6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Vekilin kötüye kullanımıyla kullanılan yatta tüketici sıfatı yokluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/935 E. 2022/1852 K. ·

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Davacının nitelemesi: Tekne Sigortası ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Deniz ticareti

Sınır kaydı: sınır-aday → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan

Gerekçe özeti

Sigortalı bir malın vekil tayin edilen kişiye zilyetliğinin devredilip bu vekilin görevi kötüye kullanarak mal üzerinde çıkar sağlama amacıyla tasarrufta bulunması ve bu eylem nedeniyle mahkum olması halinde, malın özel amaçlı kullanıldığı kabul edilemez; bu durumda sigortalının tüketici sıfatı bulunmadığından uyuşmazlık 6502 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemez ve tüketici mahkemeleri görevli olmaz; TTK 5(2) maddesi gereğince uyuşmazlığa asliye ticaret mahkemesi bakar.

Ele alınan sorunlar

Sigortalı yat sahibinin tüketici sıfatının bulunup bulunmadığı ve görevli mahkeme → kabul

İddia: Davalı vekili, uyuşmazlığın tekne sigorta poliçesinden kaynaklandığını, bu nedenle davanın denizcilik ihtisas mahkemelerinin görev alanına girdiğini belirterek görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Bir uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı sayılabilmesi için taraflardan birinin tüketici, diğerinin profesyonel satıcı/sağlayıcı olması ve uyuşmazlığın bir tüketici işleminden kaynaklanması gerekir. Somut olayda, yat sahibi tarafından düzenlenen vekaletname ile vekil tayin edilen kişiye yatı Türk ve yabancı karasularında kullanma, sigorta işlemlerini yapma, kaptan tayin etme ve sahibinden farksız şekilde tasarrufta bulunma yetkisi verilmiş, yat bu vekilin zilyetliğine bırakılmıştır. Vekil, yatın kullanıldığı göçmen kaçakçılığı suçu ve güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle mahkum olmuştur. Bu durumda yatın özel amaçlı kullanılmadığı, vekalet görevinin suistimal edilerek çıkar sağlama amacıyla kullanıldığı anlaşıldığından, sigortalı tekne sahibinin tüketici sıfatı bulunmamaktadır. Uyuşmazlık 6502 sayılı Kanun kapsamında kalmadığından tüketici mahkemeleri görevli değildir; TTK 5(2) maddesi gereğince kararı veren mahkeme (asliye ticaret mahkemesi) görevlidir. Davaya bakmaya görevli olduğu halde tüketici mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev dava şartı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sigortalının vekil aracılığıyla ve vekaletin suistimali yoluyla suç işlenmesine konu olan bir malın özel amaçlı kullanılmadığı ve bu nedenle tüketici sıfatının bulunmadığı yönündeki değerlendirme, benzer görev uyuşmazlıklarında emsal oluşturabilecek niteliktedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Sigortalının vekaletin kötüye kullanılması yoluyla malın çıkar sağlama amacıyla kullanılması durumunda tüketici sıfatı bulunmadığından, TTK 5(2) maddesi gereğince uyuşmazlığa asliye ticaret mahkemesi bakar; tüketici mahkemeleri görevli değildir.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tüketici işlemi tüketici sıfatı görev dava şartı vekaletin kötüye kullanılması alacağın temliki TTK 5(2)

Atıf yapılan mevzuat: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — 6502 sayılı kanun 83/2 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 5(2)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/935

KARAR NO 2022/1852

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/12/2021

NUMARASI 2019/385 Esas 2021/488 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/12/2022

