Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/8657 E. 2023/2697 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
komisyon sözleşmesi↗ erken ödeme komisyonu↗ kar mahrumiyeti↗ komisyon bedeli↗ erken kapama komisyonu↗ belirsiz alacak davası↗ bilirkişi raporuna itiraz↗ bsmv↗ kâr mahrumiyeti↗ ziya↗ eş rızası↗ hakkaniyet↗ genel kredi sözleşmesi↗ alacak davası↗ komisyon↗ bilirkişi incelemesi↗ hukuki yarar↗ esastan ret↗ ıslah↗ kredi sözleşmesi↗ taahhütname↗ tacir↗ dosya masrafı↗ yükleten (shipper)↗ avans faizi↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/356 E., 2018/230 K.
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı banka arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin yüklü miktarda krediler kullandığını, müvekkili şirketin davalı bankadan kullandığı kredilerini kapatmak istediğini, müvekkili şirketin kredi borcunu erken ödemesi nedeniyle kullandığı kredinin yaklaşık %8'i oranında erken kapama komisyon ücreti, muhtelif masraflar, fek vs. ücret adı altında toplam 151.761,09 TL müvekkilinden tahsil edildiğini, krediyi erken ödemesi nedeniyle cezalandırıldığını, davalı bankanın bu uygulamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, diğer bankalarca ortama %1- 2 oranında erken kapama komisyonu uygulandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmeye uygun erken ödeme komisyonunun ve fazladan alınan bedellerin tespiti ile fazla tahsil edilen miktarın tahsil tarihinden itibaren krediye uygulanan faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir
2. Davacı vekili 28.11.2017 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 86.670,94 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili banka tarafından davacıya 28.04.2011 tarihli genel taahhütnameleri ve 31.07.2012, 21.06.2013 tarihli genel kredi sözleşmeleri uyarınca taksitli ticari krediler kullandırıldığını, davacının kullandığı kredileri erken kapatmak istediğini bankaya bildirdiğini, davacının kredi borcunu kendi rızası ile vadesinden önce ödediğini, müvekkili banka tarafından %8 oranında alınan erken ödeme komisyonlarının sözleşmeye, yasaya, diğer bankaların uygulamalarına ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile emsal bankalarda uygulanan erken kapatma komisyon oranının araştırılması gerektiği, davacıya uygulanan oran ortalamanın üstünde ise bu miktar kadar erken kapatma komisyonunun iadesinin gerektiği, bu bağlamda yaptırılan bilirkişi incelemesi ile %3 erken kapama komisyonu uygulanması halinde 61.990,62 TL komisyon bedeli ve 3.099,53 TL %5 BSMV olmak üzere toplam 65.090,15 TL komisyon kesintisinin yapılmasının gerektiği, davalı tarafından 151.761,09 TL tahsilatın yapıldığı, 86.670,94 TL fazla erken kapama bedeli alındığı ve fazladan alınan erken kapama bedelinin iadesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın 86.670,94 TL üzerinden kabulüne, alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, 76.670,94 TL' sine 29.11.2017 ıslah tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, ancak davacının ödediği tutarı bildiğini, bu şekilde dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacının tacir olduğunu, karşılıklı müzakere edilerek imzalandığını, erken kapama konusunda bilgilendirildiğini, itiraz edilmeden kabul edildiğini, bankanın kar mahrumiyetini talep etme hakkı bulunduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığını, ek rapor alınmadığını, sözleşme hükümlerinden ziyade diğer bankaların emsal oranlarının dikkate alındığını belirterek davanın reddini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak ve bilirkişi raporunda diğer bankaların emsal uygulamaları esas alınmışsa da kredi miktarının, türünün, vadesinin bildirilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tahsil edilen erken kapama komisyonunun iadesinin gerekip gerekmediği hususuna ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/16559 E. 2015/1115 K.
