6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yeni kurulan ticaret mahkemesine derdest dosyanın devri sorunu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2040 E. 2022/1481 K. · · İlk derece: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Haksız rekabet

Davacının nitelemesi: Görev İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir dava açıldığı tarihte görevli ve yetkili olan mahkeme, sonradan o yargı çevresinde yeni bir mahkeme (örneğin yeni kurulan asliye ticaret mahkemesi) kurulmuş olsa bile, kanunda açık ve ayrı bir geçiş hükmü bulunmadıkça görevli kalmaya devam eder; asliye hukuk mahkemeleri, yeni kurulan ticaret mahkemesine sırf kuruluş kararına dayanarak derdest dosyaları devir veya görevsizlik yoluyla gönderemez ve bu dosyalara bakıp sonuçlandırmak zorundadır.

Ele alınan sorunlar

Yeni kurulan asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren derdest davanın, açıldığı asliye hukuk mahkemesinde görülmeye devam edip etmeyeceği → ret

İddia: Davalılar vekili, görevli mahkemenin Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu mahkemenin ticari ve teknik konularda daha ihtisaslı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davacı vekili de dava konusunun tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olduğunu, TTK 4 ve 5. maddeleri gereği Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğunu ileri sürerek aynı talepte bulunmuştur.

Gerekçe: Davanın açılmasının en önemli sonuçlarından biri, açıldığı andaki görevli ve yetkili mahkemenin sabitlenmesidir; sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Ancak kanun değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü bulunmadıkça mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan görevli mahkemeye gönderemez; bunlara bakıp sonuçlandırmakla yükümlüdür. Yeni mahkemenin kuruluşuna dayanak HSK kararı, ancak kuruluş tarihinden sonra açılacak davalara ilişkin olmak üzere uygulanabilir. Geçiş hükmü niteliğinde bir kanuni düzenleme olmaksızın, yargı çevresi belirlemeye ilişkin karar dayanak gösterilerek davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan reddedilip dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderilmesi doğru değildir. Bu konuda mahkemeler arasında ortaya çıkan uyuşmazlık, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ilamıyla; davanın açıldığı tarihte görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) bakmakta oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı ile gönderemeyeceği, bu mahkemelerin görevli olduğu yönünde giderilmiştir. Bu nedenle, dava tarihi itibariyle devreden asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Yeni kurulan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresine giren, kuruluştan önce açılmış derdest davalarda görev sorununu; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin içtihat birleştirici ilamına atıfla, açık bir geçiş hükmü bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesinin görevli kalacağı yönünde çözmektedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Yeni kurulan bir asliye ticaret mahkemesinin yargı çevresine giren, kuruluştan önce açılmış derdest davalarda, açık ve ayrı bir kanuni geçiş hükmü bulunmadıkça, davanın açıldığı tarihte görevli olan asliye hukuk mahkemesi (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli kalmaya devam eder; bu mahkemeler dosyayı yeni kurulan ticaret mahkemesine devir veya görevsizlik kararıyla gönderemez.
Dava şartı
göreve ilişkin dava şartı (görevli mahkeme)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev dava şartı derdest dava geçiş hükmü yargı çevresi haksız rekabet

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2040

KARAR NO 2022/1481

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 06/07/2022

NUMARASI 2021/47 Esas - 2022/1014 Karar

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/10/2022

Davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, Davalı ...'nin 12.06.2017 tarihinde, ... şirketi ile aynı adreste ... Sicil no.lu “ ... Tic.” Unvanlı şirketi ticaret sicile kaydettirdiği,her iki şirketlerin faaliyet konularının da aynı olduğu davalıların hukuka, ticari ahlak ve rekabete aykırı davranışı sebebiyle içerisinde bulundukları haksız rekabetin tespiti ile önlenmesi ve durdurulmasına, müvekkilinin uğradığı zararlardan dolayı şimdilik 1.000-TL maddi tazminatın 250.000--TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalılardan müteselsilen tahsiline ve davalılar tarafından kamuya iletilen yanıltıcı beyanların masrafı davalılar tarafından karşılanmak üzere kamuya ilan edilerek düzeltilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktıkları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle dosyanın davanın açıldığı Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davalılar ... A.Ş. ve ... vekili, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, asliye ticaret mahkemesinin ticari ve teknik konuları incelemekte daha ihtisaslı olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılarak, görevli mahkemenin Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davacı vekili, dava konusunun tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olduğunu, bu nedenle Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğunu, TTK 4. Ve 5. Maddesinin de bunu desteklediğini, bu nedenle kararın kaldırılarak, görevli mahkemenin Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki dava ilk olarak 31.7.2019 tarihinde asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılmak üzere Çerkezköy 2 Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış,yargılama devam etmekte iken ,anılan mahkemenin yargı çevresinini de kapsayacak şekilde Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi kurularak 1.9.2021 tarihinden itibaren faaliyet gösterecek şekilde faaliyete geçirilmiştir.Bunun üzerine mahkemenin faaliyete geçirilmesinden evvel açılmış ,asliye hukuk mahkemelerince bakılmakta olan ticari davalar görevsizlik kararlarıyla dosyaları Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik nedeniyle devir kararları verilmiştir.İstinaf incelemesine konu karar da daha evvel Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesince devir edilen dosyalardan olmakla ,Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi davanın ilk açılan mahkemenin görevli olduğu gerekçesiyle inceleme konusu kararı ile dosyanın davanın açıldığı mahkemeye iadesine karar verilmiştir.HMK'nun 1'inci maddesi "Mahkemelerin görevi ancak kanun ile düzenlenir." hükmünü haizdir.

Dava açılmasının maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Davanın açılmasının en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık belirli hale gelmesidir. Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Ancak kanun değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan görevli mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar. HSK'nun dayanak kararı 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmak üzere verilmiş olup, ancak 01.09.2021 tarihinden sonra açılacak davalara ilişkin olmak üzere uygulanacaktır.

Geçiş hükmü niteliğinde kanuni bir düzenleme olmaksızın, yargı çevresi belirlemeye ilişkin karar dayanak gösterilerek davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan red edilerek dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderilmesi doğru değildir. Bu konuda verilen kararlar arasında uyuşmazlık çıktığından içtihadların birleştirilmesi talep edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 25/03/2022 tarih 2022/509 Esas 2022/2410 Karar sayılı ilamında " davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin ( asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu na karar verilerek içtihat farklılıkları giderilmiştir.

Açıklanan nedenlerle ;Mahkemece dava tarihi itibariyle devreden asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı ve Davalılar ... ve ... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davacı ve davalılar ... ve ... A.Ş tarafından yatırılan peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/10/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/94636 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.