerince gerekli incelemelerin yapıldığını, 27.03.2016 tarihli 31.03.2016 tarihli raporlar ile davalının kanuna aykırı şekilde belge ve fatura oluşturduğunun tespit altına alındığını, bu raporlarda, Yayladağı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/70 E., 2013/106 K. sayılı davasındaki faturaların ve diğer belgelerin gerçeğe aykırı tutulduğunun belirtildiğini, dinlenen davalı çalışanlarının, düzenlenen belgelerin sonradan doldurulduğunu açıkça beyan ettiklerini, yargılama sırasında aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olmasının, karar esas alınan sipariş fişi sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmi makam önünde ikrar edilmiş olması, ifadesi karara esas alınan tanığın karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması, lehine karar verilen tarafın karar tesir eden bir hileli davranışta bulunması gibi sebeplerle yargılamanın iadesine karar verileceğinin 6100 sayılı Kanun'da açıkça belirtildiğini, 27.03.2016 tarihli ve 31.03.2016 tarihli raporlar ile davalının kanuna aykırı şekilde belge ve fatura oluşturduğunun tespit edildiğini, ortaya yeni bir olay ve delil çıktığını, bu durumun gözönünde bulundurulması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı asılın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı asıl temyiz dilekçesinde özetle;

27. 03.2016 tarihli vergi tekniği raporu ve 31.03.2016 tarihli vergi suçu raporu doğrultusunda aleyhine ceza davası açıldığını ve yargılama sonucunda faturasız mal almaktan hapis cezası verildiğini, aynı raporlar doğrultusunda Serkan Yaman hakkında da faturasız mal satmak ve sahte fatura düzenlemekten dava açıldığını, ayrıca Serkan Yaman Maliye müfettişlerine verdiği ifadede 153.000,00 TL'yi elden aldığını belirttiğini ayrıca ses kaydında alacaklı olmadığını, talep ettiği paranın uğradığı zarara karşılık olduğunu ifade ettiğini, ayrıca şirket yetkilisi Murat Aslan'ın Maliye müfettişlerine verdiği ifadede boş sipariş ve borç fişini boş olarak aldığını sonradan Serkan Yaman tarafından doldurulduğunu ifade ettiğini, İlk Derece Mahkemesince tarafların dinlenilmediğini, dosya üzerinden karar verildiğini, somut olayda yargılamanın iadesi sebeplerinin bulunduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yargılamanın iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6100 sayılı Kanun'un 375 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü.

3. Değerlendirme

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece, taraflar dinlenilmeksizin dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde yazılı olduğu şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, 6100 sayılı Kanun'un 379 uncu maddesi uyarınca yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkemenin yapacağı usuli işlemler belirtilmiş olup öncelikle tarafların davet edilip dinlenildikten sonra karar verilmesi gerekir. Bu usule uyulmadan ve yargılamanın iadesine konu dava dosyası getirtilip incelenmeden, deliller toplanmadan dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.