Taşıma bedeli alacağında pasif husumet ve birim fiyat tespiti

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/783

KARAR NO 2023/808

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/09/2021

NUMARASI 2019/398 Esas - 2021/855 Karar

DAVA

Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/09/2023

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalılardan 2.davalı ... firması aracılığı ile, hafriyat-nakliye işi yapıldığı, ücretlerinin ödenmediği, taşıma teslim fişleri ve faturaları ile iddialarının sabit olduğu, 1.davalı taşıma ve teslim fişlerinde, 2.davalının irsaliyeleri alan kişi olarak süreçte yer aldığı, Davalıların ticari defterleri ile de görülen işlerin tespit edilebileceği, 1.davalı ... firmasının yol işinde üst işveren, 2.davalı ... firmasının ise alt işveren olarak faaliyetten sorumlu olduğu, davalıların iç ilişkisi her ne olursa olsun, davacı karşısında muteselsilen sorumlu olacağı, 6.082,66 TL asıl alacak üzerinden noter ihtarı tarihinden itıbanen ticari temerrüt faizi-TCMB avans faizi ile tahsiline karar verilmesi gerektiği belirtilerek davacı vekili davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının; l.davalı ... firmasına malzeme tedariki ve taşıma hizmeti veren bir şirket olduğu, kendi yetişemediğinde, dışarıdan 3.kişi taşıyıcılardan taşeron hişmeti aldığı, davacıdan da kısa süreli taşıma hizmeti alındığı, taşıma bedellerinden bu taşımalarda 2,davalının sorumlu olduğu ve ödeme yaptığı, davacının 1.davalıya fatura kestiği, 2.davalıya fatura kesmediği gibi işi de ortaya kuyan belgelen sunmadığı, davacının fazladan ödeme alma saikiyle bu şekilde davrandığı, bu anlatımlara göre, 2.davalının sorumlu olduğuna dair belgeler sunulmadığı gibi, 2.davalıya fatura da düzenlenmediği, alacak olsa da miktarının ispatı gerektiği, davanın açılmasına davacının sebebiyet verdiği, aleyhe gidere hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davalı vekili davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile l.davalı arasında her hangi bir hukuki bağ bulunmadığı, husumet tevcihinin kabul edilemez olduğu, davacının sözleşme akdettiği kişinin 2.davalı ... firması olduğu. Otoyol inşaatı sürecinde, 1.davalının da alt yüklenici olduğu, malzeme tedariki ve nakliyesi için 2.davalı ile alt yüklenicilik sözleşmesi yapıldığı, Davacının l.davalıya düzenlediği faturaları kabul etmedikleri, davacının akdi muhatabı olunmadığı, Davacının 2,davalı ... firmasına fatura düzenleyerek alacalını almak yerine giriştiği sürecin TMK m.2 hükmüne de aykırı olduğu, davanın pasif husumetten reddi gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığından davalı ...' ın kabulünde olan taşıma işinin birim fiyatı tespit edilememiş ,davalıların incelemeye sunulan defterlerinde davacı lehine borç kaydına ve fatura kaydına rastlanmamış,davacı yan defterlerinde sadece ... adına düzenlenen ve ... tarafından itiraza uğrayan fatura kaydı uyarınca 6.082,66 TL alacak kaydedilmiş ise de davalı ...nin akdi ilişkinin tarafı olmadığı ve imzasına havi herhangi bir delil dosyaya yansımadığı anlaşılmakla husumet itirazı yerinde olduğundan iş bu davanın davalı ...'ye yöneltilemeyeceği anlaşıldığından husumet yönünden reddi ile ;daha fazla alacaklı olduğunu ispat edemeyen davacının , terditli kabul beyanı uyarınca davalı ...'nın da kabulünde olduğu anlaşılan 3.365,00 TL nin daha önce temerrüde düşürülmediği anlaşılan davalıdan 365,00 TL'nin dava tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketler arasında alt-üst işveren ilişkisi bulunmakta olup, davacıya karşı yapılan eser sözleşmesi niteliğindeki ifadan her iki şirketin de müteselsilen sorumlu olduğunu, Davalı ... Firması, diğer davalı ... Firmasının taşımalarını ve tedariklerini yapmakta olup, araç yetersizliğinden davacı şirkete de bu yöntemle taşıma yaptırdıklarını, dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri esnasında da davalı ... yetkilileri bu durumu ikrar ettiğini, Türk Ticaret Kanunu Madde 888/1'de bu konu açıkça belirtildiğini, kanun hükmüne rağmen davalı ... Firması yönünden pasif husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi açıkça hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, karar sadece bu yönüyle dahi bozma gerektirdiğini, mahkemece gerekçeli kararda hiç bir somut ve açık gerekçelendirme yapılmayarak, sadece hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, haksız ve dayanağı olmayan tespitlere uygun bir hüküm kurulmuş ve rapora itirazlarının mahkemece değerlendirilmediğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma hizmeti bedelinin tahsili istemli alacak davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalı ...'nin husumetinin bulunup bulunmadığı ve alacak miktarı noktasındadır. Davacı ile davalı .... arasında sözleşmesel ilişki kapsamında bir kısım hafriyat işinin davacıya yaptırıldığı, esasen davalı ... Ltd. Şti.'nin de bu işi ''agrega ve ocak taşı nakliye sözleşmesi kapsamında ...nden aldığı hususu ihtilaf konusu değildir. Davacı tarafından, davalı ...ne 24/12/2018 tarih ve 6.086,66 TL nakliye bedeli açıklamasıyla irsaliyeli fatura kesilmiş ancak bu fatura muhatabı tarafından kabul edilmemiştir. Bunun üzerine davacı tarafça, nakliye hizmeti alacağının davalılardan tahsili istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Davalı ... cevap dilekçesinde ayrıca husumet itirazında bulunmuştur. Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesi mümkün değildir. Davalı ... Ltd. Şti.'nin de bu işi ''agrega ve ocak taşı nakliye sözleşmesi kapsamında ...nden almış olup, işin ifasından davalı ... şirketi davalı ... Adi Ortaklığı Ticari İşletmesine karşı sorumludur. Davacıda işi davalı ... şirketinden almış olup taraflar ancak birbirlerine karşı sorumludur. Zira sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği, sözleşme hükümleri ancak tarafları bağlar. Sonuç olarak, davacı şirket ile davalı ... şirketi arasında bir sözleşme bulunmadığından davalı ... şirketinin davacı şirkete karşı taşıma bedeli konusunda bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Davacı tarafça, TTK'nın 888/1 ve 883/3. Maddelerine dayanılmış ise de, davacının akiti davalı ... şirketi olup, onun tarafından iş bir başkasına yaptırılmadığına göre anılan hükümlerin somut olayda uygulanma olanağı yoktur. Bu halde davalı ... şirketine husumet yöneltilmesi mümkün olmayıp, mahkemece bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Davacı ile davalı ... şirketi arasındaki uyuşmazlık taşıma hizmetine ilişkin birim fiyattan kaynaklanmaktadır. Davacı faturasında birim fiyatı 7,00 TL+KDV olarak göstermiş, davalı ... ise 05/04/2021 tarihli beyan dilekçesinde birim fiyatı 3,80 TL+KDV, çatalca bölgesinden yapılan nakliyat için ise 4.50 TL+KDV olarak göstermiştir.

