Resmi şekil
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/6521 E. 2023/1084 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
resmi şekil↗ organik bağ↗ rayiç bedel↗ yemin teklifi↗ bedel iadesi↗ yemin delili↗ ticari defter kayıtları↗ yemin↗ satım sözleşmesi↗ protokol↗ bilirkişi incelemesi↗ ticari defter↗ esastan ret↗ geçersizlik↗ ihtarname↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ cy/cy kaydı↗ teslim↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/659 E., 2021/271 K.
Taraflar arasındaki tescil ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı arasında imzalanan protokol ile davalının mülkiyetindeki 2 adet aracın kararlaştırılan taksitlerin davacı tarafından ödenmesi şartıyla davacıya devredilmesi konusunda anlaştıklarını, davacının edimlerini yerine getirdiğini, davacının davalıya ihtarname göndererek araçların tescilini istediğini, buna karşın davalının araçları davacı adına tescil ettirmediğini ileri sürerek söz konusu araçların davacı adına tesciline karar verilmesini, araçların tesliminin mümkün olmaması halinde araçların bedellerinin rayiç piyasa değerleri tespit edilerek, iade edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından protokole uyulmadığını, herhangi bir ödeme yapılmaması sebebiyle araçların devredilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile söz konusu protokolün 1 inci maddesinin incelenmesinde araçlar galeriden alınırken 100.000,00 TL'nin ödendiği yazılı olduğunu, 100.000,00 TL'nin kimin tarafından ödendiğine ilişkin belirleme yapılmadığı, tarafların ticari defter ve kayıtlarında yapılan bilirkişi incelemesinde, 100.000,00 TL'nin ve bakiye bedelin davacı tarafından davalıya ödendiğine dair herhangi bir kayda rastlanılmadığının tespit edildiği, dava dışı ... şirketi ve davalı arasındaki ticari ilişkide ... Şirketi tarafından yapıldığı iddia edilen ödemelerin davacı tarafından yapıldığının iddia edildiği, davacı, dava dilekçesinde kendi bünyesindeki bir şirket tarafından davalıya ödeme yapıldığını ileri sürmediği, bilirkişi incelemesi aşamasında ... Şirketi'ne ait bir takım kayıtları bilirkişiye sunduğu, davanın basit yargılama usulüne tabi olduğu, dava dilekçesinde ileri sürülmeyen iddia ve delillerin sonraki aşamada ileri sürülmesi mümkün olmadığı, ayrıca davalının dava dışı ... Şirketi'ne ait hesap ekstresini kabul etmediği, diğer taraftan davacı vekili 21.09.2020 tarihli dilekçesinde araçların satış bedelini 35.000,00 euro olarak açıklandığı, 33.440,00 euronun ise davacı adına ... Şirketi tarafından ödendiğini ileri sürdüğü, davacı, 35.000,00 euroda Gat Lojistics Şti. tarafından ödendiği ileri sürülen 33.440,00 euro düştükten sonra bakiye 1.560,00 euro borcu için protokol karşılığı 100.000,00 TL ödediğini ileri sürdüğü bu husus da davacının kendi iddiaları içinde tutarlı olmadığını ve 100.000,00 TL'nin davacı tarafça ödenmediğini gösterdiği, davacı açıkça yemin deliline dayandığından davacının yemin teklifi doğrultusunda davalı tarafından yemin eda edildiği, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın mevcut durumla örtüşmediğini, zorlama bir mantıkla bile bu kararın verilemeyeceğinin açık olduğunu, davacının 100.000,00 TL ödemede bulunduğunun protokol metninden anlaşıldığını, davacı ile dava dışı ... Şirketinin sahibinin aynı kişiler olduğunu, şirketlerin arasında organik bir bağ mevcut olduğunu, yemin sırasında davalı tarafın davacı ile dava dışı arasındaki organik bağa ilişkin sorularının dava konusu dışında diyerek cevaplamayı reddettiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davalarının kabulüne, aksi halde bilirkişilerce belirlenen 100.000,00 TL üzerinden davalarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında araç satım sözleşmesi olduğu, trafik siciline kayıtlı araçların mülkiyetinin devrini öngören her türlü sözleşmelerin geçerliliği 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 20 nci maddesi uyarınca resmi şekilde yapılması gerektiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 207 inci maddesinde satış bedelinin sözleşmenin temel unsurlarından olduğunun düzenlendiği, taraflar arasındaki protokolün aracın davacıya devrine ve aracın rayiç bedelinin davacıya ödenmesini sağlamaya yeterli olmadığı, devir sözleşmesinin resmi şekilde yapılmadığı, sözleşmenin esaslı unsuru olan bedelin belirsiz bırakıldığı, geçersiz nitelikte olduğu, davacının davada ödediğini de geri istemediği, davanın reddi yönünde verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekilince temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı adına kayıtlı 2 adet aracın taraflar arasında imzalanan 20.03.2018 tarihli protokol uyarınca davacı adına tescili koşullarının bulunup bulunmadığı, tescile imkan bulunmaması halinde davacının davalıdan alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2918 sayılı Kanun 20 nci maddesi
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki 2 numaralı paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dava, taraflar arasındaki protokol uyarınca 2 adet aracın davacı adına tescili, bu mümkün olmazsa rayiç bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
Tescilli araçların noter dışındaki satış ve devirlerinin geçersiz olduğu 2918 sayılı Kanun'un 20 nci maddesinde hükme bağlanmış olup geçersiz satışlarda herkes aldığını iade ile yükümlüdür. Taraflar arasında imzalanan 20.03.2018 tarihli protokole göre davacı tarafından 100.000,00 TL ödendiği anlaşılmış olup, 100.000,00 TL'nin alıcı davacı şirket tarafından veya şirket adına ödendiğinin kabulü gerekir, Mahkemece açıklanan bu ilkeler çerçevesinde değerlendirmeler yapılarak uygun sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış bu nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/6521 E. , 2023/1084 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI 2021/760 Esas, 2021/984 Karar
DAVA TARİHİ 01.10.2019
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2019/659 E., 2021/271 K.
