6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İcra takibinin tedbiren durdurulması talebinde çelişkili gerekçe

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2343 E. 2022/1849 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir Talebi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Menfi tespit davasında, dava açılmadan önce verilen bir ihtiyati tedbir kararında davacının yaklaşık ispat koşulunu sağladığı kabul edilmişse, aynı çeke dayalı olarak dava açıldıktan sonra başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulması talebinin, icra takibi başlatıldıktan sonra yaklaşık ispatın sağlanmadığı gerekçesiyle reddedilmesi çelişki oluşturur; bu durumda mahkeme dosyadaki mevcut delilleri (proforma, ödeme belgeleri, ihtarnameler) esas alarak ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğunu kabul etmelidir.

Ele alınan sorunlar

Davadan sonra başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulması talebi → kabul

İddia: Davacı vekili, sözleşme uyarınca ürünün teslimi karşılığında çeklerin davalıya verildiğini, ancak davalının edimini ifa etmediğini, bir kısım çeklerin ödendiğine ilişkin dekont ve banka kayıtlarının sunulduğunu, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, önceden bankaya ibrazda ödeme yapılmamasına dair tedbir kararı verildiğini, buna karşın aynı çeke dayalı olarak davalı tarafından kötü niyetle başlatılan icra takibinin de tedbiren durdurulması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Talep, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında, davalı tarafından dava açıldıktan sonra başlatılan takibin tedbiren durdurulması istemine ilişkindir. Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72. madde yanında HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir; tedbir talep eden taraf, dayandığı sebebi ve türünü açıkça belirtmeli ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir. Somut olayda, ilk derece mahkemesi 24/10/2022 tarihli ara kararla, dava konusu çekin bedelinin %20'si tutarında teminat yatırılması karşılığında çekin ibrazı halinde ödeme yapılmamasına karar vermiş; bu karar verilirken yaklaşık ispatın sağlandığı kabul edilmiştir. Buna karşın aynı çeke dayalı olarak sonradan başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulması talebi reddedilirken, icra takibi başlatıldıktan sonra yaklaşık ispatın sağlanmadığı gerekçesine dayanılması, önceki kabulle çelişki oluşturmuştur. Davanın bulunduğu aşamada sunulan proforma, ödeme belgeleri ve ihtarnameler dikkate alındığında, davacı iddialarının esası bakımından yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı ve ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğu kabul edilmelidir. Bu nedenle ara kararın kaldırılması ve yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmaksızın, davadan sonra açılan icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Menfi tespit davasında dava öncesi verilen ihtiyati tedbir kararında yaklaşık ispatın kabul edilmiş olmasına rağmen, dava sonrası başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulması talebinin aynı yaklaşık ispat koşulu yönünden çelişkili biçimde reddedilemeyeceğine ilişkin tutarlılık ilkesini vurgulaması yönünden bölgesel emsal değeri taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat menfi tespit davası icra takibinin tedbiren durdurulması teminat

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72/2 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 390/3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2343

KARAR NO 2022/1849

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/11/2022 (Ara Karar)

NUMARASI 2022/793 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/12/2022

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı vekili, dava dilekçesi, tensip zaptı ve ara karar davalıya tebliğ edilmesine ve bu anlamda ödemeden men kararını öğrenmiş olmasına rağmen davalı taraf kötü niyetli olarak, ... Bankası, Yalova /BR. Şubesine ait, ... çek seri nolu, 31.10.2022 keşide tarihli, 30.000- USD bedelli çeki Bursa ... İcra Dairesi ... Esas sayılı takibe konu ettiğini, Bursa ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından müvekkiline tebliğ edilen ödeme emri ve ilgili belgeleri mahkemeye sunduklarını, Mahkemenin 24.10.2022 tarihli ara kararında belirtilen, çekin takibe konulmasından evvel icra takibinin durdurulmasına ilişkin karar verilemeyeceğine dair şartın, davalı tarafın kötü niyetli olarak başlattığı icra takibi ile gerçekleştiğini, bu nedenle tedbir kararı verilen çeke dayalı olarak davalı tarafından, kötü niyetli şekilde başlatılan Bursa ...

İcra Dairesi ... Esas sayılı takibin tedbiren durdurulması kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde davacının hakkını elde etmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden şu aşamada bahsedilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca dosyanın geldiği aşama itibariyle davacı tarafın haklılığının yaklaşık olarak ispatının sağlanmamış olduğu, taraf menfaatleri de gözetildiğinde ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; sözleşme uyarınca ürünün müvekkiline teslim edilmesi karşılığında çeklerin davalıya verildiğini, müvekkiline herhangi bir ürün teslim edilmediğini, müvekkilinin bütün çekleri zamanında ödediğine ilişkin dekont ve banka kayıtlarının mahkemeye sunulduğunu, davalı tarafından ifanın gerçekleştirilmediğinin ispatlandığını, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde müvekkilinin mağdur olacağının açık olduğunu, dosyada ilgili çek hakkında halihazırda bankalara ibrazı halinde ödeme yapılmamasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verildiğini, ara kararın kaldırılarak teminat yatırıldığı için teminat yatırılmasına gerek olmaksızın Bursa ...İcra Dairesinin ...

esas sayılı takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, icra takibinden açılan menfi tesbit davasında, davalı tarafından davadan sonra başlatılan takibin tedbiren durdurulması istemine ilişkindir. İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir. Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir. HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklindedir.

Aynı yasanın 390/3 maddesi, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Somut olayda davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında imzalanan 23/12/2021 tarihli sözleşmede davalı tarafından müvekkiline teslimi kararlaştırılan ürünler karşılığında müvekkilinin dava konusu çekleri davalıya verdiğini, fakat davalının edimini yerine getirmediğini ileri sürmekte olup; bir kısım çeklerin ödendiğine ilişkin dekont ve banka kayıtları sunulmuş, Mahkemece 24/10/2022 tarihli ara karar ile; davaya konu çeklerin bedelinin takdiren %20'si tutarında nakit ya da kesin ve süresiz teminat mektubunun mahkeme veznesine yatırılması karşılığında;

... Bankası, Yalova /BR. Şubesine ait, ... çek seri nolu, 31.10.2022 keşide tarihli, 30.000 -USD bedelli çekin davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi tarafından ibraz edilmesi halinde muhatap banka tarafından ödeme yapılmamasına karar verilmiştir. Bu ara karar verilir iken yaklaşık ispatın sağlandığı kabul edilir iken ,icra takibinin başlatıldıktan sonra yaklaşık ispatın sağlanmadığına ilişkin gerekçe yazılarak ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi çelişki teşkil etmiştir.Davanın bulunduğu aşama sunulan proforma ,ödeme belgeleri ,ihtarnameler dikkate alındığında davacı iddialarının esası bakımından sağlandığının,ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğunu kabul etmek gerekirken ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ara kararın kaldırılmasına, bahsi geçen yanılgı nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davadan sonra açılan icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/793 Esas sayılı 15/11/2022 tarihli ara kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; davaya konu ... Bankası ,Yalova/BR Şubesine ait ,31.10.2022 keşide tarihli 30.000-usd bedelli çeke dayalı olarak davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan Bursa ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibinin HMK 389(1),İİK 72/2 maddesi uyarınca tedbiren durdurulmasına," Teminat yatırıldığından yeniden teminat alınmasına yer olmadığına, Kararın infazına yönelik işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine HMK 393 (1) maddesi uyarınca Dairemiz kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekiline bildirilmesine, Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

26/12/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/91543 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.