Taraflar arasında nakliyat işi birim fiyatı konusunda yazılı bir sözleşme bulunmadığı gibi bir kabul de bulunmamaktadır. Bu halde, işin yapıldığı tarihteki emsal birim fiyatlarının araştırılması gerekir. Bu çerçevede, davalıları aynı olan benzer mahiyette bir dava Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1352 Esas sayılı dosyasında görülmüş ve bu dosyanın istinaf incelemesine ilişkin olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 16/06/2022 Tarih ve 2019/2450 E.- 2022/932 K. Sayılı kararında, 7,00 TL taşıma birim fiyatının makul olduğuna karar verilmiştir. Bu emsal dosya nazara alındığında eldeki dava dosyası yönünden de taşıma birim fiyatı olarak 7,00 TL+KDV'sinin kadri maruf olduğunun kabulü gerekir.

Bu halde, ilk derece mahkemesince davalı ... yönünden davanın 6.082,66 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekirken, 3.365,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesince davanın 3.365,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR

Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 1-... İnşaatı Adi Ortaklık Ticaret İşletmesi aleyhine açılan davanın pasif husumet nedeni ile REDDİNE, 2-Davalı ... İnş. Ltd. Şti. Aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, 6.082,66 TL'nin dava tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-492 sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 415,50-TL karar harcından peşin alınan 103,88- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 311,62- TL' nin davalı ... İnş. Ltd.

Şti.'den alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 44,40 -TL başvurma harcı, 103,88- TL peşin harç, 1.938,40- TL yargılama gideri olmak üzere toplam 2.086,68‬ - TL yargılama giderinin davalı ... İnş. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, yürürlükteki AAÜT gereğince Davanın kabul edilen miktarı yönünden hesap edilen 6.082,66- TL vekalet ücretinin davalı ... İnş. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı ... İnşaat kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen maktu 4.080,00‬ TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... İnşaat vekiline verilmesine, 7-Arabuluculuk masrafı olan 1.320,00-TL' nin davalı ...

İnş. Ltd. Şti.'den alınarak hazineye irad kaydına, 8-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak; a-Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, b-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 492,00 TL, posta ve tebligat gideri 243,00 TL olmak üzere toplam 735,00 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.14/09/2023