6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Para alacağı davasında ihtiyati tedbir talebinin reddi, haciz talebi mahalline iade

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2226 E. 2022/1725 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)usul emsali

Gerekçe özeti

Davanın konusu para alacağı olduğunda, HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir yalnızca uyuşmazlık konusu mal varlığı değerleri hakkında verilebileceğinden, davalıya ait ilişkisiz mallar üzerinde ihtiyati tedbir talep edilemez; bu durumda talebin reddi isabetlidir. Buna karşılık ihtiyati haciz talebi, geçici hukuki koruma niteliğinde olup asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte bir hüküm oluşturmadığından, salt uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi ihtiyati haciz talebinin reddi için yeterli gerekçe değildir; mahkemenin sunulan delillerin yaklaşık ispat bakımından kanaat verici olup olmadığını inceleyip değerlendirmesi gerekir.

Ele alınan sorunlar

Para alacağı davasında ihtiyati tedbir talep edilebilirliği → ret

İddia: Davacı vekili, ara kararın hukuka aykırı olduğunu, herhangi bir somut gerekçe gösterilmeden talebin reddedildiğini, ihtiyati tedbir ve haczin kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 389. madde gereği ihtiyati tedbire ancak uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebilir; davanın konusu para alacağı olduğundan, davalı şirketin Gebze Gümrüğü'ndeki malları davanın konusunu teşkil etmemektedir. Konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilme imkanı bulunmadığından, öncelikli koşul olan tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği ilkesi gözetildiğinde, ihtiyati tedbir isteminin reddinde isabetsizlik yoktur.

Gerekçe kaynağı: özgün

İhtiyati haciz talebinin reddi gerekçesinin yerindeliği → kısmi kabul

İddia: Davacı vekili, alacağın likit bir para alacağı olduğunu, rehinle teminat altına alınmadığını, kanunun borçlunun borcunu tehlikeye atmış olmasını aramadığını, ticari faturalar ve yazışmaların yaklaşık ispatın yerine geldiğini ileri sürerek ihtiyati haczin kabulünü talep etmiştir.

Gerekçe: İlk derece mahkemesi, asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtiyati haciz kararı verilmesine hukuken imkan bulunmadığı ve uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle talebi reddetmiş, ancak davacı tarafça sunulan delillerin ihtiyati haciz istemi bakımından kanaat verici delil (yaklaşık ispat) niteliğinde olup olmadığını incelemeyip değerlendirmemiştir. İhtiyati haciz istemi ve kararı geçici hukuki koruma niteliğinde olup hüküm sonucunu elde edecek bir talep veya karar değildir; uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi de ihtiyati haciz isteminin reddine gerekçe sayılamaz.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Para alacağına ilişkin davalarda HMK 389 kapsamında ihtiyati tedbir talep edilemeyeceği ve ihtiyati haciz talebinin, yargılamayı gerektirme gerekçesiyle değil, yaklaşık ispat şartının incelenmesi suretiyle değerlendirilmesi gerektiği yönünde emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir ihtiyati haciz yaklaşık ispat geçici hukuki koruma para alacağı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 353(1)a-6HMK 353(1)-a · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2226

KARAR NO 2022/1725

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 24/10/2022 (Ara Karar)

NUMARASI 2022/848 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir - İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/12/2022

