Marka Hükümsüzlüğü ve Haksız Rekabet

11. Hukuk Dairesi         2022/1277 E.  ,  2023/4593 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/646 Esas, 2021/1434 Karar

HÜKÜM

Esastan ret; davanın kısmen kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2016/184 E., 2017/260 K.

Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü, markaya tecavüzün tespiti ve meni, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının TAÇ ibareli tanınmış markaların Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 07, 08, 11, 21 ve 35 inci mal ve hizmet sınıflarında adına tescilli olduğunu, davacılar adına tescilli “TAÇ” ibareli markalar ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olarak 2014/60372 sayılı "CATAÇ" ibareli markanın 21 inci sınıfta davalı ... adına tescil edildiğini, markaya tecavüzün tespiti amacıyla davalı şahıs adına tescilli markalı ürünlerin üretimini yapan diğer davalı şirketin adresinde tespit yapıldığını, alınan tespit raporunda davalı şahıs adına tescilli olan dava konusu markanın tescilli halinden farklı olarak davacının TAÇ ibareli markaları ile karıştırılma ihtimali oluşturacak şekilde kullanıldığını, bu şekilde davacının tanınmışlığından yararlanılarak haksız kazanç elde edilmeye çalışıldığını, bu durumun markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini savunarak 2014/60372 sayılı CATAÇ ibareli markanın 21 inci sınıfta yer alan “Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap kacak.

