Konişmentodaki yetki klozu halefiyet yoluyla konişmento hamilini de bağlar

11. Hukuk Dairesi         2021/7494 E.  ,  2023/1970 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/970 Esas, 2021/1078 Karar

DAVA TARİHİ 29.12.2017

HÜKÜM

Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2019/122 E., 2020/76 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 28.03.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı ile davalı firma arasında İtalya Venedik - Ambarlı ... yüklemesi işi nedeniyle yükü teslim edeceği diğer dava dışı firma arasında gecikmeden kaynaklanan sorun meydana geldiğini ve bu gecikmeden dolayı davacının kusuru olmamasına rağmen yükü taşıyan davalının yalan bilgi vermesi ve yola çıkmayan geminin yola çıktığı söylendiğinden ...firmasının ... Grossmarket ile sorun yaşamasına neden olduğunu meydana gelen zararların davacıya kusuru olmamasına rağmen fatura edildiğini ve davacının bedeli ...ye ödediğini, rücuen ödemiş olduğu bedeli kusuru olan davalı taraftan istediğini, bu kapsamda davalı hakkında takip başlatıldığını, ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın, İtalya'nın Venedik Limanından İstanbul Ambarlı’da bulunan Marport Limanına deniz yolu ile taşınan 1 konteyner “şarap” emteasının deniz yolu taşınmasında yaşanan gecikme nedeniyle, dava dışı firmaya yapılan ödeme iddiasına dayalı rücu davası olduğunu,taşıma senedi ile yapılan taşımalarda uyuşmazlık halinde yetkili mahkeme için de taşıma senedi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacının taşıma senedine göre gönderilen olup, taşımaya ilişkin konişmentonun hamili olarak navlun sözleşmesinin tarafı haline geldiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 1237 nci maddesi uyarınca taşıyan olan müvekkili ile konişmento hamili olan davacı arasındaki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağını, navlun sözleşmesinin 26 ncı maddesinde taşıma senedinden kaynaklanacak tüm uyuşmazlıklarda, yetkili mahkemenin ise Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun taraflarca kabul edilerek diğer tüm mahkemelerin yetkisinin ortadan kaldırıldığını,dava konusu taşımada yabancılık unsuru bulunduğunu belirterek, Milletler Arası Özel Hukuk Kanunu'nun 47 nci maddesi uyarınca davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşımanın İtalya Venedik Limanından Ambarlı Limanı'na yapıldığı, konişmentonun ... AS tarafından imzalandığı, yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentonun 26 ncı maddesindeki yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin Londra'daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı,yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacıyı bağladığı gerekçesiyle, davalının milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, yazılı olma şartına uymayan yetki sözleşmesinin MÖHUK'un 47 nci maddesi gereğince geçersiz olduğunu, yetki şartında Amerika ve İngiltere olarak birden fazla yetkili mahkeme bulunduğunu, konişmentonun 26 ncı maddesinde taşıycı şirketin yargı denetimine olanak verecek şekilde belirlenmediğini, davalı acente olup yetki sözleşmesi yapılabilmesi için geçerli bir yetki belgesi bulunması gerektiğini, yetki şartının bu yönden de geçersiz olduğunu, sözleşmenin ifa yerin Türkiye olması nedeniyle mahkemenin yetkili olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, ilk derece mahkemesince milletlerarası yetki itirazının kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı aleyhine başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.