İhtiyati tedbir/haciz talebinin reddine ilişkin verilen 24/10/2022 tarihli ara kararın İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP VE DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında uyuşmazlık konusu alacağa ilişkin düzenlenen ticari faturalar nedeniyle ihtiyati haciz konulmasını, söz konusu alacak; vadesi gelmiş fatura karşılığı bir para alacağı olduğunu ve alacak rehinle teminat altına alınmadığını, somut olayda davalı şirket edimini yerine getirmekte temerrüde düştüğünü, davalının 400.000-Dolar güncel borcu bulunduğunun öğrenildiğini, davalının içinde bulunduğu ticari istikrarsızlık güven teşkil etmediğini, müvekkilinin alacağı kesin delil niteliğinde olan ticari faturalara, ticari ilişkiye ve taraflar arasındaki yazışmalara, davalı borçlunun borçlarını ikrar ettiği yazışmalara dayandığını, teminatsız olarak talep ettikleri 196.953,77-Dolar ihtiyati haczin kabulüne, davalı Şirket'in Gebze Gümrüğü'nde bulunan mallarına, haciz tatbik edilinceye kadar, alacak tutarı kadar ihtiyati tedbir konulmasına, davanın kabulü ile, müvekkilinin fatura ve nakit olarak gönderdiği tutarların toplamı olan 196.953,77-usd nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

ARA KARARI

Mahkemece, asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtayiti tedbir kararı veya ihtiyati haciz kararı verilmesine hukuken imkan bulunmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden istemde İİK 257 ve devamı madde hükümlerinde ve HMK 389 ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçekleşmediğini, davacının talep ettiği davalı şirketin Gebze Gümrük Müdürlüğünde bulunan mallarına haciz tatbik edilinceye kadar alacak tutarında ihtiyati tedbir konulması ve 196.953,77-Dolar üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati haciz talebinin spesifik bir gerekçe ile reddedildiğini, ara kararda ihtiyati haciz ve tedbirin hukuki şartlarına doktrinsel yaklaşımla değinerek, somut olaya dair özel bir gerekçe sunmadan, dava konusu uyuşmazlıkta bu şartların var olmaması sebebiyle talebin reddedildiğini, herhangi bir gerekçe ortaya koyulmadığını, uyuşmazlık konusu alacak, likit bir para alacağı olduğunu ve rehinle teminat altına alınmadığını, ihtiyati haciz şartlarını sağladığını, kanun borçlunun borcunu tehlikeye atmış olmasını aramadığını, somut olayda davalı şirketin 400.000-Dolar borcunun olduğu bilgisinin tarafınca şifahen olması ve son zamanlarda davalı şirket tüzel kişilik yapısında meydana gelen değişiklikler;

ticari istikrarsızlık yaratarak güven vermediğini, bu halde, borçlu davalının alacağın tahsilini tehlikeye attığını, müvekkilinin alacağı kesin delil niteliğinde olan ticari faturalara dayandığını, borçlunun borçlarını ikrar ettiği yazışmaların olduğunu, delil niteliğinde olan ticari faturalar ve taraflar arasında yapılmış yazışmalar yaklaşık ispatın yerine geldiğini, bu sebeplerden dolayı ara kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haczin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir. Somut davada, davacının davalı şirkete satışı yapılan ürünlerin bedeli talep edildiği anlaşılmakla , davalının Gebze Gümrüğü'nde bulunan mallarının iş bu davanın konusunu teşkil etmediği açıktır. HMK.nun 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebileceği,onusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir.HMK 389 maddesi gereği,öncelikli koşul olan, “...

ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği”gözetildiğinde ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. İlk derece mahkemesince ,asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı veya ihtiyati haciz kararı verilmesine hukuken imkan bulunmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz istemi red edilmiş ,davacı tarafça sunulan delillerin ihtiyati haciz istemi bakımından kanaat verici delil olup olmadığı incelenip değerlendirilmemiştir. İhtiyati haciz istemi ve kararı ,geçici hukuki koruma niteliğinde olup hüküm sonucunu elde edecek bir talep veya karar olmadığı gibi ,uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi de ihtiyati haciz isteminin reddine gerekçe sayılamayacaktır.

Davacı ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvusunun kabulü ile, somut olay bakımından yaklaşık ispatın varlığı konusunda bir inceleme yapılmadan verilen ara kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebin yeniden değerlendirilmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/848 Esas sayılı 24/10/2022 tarihli ara kararının, HMK.'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati haciz talebinin yeniden değerlendirilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/12/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/90933 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.