6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İstirdat davasında gerçek hamil olduğunu iddia eden davacı yararına ihtiyati tedbir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2157 E. 2022/1598 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Davacının nitelemesi: İstirdat Davası mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Çek veya bononun çalınması nedeniyle açılan istirdat davasında, davacı icra takibinde taraf olmasa da, çek üzerinde gerçek hamil olduğunu iddia ederek, icra veznesine giren bedelin takip alacaklısına (hamile) ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir talep edebilir; bu durumda keşideci tarafından açılan menfi tespit davasının reddedilmiş olması istirdat davasındaki tedbir talebini etkilemez. Yaklaşık ispat düzeyinde delil (soruşturma süreci, benzer ciro örüntüsü) bulunması halinde, tedbir kararının dayandığı kanun maddesi (İİK 72) somut olaya uygulanabilir olmasa da, sonuç itibariyle isabetli olduğu kabul edilerek tedbire itiraz reddedilebilir.

Ele alınan sorunlar

İstirdat davacısının icra takibinde taraf olmamasının ihtiyati tedbir talebine engel olup olmadığı → ret

İddia: Davalı vekili, davacının icra takibinde taraf olmadığını, dolayısıyla ihtiyati tedbir koşullarının bulunmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: İstirdat davası, çek üzerinde hak iddia eden kişi tarafından son hamile yöneltilir. İstirdat davasında, menfi tespit davalarından farklı olarak davacı kıymetli evrak üzerinde bizzat hak iddia etmektedir. İcra takibinin konusu alacak üzerinde gerçek hamil olduğunu iddia eden kişi lehine, çek borçlusunun veya keşidecinin yatırdığı bedelin alacaklıya ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkündür. İstirdat davacısının, kendisi dışında borca itirazı olmayan keşidecinin yatırdığı bedelin de aslında kendisinin hak sahibi olduğu bedel olması nedeniyle, bu bedelin dosyanın davalısı olan hamil-alacaklıya ödenmemesini talep etme hakkı bulunmaktadır. İstirdat davasında bu şekilde bir ihtiyati tedbir kararı verilmesini yasaklayan yasal düzenleme bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Keşideci tarafından açılan menfi tespit davasının reddedilmiş olmasının istirdat davasındaki tedbire etkisi → ret

İddia: Davalı vekili, keşidecinin müvekkiline karşı açtığı menfi tespit davasının reddedildiğini, bu nedenle davacının borçlu bile olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Keşidecinin açtığı menfi tespit davasının reddine karar verilmesi, istirdat davasını etkileyecek nitelikte değildir; iki dava birbirinden bağımsız değerlendirilmektedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İİK 72. maddenin somut olayda uygulanabilirliği ve tedbir kararının sonuç itibariyle isabeti → ret

Gerekçe: Davaya konu çeklerin çalınma iddiası ile ilgili suç soruşturmasının devam ettiği, çok sayıda çekin benzer cirolarla bankaya ibraz edildiği anlaşılmakla, bu aşamada yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğu ve davacının telafisi imkansız zarara uğrayacağının kabulü gerekmektedir. Her ne kadar İİK 72. maddesinin bu davada uygulama yeri yok ise de, sonucu itibariyle ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: düzeltme

Emsal değeri

İstirdat davasında, davacının icra takibinde taraf sıfatı bulunmamasının ihtiyati tedbir talebine engel oluşturmayacağı ve gerçek hamil olduğunu iddia eden kişinin icra veznesindeki bedelin alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir isteyebileceği yönündeki değerlendirme, benzer istirdat davalarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir istirdat davası menfi tespit davası yetkili hamil yaklaşık ispat telafisi imkansız zarar ciro silsilesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2157

KARAR NO 2022/1598

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/09/2022 (Ara Karar)

NUMARASI 2020/787 Esas

TALEP İhtiyati Tedbire İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/11/2022

İhtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin verilen 09/09/2022 tarihli ara kararın ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; müvekkili şirketin yetkili hamili olduğu 12 adet çek ve 5 adet bononun kargo şirketi aracılığıyla müvekkili şirkete gönderilirken kargo aracında kimligi belirsiz kişiler tarafından çalındığını, çalınarak kaybolan kambiyo evraklarının iptali için İstanbul 5. ATMnin 2020/221 Esas sayılı dosyasıyla çek iptal davası açıldığını, 10/04/2020 tarihli ara kararla da çalınarak kaybolan tüm çeklerle ilgili ödeme yasağı kararı verilip, ilgili bankalara tebliğ edildiğini, işbu çeklerden keşidecisi ... A.Ş. Olan ve ... şubesine ait ... çek nolu, 31.08.2020 keşide tarihli, 38.000.-TL bedelli ve ... çek nolu, 30.09.2020 keşide tarihli, 40.000-TL bedelli çekin 2 adet çekin davalının elinde olduğunun anlaşılması üzerine istirdat davası açma gereğinin hasıl olduğunu beyanla, öncelikle dava konusu çeklerin takibe konulmuş olması nedeniyle icra veznesindeki paranın davalıya ödenmemesi yönünde tcdbir kararı verilmesini, TTKnun 792.