Görevsizliğe ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan temlik eden ... ait teknenin, sigortalının kusuru olmadan çalındığını ve İtalya'da ağır hasarlı olarak bulunduğunu,hasar bedelinin sigorta şirketi tarafından karşılanmadığını,sigortalı ... poliçedeki risk doğduktan sonra 70.558-euro alacağı 07/12/2017 tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile müvekkiline temlik ettiğini,hasar bedelinin ödenmesi için davalıya Bakırköy .... Noterliği'nin 26 Aralık 2017 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini,sonuç alınamadığını, İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas numaralı dosya ile davalı borçlu aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini belirterek davalının itirazının iptaline, müvekkili lehine icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davaya konu alacağın tekne sigorta poliçesine dayandığını, alacağa konu edilen teknenin, müvekkili şirket nezdinde 20.08.2016-20.08.2017 tarihleri arasında ... numaralı "Yatım Paket Sigorta Poliçesi" ile 60.000- Euro bedelle sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin hasar sorumluluğunun sigorta bedelini aşamayacağını, "..." isimli tekneye ilişkin olarak sigortalı ... , müvekkili şirkete 07.06.2017 tarihinde hasar başvurusu yaparak sahibi olduğu teknenin çalındığını ihbar ettiğini ve müvekkili şirket nezdinde ... numaralı hasar dosyası açılarak yerinde gerekli araştırmalar başlatıldığını, teknenin anahtarlarının ... isimli kişide bulunduğunu, teknenin çalındığının değerlendirilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, dava konusu sigortalı teknenin özel amaçla kullanıldığı, sigortalı ...'nın tüketici olduğu, rizikonun gerçekleşmesinden sonra tazminat hakkını davacı ... devrettiği, sigortalının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmemesi nedeniyle 6502 sayılı kanuna göre tüketici, dava konusu sigorta işleminin de tüketici işlemi sayılacağından, anılan yasanın 83/2. maddesinin açık hükmü gereğince uyuşmazlığın çözüm yerinin tüketici mahkemesi olduğu, gerekçesiyle davanın görev dava şartı yönünden reddine, dosyanın görevli bulunan İstanbul Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; uyuşmazlığın tekne sigorta poliçesinden kaynaklanmakta olduğunu, bu nedenle davanın denizcilik ihtisas mahkemelerinin görev alanına girdiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, temlik eden sigortalıya ait yatın çalınması nedeniyle oluşan hasar bedelinin yat tekne sigorta poliçesi kapsamında davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Somut olayda; dava dışı temlik eden sigortalı ... adına kayıtlı "..." isimli yatın bağlı bulunduğu Göcek D-Marin Limanından çalındığı, daha sonrasında ise ağır hasarlı olarak bulunduğu ve Türkiye'ye getirildiği belirtilerek hasar bedeli ve masrafların temlik alan davacı tarafından sigorta poliçesi kapsamında tahsili talep edilmektedir. Fethiye ... Noterliği'nin 16/05/2017 tarihli ... yevmiye nolu vekaletnamesi ile yatın sahibi ... tarafından ..., yatı Türk ve yabancı karasularında kullanmaya, gümrüklerde, marinalarda, liman başkanlıklarında, ilgili makam ve mercilere karşı yazılı ve sözlü başvurularda bulunmaya, ilgili evrak ve belgeleri ibraz etmeye, bakım ve onarım işlemlerini yaptırmaya, sigorta işlemlerini yapmaya, kaptan tayin etmeye, kaptanlık sözleşmesi düzenlemeye, transitlog düzenleme işlemlerini yapmaya, yatın kullanımı ve bakımı ile ilgili sahibinden farksız olarak takip ve neticelendirmeye vekil olarak yetkili kılınmıştır.

Bu doğrultuda yat vekil olarak tayin edilen ... zilyetliğine bırakılmış, ... tarafından ise vekaletnameye dayalı olarak tasarrufta bulunulmuştur. Vekil olarak tayin edilen ..., hem teknenin kullanıldığı göçmen kaçakçılığı suçu nedeniyle hem de güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle açılan kamu davasında cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Bir uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı niteliğinde olması için taraflardan birinin tüketici, taraflardan birinin profesyonel satıcı(sağlayıcı) ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir tüketici işleminden kaynaklanıyor olması gerekmektedir. Vekil olarak tayin edilen ... vekaletnamede geniş çerçevede işlem yapma yetkisi tanındığı, vekil olarak tayin edilen ...

teknenin kullanıldığı göçmen kaçakçılığı eylemi nedeniyle mahkumiyetine karar verildiği anlaşıldığından, somut olayda yatın özel amaçlı değil vekalet görevi suiistimal edilerek çıkar sağlama amacıyla kullanıldığı, somut olayda sigortalı tekne sahibinin tüketici sıfatının bulunmadığı, uyuşmazlığın 6502 Sayılı Kanun kapsamında kalmadığı, dolayısıyla tüketici mahkemelerinin görevli olmadığı açıktır. Uyuşmazlığa bakmaya TTK 5(2)maddesi gereğince kararı veren mahkeme görevli kılınmıştır.Davaya bakmaya görevli olduğu halde tüketici mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev dava şartı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; istinaf nedeni yerinde görülen davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2021 Tarih 2019/385 Esas 2021/488 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Davalı tarafça yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/12/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/91558 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.