Ev hayvanları için kafesler ve malzemeler, evlerde kullanılan bitki ve hayvan yetiştirme yerleri (akvaryumlar, vivaryumlar, terraryumlar). Fare kapanları, haşerat tuzakları, sinek yakalayıcılar, sinek raketleri, tuvalet taşı delikleri için kapaklar (sinek ve haşeratı kovucu veya yok edici elektrikli cihazlar dahil). Püskürtmeli hortum başlıkları, sulama süzgeçleri için başlıklar, sulama aletleri, bahçe sulama süzgeçleri, musluklara takılan uçlar. İşlenmemiş cam, yarı işlenmiş cam, dekorasyon için cam mozaikler ve cam tozları (inşaat için olanlar hariç), cam yünleri (izolasyon ve tekstil amaçlı olmayan)." açısından hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, marka ihlali ve haksız rekabet oluşturan eylemlerin tespiti ve menine, 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 66 ncı maddesinin (c) bendine göre “Marka hakkına tecavüz edenin, markayı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre,” müvekkilin yoksun kaldığı kazancın hesaplanarak fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile her bir davalıdan şimdilik 5.000,00'er TL maddi tazminatın dava açıldığı tarihten itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi 10.000,00'er TL manevi tazminatın dava açıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi dava ile birlikte davalılardan tahsiline, davalı aleyhine verilecek kararın masrafları davalı tarafından karşılanmak kaydıyla Türkiye genelinde tirajı en yüksek 3 gazetede ilan yolu ile duyurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu firmanın iddia ettiği "TAÇ" markasının iltibas oluşturacak şekilde taklit edilmesi ve firmaya büyük bir zarar oluşması için malın piyasada satılması ve aynı amblem ve marka nezdinde basılması gerektiğini, ancak kolayca bir şekilde taklit olmadığının benzerlik oluşmadığının ortada olduğunu, her ne kadar iddia edilen "TAÇ" ambleminin kutuları içinde satışa sunulduğu belirtilse bile kutuların içinde herhangi mutfak eşyaları bulunmadığını ve piyasaya sunulmadığını, davacı firmanın herhangi bir maddi kaybı olmadığını, müvekkilinin kutularda değişiklik görünce kutularda basımını durdurduğunu ve piyasa sunmadığını, ayrıca müvekkilinin vergi mükellefi olmadığını, seyyar satıcılık işiyle uğraştığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Şenkurt Züccaciye Elektronik İnş. Turizm Akar Yakıt Tük. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesi sunmamıştıtr.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafa ait TAÇ ve yıldızdan oluşan şekil markası ile davalı tarafa ait CATAÇ ibareli yıldızlı şekil markası dikkate alındığında her iki ibareli sözcükler dikkate alındığında anlamsal ve kavramsal olarak ayırt edici nitelikte olduğu, markaların bir bütün halinde değerlendirildiğinde karıştırılma ihtimali bulunmadığı, hükümsüzlük talebinin yerinde olmadığı, bu yöndeki talebin reddine karar vermek gerektiği, markaya tecavüzün tespiti men'i yönünden davalı taraflardan Şenkurt firmasının iş yerinde yapılan delil tespitindeki üretime hazır hale getirilen ambalaj kutularında davalı ... Arslanlı'ya ait CATAÇ markasını kullanılmayıp davacı tarafa ait TAÇ esas unsurlu markaya benzer şeklide CN TAÇ ibareli markanın kullanıldığı, söz konusu kullanımın ortalama tüketici nezdinde davacı markası ile ilişkilendirilme ve karıştırılma bağlantı kurulma ihtimali olup her ne kadar davalı taraf ürünlerin piyasaya sürülmediğini beyan etmiş ise de,söz konusu kutuların hali hazır durumları itibariyle daha önceden de üretim yapılıp satışa sunulduğu imajı verildiğinden bu şekildeki kullanımın davacı markasına yönelik tecavüz olduğunun tespitine, yine ticari dürüstlüğe aykırı şeklide başkasına ait markayı benzer şekilde kullanmak haksız rekabet olduğundan haksız rekabetin tespiti ve menine kullanımın engellenmesine karar vermek gerektiği, marka hakkı tecavüze uğrayan marka sahibinin maddi zararın tazminini isteyebileceği, davacı tarafın lisans bedeline yönelik tazminat talebinde bulunduğu, davalıların talimat mahkemesine yazılan talimata göre defter ve kayıtları ibraz etmediklerinden sunulan kayıt ve belge elde edilemediğinden davacı tarafın talebinin markanın değer ve niteliği dikkate alınarak ve daha önce üretim yapıldığı kanaati de dikkate alınarak her bir davalıdan 5.000,00 TL maddi tazminatın tahsili davacı tarafa ödenmesine, yine davalıların davacıya ait markayı benzer şekilde kullanmak suretiyle davacı markasının tanınmışlığı davalıların izinsiz olarak bundan istifade etmeleri dikkate alındığında her bir davalıdan 7.500,00 TL manevi tazminatın tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, marka hükümsüzlüğü yönünden açılan davanın reddine, markaya tecavüz yönünden davalı tarafın kullanımının davacı taraf markasına yönelik tecaüvz ve haksız rekabet olduğunun tespiti ve menine, davalı tarafların CN TAÇ kullanımlarına yönelik kullanımın ambalajlarda ürün üzerinde tanıtım evrakında ürünlerin satışa sunulmasında kullanımın engellenmesine, ürünlere ,ambalajlara, tanıtım evrakına el konulmasına, masrafı davalılardan alınmak suretiyle imhasına, maddi tazminat yönünden davalı taraflar herhangi bir defter kayıt ve belge ibraz etmediğinden davacı tarafın marka değeri davalıların kullanım şekli dikkate alınarak 5.000,00 TL maddi tazminatın ayrı ayrı davalılardan dava tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faiz ile tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabul, kısmen reddi ile davalıların kullanım şekli dikkate alındığında 7.500,00 TL manevi tazminatın ayrı ayrı davalılardan dava tarihinden geçerli yasal faiz ile tahsili davacı tarafa ödenmesine, kararın kesinleştikten sonra yurt içinde yayın yapan 5 büyük gazetede birinde masrafı davalılarından alınmak suretiyle ilanına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; markanın hükümsüzlüğü talebinin reddi kararının doğru olmadığını, taraf markalarının ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu savunarak kararın bu yönden kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında davalının 21 inci sınıfta tescilli CATAÇ markası ile ile davacının "TAÇ" esas ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının TAÇ ibareli tanınmış markaları ile davalı adına kayıtlı 2014/60372 sayılı "CATAÇ" ibareli markanın ayırt edilemeyecek kadar benzer olup olmadığı, markanın hükümsüzlüğü koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

556 sayılı KHK'nın 66 ncı maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.