maddesi gereği dava konusu 2 adet çekin islirdadına, çek bedellerinin tahsil edilmiş olması halinde ise tahsil edilen bedellerin tahsil tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ TEDBİR KARARI

Bakırköy 2.ATM nin 2020/787 esas sayılı dosyasında mahkemece, 2.11.2020 tarihli tensip zaptının 7.nolu bendi ile "Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; İİK 72 maddesi dikkate alınarak 78.000-TL üzerinden; mahkeme veznesine yatırılacak %15 teminat (11.700- TL) karşılığında Bursa ...İcra Dairesinin ..., Bursa ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyalarında icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, karar verilmiştir.

ARA KARAR

Davalı vekilinin 24/05/2022 tarihli dilekçesi ile ihtiyati tedbir kararına itirazı üzerine Mahkemece 09.09.2022 tarihli ara karar ile ,; davacının iddialarını ihtiyati tedbir talebi bakımından ispata yeterli ve elverişli olduğu, ihtiyati tedbir kararı verilmemesi ve davacının dava sonunda haklılığını ispat etmesi halinde davacı bakımından telafisi güç veya imkansız zararların ortaya çıkabileceği, İİK.

72. maddesi uyarınca icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir verilebilmesinin mevcut şartlarda mümkün olduğu gerekçesiyle ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı vekili ; iki adet çekin karşılıksız çıkması nedeniyle icra takibine konu edildiğini , ciro silsilesiyle takip alacaklısı müvekkili ... Tic. Ltd. Şti.'ye geçtiği ve müvekkilinin yetkili son hamil olduğu,icra takibine konu çekleri faturalı ve resmi alacağı karşılığında iktisap ettiğini ,müvekkilinin çeki iktisap etmesinde ağır kusurlu ve kötüniyetli olduğunu ileri sürdüğü,mahkemece 02.11.2020 tarihli tensip tutanağı ile;ihtiyati tedbir kararı verildiği,mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilebileceğini ,keşidecinin müvekkiline karşı açtığı menfi tesbit davasının Ankara 1.

ATM 2020/685 esas, 14.03.2022 tarihli kararı ile red edildiğini ,mahkeme nezdinde görülen davada davacının, borçlu dahi olmadığını ,ihtiyati tedbir kararının kaldırılmaması ve davanın da lehine sonuçlanması durumunda hükmün kesinleşmesine kadar alacağını tahsil edemeyecek olması nedeniyle mağdur (zararlı) olacak olan tarafın davalı müvekkili olduğun ara kararın kaldırılarak itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep,davacı şirketin hamili bulunduğu çeklerin kargo taşıması sırasında çalındığı iddiası ile açılan istirdat davasında verilen ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin ara kararın istinafına ilişkindir. HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir. Davalı vekili keşideci tarafından açılan menfi tesbit davasının red ile sonuçlandığını ,davacının haklılığının ispatı yönünde delil sunulmadığını ihtiyati tedbir koşulları bulunmadığını ,davacının icra takibinde taraf bulunmadığını ileri sürmektedir.

Davalı vekili ,davacının icra takibinde taraf bulunmadığını ileri sürmekte ise de ;stirdat davası çek üzerinde hak iddia eden tarafından son hamile yöneltilir. İstirdat davasında ise menfi tespit davalarından farklı olarak davacı kıymetli evrak üzerinde hak iddia etmektedir. İcra takibinin konusu alacak üzerinde aslında gerçek hamil olduğunu iddia eden kişi lehine çek borçlusunun veya keşidecinin, yatırdığı bedelin alacaklıya ödenmemesine ilişkin bir ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkündür. İstirdat davacısının ; kendisi dışında borca itirazı olmayan keşidecinin yatırdığı bedelin de aslında kendisinin hak sahibi olduğu bedelin dosyanın davalısı olan hamil-alacaklıya ödenmemesini talep etme hakkı bulunmaktadır.

Keşidecinin açtığı menfi tesbit davasının reddine karar verilmesi de bu davayı etkileyecek nitelikde değildir. İstirdat davasında bu şekilde bir ihtiyati tedbir kararı verilmesini yasaklayan yasal düzenleme bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davaya konu çeklerin çalınma iddiası ile ilgili olarak suç soruşturmasının devam ettiği, çok sayıda çekin benzer cirolar ile bankaya ibraz edildikleri anlaşılmakla bu aşamada yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğu ve davacının telafisi imkansız zarara uğrayacağının kabulü gerekmektedir.Her ne kadar İİK 72.maddesinin bu davada uygulama yeri yok ise de sonucu itibariyle ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/11/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/92126 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.