Ortak:erken kapama komisyonu · eş rızası · komisyon · kredi sözleşmesi · taahhütname · tacir · dosya masrafı · Alacak
İncelediğiniz karardaDAVA 1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı banka arasında «genel kredi sözleşmesi» imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin yüklü miktarda krediler kullandığını, müvekkili şirketin davalı bankadan kullandığı kredilerini kapatmak istediğini, müvekkili şirketin kredi borcunu erken ödemesi nedeniyle kullandığı kredinin yaklaşık %8'i oranında «erken kapama komisyon» ücreti, muhtelif «masraflar», fek vs. ücret adı altında toplam 151.761,09 TL müvekkilinden tahsil edildiğini, krediyi erken ödemesi nedeniyle cezalandırıldığını, davalı bankanın bu uygulamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, diğer bankalarca ortama %1- 2 oranında erken kapama komisyonu uygulandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmeye uygun «erken ödeme komisyonunun» ve fazladan alınan bedellerin tespiti ile fazla tahsil edilen miktarın tahsil tarihinden itibaren krediye uygulanan faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsiline kara …
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili banka tarafından davacıya 28.04.2011 tarihli genel «taahhütnameleri» ve 31.07.2012, 21.06.2013 tarihli «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca taksitli ticari krediler kullandırıldığını, davacının kullandığı kredileri erken kapatmak istediğini bankaya bildirdiğini, davacının kredi borcunu kendi «rızası» ile vadesinden önce ödediğini, müvekkili banka tarafından %8 oranında alınan «erken ödeme komisyonlarının sözleşmeye», yasaya, diğer bankaların uygulamalarına ve «hakkaniyet» ilkesine uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile emsal bankalarda uygulanan erken kapatma «komisyon» oranının araştırılması gerektiği, davacıya uygulanan oran ortalamanın üstünde ise bu miktar kadar erken kapatma komisyonunun iadesinin gerektiği, bu bağlamda yaptırılan «bilirkişi incelemesi» ile %3 «erken kapama komisyonu» uygulanması halinde 61.990,62 TL «komisyon bedeli» ve 3.099,53 TL %5 BSMV olmak üzere toplam 65.090,15 TL komisyon kesintisinin yapılmasının gerektiği, davalı tarafından 151.761,09 TL tahsilatın yapıldığı, 86.670,94 TL fazla erken kapama bedeli alındığı ve fazladan alınan erken kapama bedelinin iadesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın 86.670,94 TL üzerinden kabulüne, alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, 76.670,94 TL' sine 29.11.2017 «ıslah» tarihinden itibaren «avans faizi» yürütülmesine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, taraflar arasında imzalanan «ticari kredi sözleşmesinin» 21. maddesinde bankaca serbestçe belirlenecek erken ödeme işlem «masrafı» ve «komisyonu» ödemeyi davacının «taahhüt» ettiği, bu taahhüdü ile bağlı olan davacının ilgili madde kapsamında yapılan kesintiye «rıza» göstermediğini beyan etmesinin «basiretli tacir» gibi davranma yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece alınan bilirkişi raporunda da bu konuda bir değerlendirme yapılmadığından, bu hususun diğer bankalardan da sorularak tespiti ve bundan sonra «erken kapama komisyon» oranlarının ortalaması alınarak davalı bankanın uyguladığı erken kapama komisyonu oranının fahiş olup olmadığı hususunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak …
Dava «ticari kredinin» erken kapatılması nedeniyle ödenen «komisyon» ücretinin «istirdadına» ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:ticari kredi sözleşmesi · ticari kredi · basiretli tacir · vade · istirdat
Benzer bu karardaMahkemece, taraflar arasında imzalanan «ticari kredi sözleşmesinin» 21. maddesinde bankaca serbestçe belirlenecek erken ödeme işlem «masrafı» ve «komisyonu» ödemeyi davacının «taahhüt» ettiği, bu taahhüdü ile bağlı olan davacının ilgili madde kapsamında yapılan kesintiye «rıza» göstermediğini beyan etmesinin «basiretli tacir» gibi davranma yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Dava «ticari kredinin» erken kapatılması nedeniyle ödenen «komisyon» ücretinin «istirdadına» ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasındaki sözleşmenin 21. maddesinde “özel bir «vade» ve faiz oranıyla kullandırılan kredinin vadesinden önce ödenmesini banka kabul edip etmemekte ve bu halde uygulanacak faiz oranını ve süresini belirlemekte serbesttir” hükmü bulunmakta ise de, sözleşmede erken kapatma halinde alınacak «komisyon» ücretinin oranı kararlaştırılmamış, bu konuda davalı bankaya tek taraflı belirleme yetkisi tanınmıştır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/8657 E. , 2023/2697 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI 2018/1675 Esas, 2021/1180 Karar
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2017/356 E., 2018/230 K.
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı banka arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin yüklü miktarda krediler kullandığını, müvekkili şirketin davalı bankadan kullandığı kredilerini kapatmak istediğini, müvekkili şirketin kredi borcunu erken ödemesi nedeniyle kullandığı kredinin yaklaşık %8'i oranında erken kapama komisyon ücreti, muhtelif masraflar, fek vs. ücret adı altında toplam 151.761,09 TL müvekkilinden tahsil edildiğini, krediyi erken ödemesi nedeniyle cezalandırıldığını, davalı bankanın bu uygulamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, diğer bankalarca ortama %1- 2 oranında erken kapama komisyonu uygulandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmeye uygun erken ödeme komisyonunun ve fazladan alınan bedellerin tespiti ile fazla tahsil edilen miktarın tahsil tarihinden itibaren krediye uygulanan faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir
2. Davacı vekili 28.11.2017 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 86.670,94 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili banka tarafından davacıya 28.04.2011 tarihli genel taahhütnameleri ve 31.07.2012, 21.06.2013 tarihli genel kredi sözleşmeleri uyarınca taksitli ticari krediler kullandırıldığını, davacının kullandığı kredileri erken kapatmak istediğini bankaya bildirdiğini, davacının kredi borcunu kendi rızası ile vadesinden önce ödediğini, müvekkili banka tarafından %8 oranında alınan erken ödeme komisyonlarının sözleşmeye, yasaya, diğer bankaların uygulamalarına ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile emsal bankalarda uygulanan erken kapatma komisyon oranının araştırılması gerektiği, davacıya uygulanan oran ortalamanın üstünde ise bu miktar kadar erken kapatma komisyonunun iadesinin gerektiği, bu bağlamda yaptırılan bilirkişi incelemesi ile %3 erken kapama komisyonu uygulanması halinde 61.990,62 TL komisyon bedeli ve 3.099,53 TL %5 BSMV olmak üzere toplam 65.090,15 TL komisyon kesintisinin yapılmasının gerektiği, davalı tarafından 151.761,09 TL tahsilatın yapıldığı, 86.670,94 TL fazla erken kapama bedeli alındığı ve fazladan alınan erken kapama bedelinin iadesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın 86.670,94 TL üzerinden kabulüne, alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, 76.670,94 TL' sine 29.11.2017 ıslah tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, ancak davacının ödediği tutarı bildiğini, bu şekilde dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacının tacir olduğunu, karşılıklı müzakere edilerek imzalandığını, erken kapama konusunda bilgilendirildiğini, itiraz edilmeden kabul edildiğini, bankanın kar mahrumiyetini talep etme hakkı bulunduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığını, ek rapor alınmadığını, sözleşme hükümlerinden ziyade diğer bankaların emsal oranlarının dikkate alındığını belirterek davanın reddini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak ve bilirkişi raporunda diğer bankaların emsal uygulamaları esas alınmışsa da kredi miktarının, türünün, vadesinin bildirilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tahsil edilen erken kapama komisyonunun iadesinin gerekip gerekmediği hususuna ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/933438200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz