Alacak | İtirazın iptali | Ecrimisil | İtirazın iptali | Tazminat | Ecrimisil

11. Hukuk Dairesi         2021/8186 E.  ,  2023/179 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

HÜKÜM

Ret,ret,kısmen kabul

Taraflar arasındaki alacak, itirazın iptali ve ecrimisil davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, asıl davada davacılar Güneydoğu Havacılık İşletmesi Ltd. Şti. ile ... vekili, birleşen davada davalı ... Ltd. Şti. vekili, birleşen davada davacı ... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl davada dava dilekçesinde; davacı ...'ın hakim ortağı olduğu diğer davacı ... Ltd. Şti.'nin faaliyet konusu akaryakıt satış ve nakliye işinin bir başka şirket üzerinden yürütülmesi ve belirli bir zaman sonra davacı şirkete devredilmesi amacıyla davalı ... Ltd. Şti.'nin davacı ... tarafından iki sigortalı personeline kurdurulduğunu, davalı tarafın kötü niyetli olarak davacı ...'ın vekil yetkilerini sonlandırdığını, bu ilişkiler kapsamında bedeli davacı ... Şirketi tarafından karşılanan 11 adet tankerin davalı ... Ltd. Şti. adına satın alındığını, ilk taksit olan 100.000,00 TL'nin tutanak ile nakit, ikinci taksit olan 87.000,00 TL'nin çek karşılığında davacı ... Şirketi kasasından ödendiğini, ayrıca davacı şirketin maliki olduğu üç adet tankerin de fatura karşılığında davalı şirkete devredildiğini, ancak bedelinin davalı tarafından ödenmediğini, maddi değeri yüksek olan K1, K2 belgelerinin davacı şirketin tecrübesi ile alındığını, davalı şirketin kira bedellerinin davacı tarafından ödendiğini ileri sürerek tanker bedellerinin, davalı şirketin haksız elde ettiği kar bedelinin, haksız azil tarihindeki şirket aktiflerinin piyasa değerinin yarısına karşılık gelmek üzere şimdilik 100.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/26 E. sayılı dava dilekçesinde; dava dışı adi ortaklık ile müvekkili davacı ... Şirketi arasında Jet A-1 akaryakıtı satım ve nakliyesi işi için sözleşme imzalandığını ve kullanılmayan yakıt miktarının iade alınacağının kararlaştırıldığını, bunun üzerine dava dışı adi ortaklık tarafından dönem sonunda kullanılmayan yakıt için 01.11.2011 tarihli, 136.463,07 TL bedelli iade faturası düzenlendiğini ve bedelinin davacının ortaklık nezdindeki alacaklarından mahsup edildiğini, sözleşme konusu işin nakliyesinin davalı ... Ltd. Şti.'nin tankerleri ile yapıldığını, ancak bahse konu iade yakıtın davalı şirketin tankerlerinde bulunduğunu ve müvekkiline teslim edilmediğini, söz konusu yakıtın teslim edilmemesi nedeniyle yakıt bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davacı vekili birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/20 E. sayılı dava dilekçesinde; mülkiyeti ve ruhsatı müvekkili şirkete ait ... ve ... plakalı tankerlerin Jet-A 1 yakıtı ile dolu olarak 01.11.2011 tarihinde teslim edildiğini, Ankara 16. Noterliğinden keşide edilen 22.12.2011 tarihli ve 33428 yevmiyeli ihtar ile anılan araçların geri istenildiği hâlde davalı tarafça iade edilmeyerek akaryakıt nakliyatında kullanılmaya devam edildiğini, bu suretle davalı şirketin müvekkiline ait tankerler üzerinden haksız kazanç sağlamaya devam edildiğini, davalı şirketin hapis hakkı olduğu şeklindeki gerçek dışı iddiaya dayalı olarak belirtili tankerleri yedinde tutmakta olduğunu, vasıtaların 130 günlük kira bedeli (ecri-misil) 52.000,00 TL'nin ödenmesi talepli Ankara 36.

Noterliğinden düzenlenen 21.03.2012 tarih ve 06318 sayılı ihtarnamenin, 23.03.2012 tarihinde davalıya tebliğ edildiği hâlde araçları teslim etmediği gibi kira bedeli mukabili olan kullanım bedellerini de ödemediğini, davalı şirketin kira konusu tankerleri kullandığına en büyük delilin borçlu müvekkili şirket aleyhine başlatılan Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2012/2942 E. sayılı dosyasında haciz edilen ve trafikten men edilmesine karar verilen araçlar için davalı şirketin borcu ödemesi olduğunu ileri sürerek 52.000,00 TL ecrimisil bedelinin 01.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunarak davacı iddialarının şirket kuruluş belgeleri karşısında geçerliliğinin bulunmadığını, davacı ...'a sadece hisse devri yetkisi verildiğini, bunun nedeninin taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklandığını, 11 adet tanker alımının noterde düzenlenen resmi belge ile yapıldığını ve bedellerinin davalı şirket ortağı Gökhan Özşahin tarafından nakit olarak ödendiğini, iddia edilen çek ödemesinin karşılığı ödenmeden iptal edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/26 E. sayılı davada davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu akaryakıtın davacıya teslim edildiğini, davacı şirketin adi ortaklığın gönderdiği iade faturasını kabul ederek teslim aldığını ikrar ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/20 E. sayılı davada davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının tankerleri yakıtsız olarak teslim ettiğini, mülkiyeti davacıya ait tankerler üzerinde müvekkilinin alacağı nedeniyle hapis hakkının kullanıldığını, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) ve 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) hapis hakkı için aradığı muacelliyet, zilyetlik, irtibat, hapsedilen eşyanın paraya çevrilebilen türde eşya olması ve beyan şartlarının gerçekleştiğini, tankerlerin hiçbir zaman ticari amaçla kullanılmadığını, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 06.02.2015 tarih, 2012/230 E. ve 2015/48 K. sayılı kararı ile davanın ecrimisil istemine ilişkin olduğu değerlendirilerek görevsizlik kararı verilmediği, dava konusu tankerlerin davacıya ait olduğu tarafların kabulünde olup davalının tankerlerin kendisinde bulunduğu süreç için hukuki bir gerekçe göstermesi gerektiği, davalının sadece kendi alacağı olduğu gerekçesiyle hapis hakkını ileri sürdüğü, ancak hapis hakkına dayanak gösterdiği tutarların taraflar arasında ihtilaf konusu olduğu için muaccelliyet şartı gerçekleşmediği gözetilerek davalının bu yöndeki savunmasının kabul edilmediği, bu durumda davalının tankerlerin elinde bulunduğu süre içinde geçerli bir hukuki sebebe dayalı olarak bedelsiz bulundurma / kullanma hakkının varlığını ispatlayamadığına göre tankerlerin yedinde kaldığı süreç için davacıya ecrimisil ödemek zorunda olduğu, davacının 02.12.2012 tarihli dilekçe ekindeki sevk irsaliyelerine göre davalı tarafından dava konusu tankerleri çalıştırdığı gözetildiğinde davacının 21.03.2012 tarihli ihtarında belirttiği 130 günlük kullanım süresi için bilirkişice hesaplanan 32.500,00 TL ecrimisil tutarının davalıdan tahsili gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 17.06.2016 tarih, 2015/11080 E. ve 2016/6800 K. sayılı kararı ile davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile davalı bu hususta davacıya satılan 14 adet tankerin bedeli ve teslim edilmeyen yakıt bedeli için dava açtıklarını ve araçlar üzerine tedbir konulduğunu, hapis hakkının bu alacak kalemine ilişkin olduğunu ileri sürdüğü, muaccelliyet şartının gerçekleşmediği gerekçesinin doğru olmadığı, bu durum karşısında savunmada bahsi geçen dava dosyası getirtilerek davalının uyuşmazlık konusu tankerler üzerinde hapis hakkı kullanımının meşru bir sebebe dayalı olup olmadığının araştırılması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava ve birleşen 2012/26 E. sayılı dosyalar yönünden yapılan değerlendirmede; davacı ... Ltd. Şti. tarafından dava konusu edilen ve davalıya satılan 3 adet tankerin bedellerinin ödenmediğinin ve davalı ......Şti. tarafından satın alınan 11 adet tankerin bedelinin satıcı üçüncü kişiye davacı ... tarafından ödendiğinin yazılı kanıt ile ispat edilemediği, davacı ... Şirketi'ne teslim edilmesi gereken akaryakıtın Mavi Hat Havacılık Şirketi'nce teslim edilmediği ve davalı uhdesinde kaldığına yönelik iddianın ispatlanamadığı, 2019/20 E. sayılı dosya yönünden ise; Güneydoğu Havacılık Şirketi'nin hapis hakkı iddiasının meşru olmadığı, davacıya ait olan ...

ve ... plakalı tankerlerin davalı ... Şirketi'nde kaldığı 130 gün için bilirkişi tarafından belirlenen toplam kira bedelinin 32.500,00 TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/26 E. sayılı davanın reddine, birleşen 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/20 E. sayılı davada davanın kısmen kabulü ile 32.500,00 TL'nin 01.04.2012 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacılar Güneydoğu Havacılık İşletmesi Ltd. Şti. ile ... vekili, birleşen davada davalı ... Ltd. Şti. vekili, birleşen davada davacı ... Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davacılar Güneydoğu Havacılık İşletmesi Ltd. Şti. ile ... vekili, birleşen davada davalı ... Ltd. Şti. vekili, birleşen davada davacı ... Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirketin hisse devir yetkisi dahil tüm yetkilerin vekâletname ile davacı ...'a bırakıldığını, bu derece önemli yetkilerin Hasan'a verilmesinin davalı şirketin davacı tarafından ileride kendisine verilmek üzere kurulduğunu ve davacı ...'ın davalı şirketin gizli ortağı olduğunu gösterdiğini, davalı şirketin müvekkil şirket ile aynı adreste kurularak faaliyete başladığını, bu durumun kira sözleşmesi ile sabit olduğunu, davalı yanın satın aldığı tankerlerin bedelinin davacı şirket tarafından ödendiğini, davacıya ait olan ve davalıya devredilen 3 adet tankerin bedelinin ise davalı yanca ödenmediğini, davalının 2009 yılı ticari defterlerinin incelenmediğini, davalının ısrarla defterlerini sunmaktan kaçındığını, davalının K1 ve K2 belgelerini davacının tecrübe ve kaynakları kullandırılarak davalının almasının sağlandığını, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, hukuki konulara ilişkin görüş bildirildiğini, birleşen davada davalıya teslim edilen iade yakıtların davacı müvekkiline teslim edilmediğini, iade yakıtın davalı ...

tarafından taşındığının taraflar arasında ihtilafsız olup davalının yakıtı müvekkiline teslim ettiğini ispatlamakla yükümlü olduğunu, birleşen diğer dava yönünden ise; müvekkili şirketin Mavi Hat Şirketi'nden alacağı bulunduğu için hapis hakkını kullandığını, hapis hakkını kullanması için tüm hukuki şartların gerçekleşmiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

1.Asıl dava, davacı şirketin hakim ortağı olan davacı ... tarafından çalışanlarına kurdurulduğu ileri sürülen davalı ... Şirketi'nin ortakları tarafından haksız olarak ele geçirildiği iddiasına dayalı olarak davacı tarafından davalı adına satın alınan 11 adet tankerin bedelleri, davacıya ait olup davalıya devredilen 3 adet tankerin bedeli, davacının mahrum kaldığı kâr bedeli, davalı şirketin aktiflerinin davacı tarafa ödenmesi istemine ilişkindir.

2.Birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/26 E. sayılı davası, davacı ... Şirketi tarafından dava dışı adi ortaklığa satılan akaryakıtın kullanılmayan kısmının davacı şirkete iade edilmek üzere davalı ... Şirketi tankerlerine teslim edilen kısmının iade edilmediği iddiasına dayalı akaryakıt bedeli için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

3.Birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/20 E. sayılı davası, davacı ... Şirketi tarafından mülkiyeti davacıya ait olan tankerin akaryakıt ile dolu olarak davalı ... Şirketi'ne teslim edildiği, davalı tarafından tankerin iade edilmediği iddiasına dayalı haksız kullanım-ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesi, 4721 sayılı Kanun'un 950 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre asıl davada davacılar Güneydoğu Havacılık İşletmesi Ltd. Şti. ile ... vekilinin asıl davaya yönelik tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Davacı ... Ltd. Şti. vekilinin birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/26 E. sayılı davasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; dava, davacı ... Şirketi tarafından dava dışı adi ortaklığa satılan akaryakıtın kullanılmayan kısmının davacı şirkete iade edilmek üzere davalı ... Şirketi tankerlerine teslim edilen kısmının iade edilmediği iddiasına dayalı akaryakıt bedeli için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup Mahkemece davacının, akaryakıtın Mavi Hat Havacılık Şirketi'nce teslim edilmediği ve davalı uhdesinde kaldığına yönelik iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak yargılama safahatında davalı ...

Şirketi savunmasında, dava konusu akaryakıtın davacı ... Ltd. Şti.'ne teslim edildiğini belirtmiştir. Bu durumda ispat yükü davalı ... Şirketi'ne geçmiş olup Mahkemece yanılgılı değerlendirme ile ispat yükünün davacıda olduğu ve davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3.Davalı ... Ltd. Şti. vekilinin birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/20 E. sayılı davasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; dava, davacı ... Şirketi tarafından mülkiyeti davacıya ait olan tankerin akaryakıt ile dolu olarak davalı ... Şirketi'ne teslim edildiği, davalı tarafından tankerin iade edilmediği iddiasına dayalı haksız kullanım-ecrimisil istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl ve birleşen davaların reddi nedeniyle davalı ... Şirketi'nin hapis hakkının meşru bir nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Yukarıda (2) numaralı paragrafta belirtilen bozma şekline göre itirazın iptali davasının sonucunda verilecek karara göre iş bu birleşen ecrimisil davası hakkında değerlendirme yapılması gerekeceğinden hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Asıl davada davacılar Güneydoğu Havacılık İşletmesi Ltd. Şti. ile ... vekilinin asıl davaya yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile asıl dava hakkındaki kararın ONANMASINA,

2.Mahkeme kararının (birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/26 E. ve Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/20 E. sayılı davaları yönünden) BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı peşin harcın istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

11.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.