Taraflar arasındaki tescil ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı arasında imzalanan protokol ile davalının mülkiyetindeki 2 adet aracın kararlaştırılan taksitlerin davacı tarafından ödenmesi şartıyla davacıya devredilmesi konusunda anlaştıklarını, davacının edimlerini yerine getirdiğini, davacının davalıya ihtarname göndererek araçların tescilini istediğini, buna karşın davalının araçları davacı adına tescil ettirmediğini ileri sürerek söz konusu araçların davacı adına tesciline karar verilmesini, araçların tesliminin mümkün olmaması halinde araçların bedellerinin rayiç piyasa değerleri tespit edilerek, iade edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından protokole uyulmadığını, herhangi bir ödeme yapılmaması sebebiyle araçların devredilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile söz konusu protokolün 1 inci maddesinin incelenmesinde araçlar galeriden alınırken 100.000,00 TL'nin ödendiği yazılı olduğunu, 100.000,00 TL'nin kimin tarafından ödendiğine ilişkin belirleme yapılmadığı, tarafların ticari defter ve kayıtlarında yapılan bilirkişi incelemesinde, 100.000,00 TL'nin ve bakiye bedelin davacı tarafından davalıya ödendiğine dair herhangi bir kayda rastlanılmadığının tespit edildiği, dava dışı ... şirketi ve davalı arasındaki ticari ilişkide ... Şirketi tarafından yapıldığı iddia edilen ödemelerin davacı tarafından yapıldığının iddia edildiği, davacı, dava dilekçesinde kendi bünyesindeki bir şirket tarafından davalıya ödeme yapıldığını ileri sürmediği, bilirkişi incelemesi aşamasında ...
Şirketi'ne ait bir takım kayıtları bilirkişiye sunduğu, davanın basit yargılama usulüne tabi olduğu, dava dilekçesinde ileri sürülmeyen iddia ve delillerin sonraki aşamada ileri sürülmesi mümkün olmadığı, ayrıca davalının dava dışı ... Şirketi'ne ait hesap ekstresini kabul etmediği, diğer taraftan davacı vekili 21.09.2020 tarihli dilekçesinde araçların satış bedelini 35.000,00 euro olarak açıklandığı, 33.440,00 euronun ise davacı adına ... Şirketi tarafından ödendiğini ileri sürdüğü, davacı, 35.000,00 euroda Gat Lojistics Şti. tarafından ödendiği ileri sürülen 33.440,00 euro düştükten sonra bakiye 1.560,00 euro borcu için protokol karşılığı 100.000,00 TL ödediğini ileri sürdüğü bu husus da davacının kendi iddiaları içinde tutarlı olmadığını ve 100.000,00 TL'nin davacı tarafça ödenmediğini gösterdiği, davacı açıkça yemin deliline dayandığından davacının yemin teklifi doğrultusunda davalı tarafından yemin eda edildiği, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın mevcut durumla örtüşmediğini, zorlama bir mantıkla bile bu kararın verilemeyeceğinin açık olduğunu, davacının 100.000,00 TL ödemede bulunduğunun protokol metninden anlaşıldığını, davacı ile dava dışı ... Şirketinin sahibinin aynı kişiler olduğunu, şirketlerin arasında organik bir bağ mevcut olduğunu, yemin sırasında davalı tarafın davacı ile dava dışı arasındaki organik bağa ilişkin sorularının dava konusu dışında diyerek cevaplamayı reddettiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davalarının kabulüne, aksi halde bilirkişilerce belirlenen 100.000,00 TL üzerinden davalarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında araç satım sözleşmesi olduğu, trafik siciline kayıtlı araçların mülkiyetinin devrini öngören her türlü sözleşmelerin geçerliliği 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 20 nci maddesi uyarınca resmi şekilde yapılması gerektiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 207 inci maddesinde satış bedelinin sözleşmenin temel unsurlarından olduğunun düzenlendiği, taraflar arasındaki protokolün aracın davacıya devrine ve aracın rayiç bedelinin davacıya ödenmesini sağlamaya yeterli olmadığı, devir sözleşmesinin resmi şekilde yapılmadığı, sözleşmenin esaslı unsuru olan bedelin belirsiz bırakıldığı, geçersiz nitelikte olduğu, davacının davada ödediğini de geri istemediği, davanın reddi yönünde verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekilince temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı adına kayıtlı 2 adet aracın taraflar arasında imzalanan 20.03.2018 tarihli protokol uyarınca davacı adına tescili koşullarının bulunup bulunmadığı, tescile imkan bulunmaması halinde davacının davalıdan alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2918 sayılı Kanun 20 nci maddesi
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki 2 numaralı paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dava, taraflar arasındaki protokol uyarınca 2 adet aracın davacı adına tescili, bu mümkün olmazsa rayiç bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
Tescilli araçların noter dışındaki satış ve devirlerinin geçersiz olduğu 2918 sayılı Kanun'un 20 nci maddesinde hükme bağlanmış olup geçersiz satışlarda herkes aldığını iade ile yükümlüdür. Taraflar arasında imzalanan 20.03.2018 tarihli protokole göre davacı tarafından 100.000,00 TL ödendiği anlaşılmış olup, 100.000,00 TL'nin alıcı davacı şirket tarafından veya şirket adına ödendiğinin kabulü gerekir, Mahkemece açıklanan bu ilkeler çerçevesinde değerlendirmeler yapılarak uygun sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış bu nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı vekilin tüm bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/936572400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz