6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bono bedeli ödendiğinde ihtiyati haciz talebinin dayanağı kalmaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1858 E. 2022/1417 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Bono

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için ihtiyati haciz talep tarihi itibarıyla muaccel ve ihtilafsız bir para alacağının bulunması ön koşuldur. İhtiyati hacze dayanak yapılan senet bedelleri, senet vadesinden sonra ve ihtiyati haciz talebinden önce tam olarak ödenmişse, ödeme dekontlarında senetlere atıf yapılması ve ödeme tutarının senet bedelini karşılaması halinde, talep tarihinde muaccel bir alacağın bulunmadığı kabul edilir; alacaklının senet düzenlendikten sonra doğduğunu ileri sürdüğü ayrı ve tespite muhtaç bir borç iddiası, ihtiyati haciz itirazı incelemesinde (şekli nitelikte bir inceleme olduğundan) değerlendirilemez, ancak açılacak bir alacak davasına konu olabilir.

Ele alınan sorunlar

Bono bedellerinin ödenmiş olması nedeniyle ihtiyati haciz talebinin dayanaksız kalması → ret

İddia: Alacaklı vekili, senet bedellerinin ödenmediğini, borçlu tarafından yapılan 16.000-TL'lik ödemenin senet bedeline ilişkin olmayıp cari hesap ödemesi olduğunu, ayrıca borçluya 52.500-TL bedelli çekin borç olarak verildiğini ve bu alacağın da ödenmediğini ileri sürerek ihtiyati haczin devamını talep etmiştir.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir; İİK 258/1'in 2. cümlesi uyarınca alacaklı, alacağı ve haciz sebeplerini mahkemeye kanaat getirecek şekilde ispatla mecburdur. Dolayısıyla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur; varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak yönünden muaccel veya müeccel bir alacak bulunduğu söylenemez. Somut olayda ihtiyati haciz kararı 14.05.2022 ve 15.05.2022 ödeme tarihli bonolara dayalı olarak verilmiş olup, borçlu şirket tarafından bono vadelerinden sonra ve ihtiyati haciz talebinden önce toplam 47.335-TL ödeme yapıldığı, 16.000-TL'lik ödeme dışındaki dekontlarda senetlerin açıkça belirtildiği, bu ödemelerin senet bedellerine mahsuben yapıldığının alacaklı tarafından da kabul edildiği anlaşılmaktadır. Alacaklı, 16.000-TL'lik ödemenin senet bedeline ilişkin olmadığını, aksine borçluya sonradan verilen 52.500-TL'lik çek karşılığında senetlerin yeniden borçlandırma amacıyla alacaklı uhdesinde bırakıldığını ileri sürmüştür; ancak senet düzenlendikten sonra doğduğu ileri sürülen bu ek borcun senet kapsamında olup olmadığının tespiti yargılamayı gerektirmektedir ve bu husus ihtiyati haciz itirazı incelemesinde çözülemez. Borçluların ödeme tutarları dava konusu bono bedellerini tam olarak karşılar niteliktedir. Bu nedenle mahkemece, borcun ödenmiş olduğu ve ihtiyati haciz talep tarihi itibarıyla alacağın bulunmadığı gerekçesiyle itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İhtiyati haciz talebine dayanak senet bedellerinin talep tarihinden önce ödenmiş olması halinde talep tarihinde muaccel alacak bulunmadığının kabul edileceği ve sonradan doğduğu ileri sürülen ayrı bir borç iddiasının ihtiyati haciz itirazı incelemesinde (şekli nitelikte olması nedeniyle) değerlendirilemeyeceği hususunda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz muaccel alacak bono mahsup

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1İİK 265

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1858

KARAR NO 2022/1417

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/08/2022 (Ek Karar)

NUMARASI 2022/600 D.İş - 2022/597 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İhtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ek kararın ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; borçlu ... şirketi tarafından müvekkiline verilen 19.04.2022 düzenleme, 14.05.2022 ödeme tarihli 11.160-TL bedelli senet ile 15.05.2022 ödeme tarihli 36.175-TL bedelli senedin süresinde ödenmediğini, borçluların mal kaçırma ihtimali bulunduğunu belirterek, 47.335-TL alacak için borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; alacaklının ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlular ... ve ... vekili; asıl borçlu ... firması tarafından talep konusu senetlere ilişkin olarak 20.05.2022 tarihinde 11.160-TL, 20.05.2022 tarihinde 14.000-TL, 01.06.2022 tarihinde 16.000-TL ve 10.06.2022 tarihinde 6.175-TL olmak üzere toplamda 47.335-TL ödeme yapıldığını, müvekkilleri tarafından menfi tespit istemiyle İstanbul Anadolu 10. ATM'nin 2022/532 esas sayılı dosyasında dava açıldığını, senet bedelleri ödendiğinden ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; ihtiyati hacze konu edilen bonoların 36.175-TL bedelli 15/05/2022 vadeli ,11.160-TL bedelli 14/05/2022 vadeli ve 19/04/2022 düzenleme tarihli bonolar olduğu, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin sunduğu ödeme dekontları incelendiğinde, borçlu ... firması tarafından 20.05.2022 tarihinde 11.160-TL ve 14.000-TL, 01.06.2022 tarihinde 16.000-TL ve 10.06.2022 tarihinde 6.175-TL olmak üzere toplamda bono bedellerini tam karşılar şekilde 47.335-TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin ihtiyati haciz talebinden önce, bonoların vadesinden sonra olduğu, dekontlarda da ilgili bonolara dair açıklamaların bulunduğu, bu durumda bonolara ilişkin ihtiyati haciz talep eden şirketin talep tarihi itibari ile alacağının bulunmadığı, borcun ödenmiş olduğu, alacaklı vekilinin sunmuş olduğu bir kısım evrakın ve yaptığı savunmanın ise ancak açılacak bir alacak davasına konu olabileceği, ihtiyati haczin ve itiraz üzerine verilecek kararın esas yargılama olmayıp şekli nitelik taşıdığı, bu sebeple alacaklının cari hesap alacakları da bulunduğu iddiasının değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle, itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili;senet bedellerinin ödenmediğini, borçlu ... firmasına raf alınabilmesi için ... firmasına çek ile ödeme yapılması karşılığında söz konusu senetlerin düzenlendiğini, daha sonra borçlu şirket hesabından 11.160-TL bedelli senedin tamamı ile 36.175-TL'lik senedin 16.000-TL'lik kısmı dışında kalan kısmının ödendiğini, ancak 16.000-TL tutarlı ödemenin senet bedeline ilişkin olmayıp cari hesap ödemesi olduğunu, borçlunun müvekkilinden 2 ay vadeli çekleri borç olarak istemesi üzerine çeklerin borçluya verildiğini, daha sonra borçluya yine 52.500-TL bedelli çekin borç olarak verildiğini, ancak yeni senet düzenlenmeyerek talep konusu senetlerin müvekkilinde bırakıldığını, ancak borcun ödenmediğini, müvekkilinin önceki senetten kalan 16.000-TL ile 52.500-TL'lik çek bedeli alacağının ödenmediğini belirterek, kararın kaldırılarak ihtiyati haczin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Dolayısıyla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur.

Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. İhtiyati hacze itiraz ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesi mümkün değildir.

Somut olayda; ihtiyati haciz kararı 14.05.2022 ödeme tarihli 11.160-TL bedelli bono ile 15.05.2022 ödeme tarihli 36.175-TL bedelli bonoya dayalı olarak verilmiş olup, senet borçlusu şirket tarafından tarafından bono vadelerinden sonra, ihtiyati haciz talebinden önce olmak üzere 20.05.2022 tarihinde 11.160-TL ve 14.000-TL, 01.06.2022 tarihinde 16.000-TL ve 10.06.2022 tarihinde 6.175-TL olmak üzere toplam 47.335-TL ödeme yapıldığı, 16.000-TL'lik ödeme dışındaki ödeme dekontlarında açıkça senetler açıklanarak ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

16. 000-TL'lik ödeme dışındaki ödemelerin ihtiyati haciz konusu senet bedellerine mahsuben yapıldığı alacaklının da kabulündedir. Alacaklı vekilince 16.000-TL tutarlı ödemenin senet bedeline mahsuben yapılmış bir ödeme olmadığı ileri sürülmüştür. Ancak alacaklı vekilinin istinaf başvurusu dilekçesinde; ihtiyati hacze dayanak iki adet senet bedeli ödendikten sonra, davalı borçlunun çeke ihtiyacı olduğunu söyleyerek, 52.500-TL karşılığında borç olarak çek verilmesini istemesi üzerine, çekin verilerek yeni senet alınmayıp işbu dava konusu senetlerin müvekkilinde bırakılarak davalı borçluların aynı senetlerle yeniden borçlandırıldığı beyan edilmiştir. Davalı borçluların ödeme tutarları da dava konusu bono bedellerini tam olarak karşılar niteliktedir.

Senetlerin yeniden verilen 52.000-TL çek karşılığı alacaklı uhdesinde bırakıldığı beyan edildiğinden ,senet düzenlendikten sonra doğan başkaca bir borcun senet kapsamında olup olmadığı yargılamayı gerektirmektedir. Bu nedenle mahkemece borcun ödenmiş olduğu, ihtiyati haciz talep tarihi itibariyle alacak bulunmadığı gerekçesiyle, borçlular vekilinin itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.13/10/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/94105 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.