6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Teslim edilmeyen makinelerde yaklaşık ispat sağlanamadığından tedbir reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2427 E. 2022/1873 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

İhtiyati tedbir talebinde, talep edenin davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir (HMK 389, 390/3). Yaklaşık ispat, ispatın hiç aranmayacağı anlamına gelmez; hakim iddianın ağırlıklı ihtimalle doğru olduğunu kabul etmekle birlikte aksinin de mümkün olabileceğini göz ardı etmez. Tarafların iddia ve delillerinin tahkikat yoluyla değerlendirilmesi ihtiyati tedbir incelemesinde mümkün olmadığından, yaklaşık ispatın sağlanıp sağlanmadığı dosyaya sunulan belgelerle sınırlı olarak değerlendirilir; sözleşmeden kaynaklanan teslim olgusunun taraflar arasında ihtilaflı olduğu ve sunulan delillerle yaklaşık ispat sağlanamadığı durumlarda tedbir talebinin reddi isabetlidir. Delil durumu değiştiğinde yeniden talep üzerine yeni bir karar verilebilir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati tedbir koşullarının (yaklaşık ispat) oluşup oluşmadığı → ret

İddia: Davacı vekili, makinelerin devri halinde müvekkilinin zarara uğrayacağının açık olduğunu, HMK 389 ve 390/3 uyarınca yaklaşık ispat koşulunun ve ihtiyati tedbir için gerekli şartların gerçekleştiğini ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılıp tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 389 uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişiklik sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da imkansız hale geleceği veya gecikme sebebiyle ciddi bir zarar doğacağı hallerde ihtiyati tedbir kararı verilebilir; HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden, dayandığı sebebi ve türünü açıkça belirtmeli ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir. Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl yargılamadan ayıran özellik ispat ölçüsüdür; yaklaşık ispatla yetinilmesi, ispatın hiç aranmayacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispatta hakim iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf da olsa aksinin mümkün olduğunu göz ardı etmez; bu nedenle genelde geçici hukuki korumalarda haksız çıkma ihtimali dikkate alınarak teminat alınması öngörülmüştür. Somut olayda taraflar arasında satım sözleşmesi kurulduğu ileri sürülmüş, karşı yan ürünlerin teslim edilmediğini ve bu nedenle bedelin ödenmediğini savunmuş, ancak karşı yan sonradan verdiği cevap dilekçesinde makinelerin teslim edildiğini ileri sürmüştür. Buna göre taraflar arasında teslim olgusu ihtilaflı olup, bedelin ödenmediği konusunda mutabakat bulunmaktadır. İhtiyati tedbir istekleri incelenirken, tarafların iddia ve delillerinin değerlendirileceği tahkikat yapılması mümkün olmadığından, yaklaşık ispatın sağlanıp sağlanmadığı dosyaya sunulanlarla sınırlı olarak incelenir; delil durumu değiştiğinde yeniden talep halinde yeni bir karar verilebilir. İlk derece mahkemesinin, davacının iddiasının yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanamadığı gerekçesiyle istemi reddetmesinde sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Bakırköy 5. ATM 2022/164 D.İş dosyasındaki tedbirin kaldırılmasına ilişkin ek kararın istinaf edilip edilmediğinin sonuca etkisi → ret

İddia: Davacı vekili, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/164 D.İş dosyasında verilen tedbirin kaldırılmasına ilişkin kararın 23.09.2022 tarihinde istinaf edildiğini, ilk derece mahkemesinin bu kararın istinaf edilmediği yönündeki gerekçesinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı tarafça Bakırköy 5. ATM 2022/164 D.İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının itiraz üzerine kaldırılması üzerine eldeki davada yeniden ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Ek karara itiraz üzerine verilen ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin ek karar, Dairenin 2022/2046 Esas, 2022/1731 Karar sayılı 05.12.2022 tarihli ilamı ile incelenmiştir; ancak ilk derece mahkemesinin ara karar tarihi itibariyle bu istinaf incelemesi henüz yapılmamış olduğundan, ek kararın istinaf edilmediğine ilişkin ibare sonuca etkili görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: düzeltme

Emsal değeri

Kararın, geçici hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispat ölçüsünün ne anlama geldiğini ve tahkikat yapılmadan dosya kapsamıyla sınırlı değerlendirme yapılacağını açıklayan gerekçesi, benzer ihtiyati tedbir taleplerinde bölgesel olarak ikna edici bir referans niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat geçici hukuki koruma teminat satım sözleşmesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 390/3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2427

KARAR NO 2022/1873

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/10/2022 (Ara Karar)

NUMARASI 2022/829 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/12/2022

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, müvekkili şirketin, 26.12.2019 tarihinde ... tarafından kurulan, tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini, başta Londra olmak üzere, yurt dışına ihracat faaliyeti yürüten müvekkili şirketin, ... tarafından kurulan davalı şirket ile uzun yıllar ticari ilişki içerisinde olduğunu, tarafların, uzun yıllar "..." nakış baskılı tişört, kazak vb. ürünlerin üretim ve ihracatını yaptıklarını, devam eden süreçte, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona erdirilmesine karar verildiğini ve bu çerçevede taraflar arasında, ... envanterlerinde kayıtlı olan bir takım tekstil makinelerinin satışı hususunda anlaşmaya vardıklarını, bu doğrultuda, ... tarafından satışa konu edilen makinelere ilişkin fatura düzenlendiğini, müvekkili şirketin yetkilisi ...

ile karşı yan ...Tekstil yetkilisi ... arasında bulunan yakın hısımlık ilişkisine dayalı olarak fatura tarihine kadar birçok kere ticari alışveriş gerçekleştirildiğini, taraflar arasındaki akrabalık ilişkisine güvenilerek süregelen ticari ilişkilerde ve yapılan ticari alım satım işlemlerinde yazılı olarak herhangi bir sözleşme akdedilmediğini, müvekkili şirketin tüm girişimlerine rağmen karşı yanın 8 adet makinenin teslimini gerçekleştirmemesi nedeni ile teslim edileceğine güvenerek ifa beklentisi içerisinde olan müvekkili şirketin uğradığı zararın her geçen gün arttığını, karşı yan tarafından, söz konusu makinelerin üçüncü bir kişiye devredilerek müvekkilinin ekonomik olarak zarara uğramasına sebebiyet verilmesinin son derece olağan olduğunu, zira uyuşmazlık konusu makinelerin tescile veya sicile kayıt yapılması zaruri olmayan ekipmanlar olduğundan karşı yan tarafından ekipmanların 3.

kişilere devri işleminin gerçekleşmesinin muhtemel olduğunu bu sebeple Mahkememiz tarafından, uyuşmazlık konusu makinelerin üçüncü kişilere devrini engellemek amacıyla tedbir kararı verilmesini, kanun hükmünde, tedbir kararına ilişkin yaklaşık ispat koşulu aranmakta olduğunu ve somut uyuşmazlıkta söz konusu koşulların sağlandığını, dava sonuçlanıncaya dek uyuşmazlığa konu makinelerin üçüncü bir kişiye devrinin engellenmesi ve Müvekkilinin hakkının zedelenmesinin önlenmesi amacıyla Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/164 D. İş dosyası kapsamında yatırılan teminat da göz önüne alınarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece, dava dilekçesi içeriğinde 2 adet makine bedelinin ödendiği ve bu makinelerin teslim edildiğinin belirtildiği, davaya konu 8 adet makinenin ise teslim edilmediği ve davacı tarafından bedelinin ödenmediği, Bakırköy 5. ATM 2022/164 D.İş sayılı dosyasındaki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin kararın da istinaf edilmediği, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin talebinin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/164 D.İş dosyası kapsamında verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına yönelik karar tarafımızca 23.09.2022 tarihinde istinaf edildiğini, mahkeme tarafından ilgili kararın istinaf edilmediğine dair gerekçenin yerinde olmadığını, müvekkilin, ticari faaliyetini gerçekleştirmesine araç olacak ürünleri temin edemediğini ve mağduriyet yaşadığını, bu sebeple tedbir kararının kaldırılmasının hukuka aykırı olduğunu, HMK'nun 389. maddesinde ihtiyati tedbire ilişkin hükümler düzenlendiğini, kanun hükmü incelendiğinde, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı durumlarda, uyuşmazlık konusu hakkında tedbir kararı verilebileceğini, makinelerin devri halinde müvekkilinin zarara uğrayacağının son derece açık olduğundan yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmiş olduğunu, ihtiyati tedbir verilebilmesi için gerekli olan iki şartında gerçekleştirildiğini, açıklanan nedenlerle kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, satım sözleşmesi nedeniyle teslim edilmediği ileri sürülen makinelerin ihtiyati tedbir ile üçüncü şahıslara devrinin engellenmesi istemine ilişkindir.HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. " şeklinde olup; aynı yasanın 390/3 maddesi, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Geçici hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte; zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara karar verilirken haksız olma ihtimali de dikkate alınarak, talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.Somut olayda; taraflar arasında satım sözleşmesi kurulduğu ihtiyati tedbir isteyen davacı tarafından ileri sürülmüş olup, karşı yan tarafından müvekkiline satılan fatura muhteviyatı ürünlerin müvekkiline teslim edilmediğini, bu sebeble bedelinin ödenmediğini ileri sürmektedir.

Karşı yanın ara kararı tarihinden sonra verdiği cevap dilekçesinde makinelerin teslim edildiğini ileri sürdüğü anlaşılmaktadır. Buna göre taraflar arasında teslim olgusunun ihtilaflı bulunduğu, ancak bedelin ödenmediği konusunda ise mutabık oldukları anlaşılmaktadır. İhtiyati tedbir istekleri incelenir iken, tarafların iddia ve delillerin değerlendirileceği tahkikat yapılması mümkün değildir. Yaklaşık ispat sağlanıp sağlanmadığı dosyaya sunulanlar ile sınırlı olarak incelenir. Bu sebeble delil durumu değiştiğinde yeniden talep halinde yeniden incelenerek yeni bir karar verilebilir. Davacı tarafça Bakırköy 5 ATM 2022/164 D.İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının itiraz üzerine kaldırılması üzerine açtığı eldeki davada yeniden ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Ek karara itiraz üzerine verilen ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin ek karar Dairemizin 2022/2046 Esas, 2022/1731 Karar sayılı 05.12.2022 tarihli ilamı ile incelenmiştir. Ancak ara karar tarihi itibariyle istinaf incelemesi yapılmadığı anlaşılmakla ek kararın istinaf edilmediğine ilişkin ibare sonuca etkili görülmemiştir. Mahkemece, "İhtiyati tedbir isteyen tarafın iddiaları yargılamaya muhtaç olup, ihtiyati tedbir isteyen tarafça dosyaya sunulan deliller kapsamında davacının iddiası yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanamadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmesinde sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, somut olayda ihtiyati tedbir koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmış olup, ara kararda isabetsizlik görülmediğinden ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İhtiyati tedbir talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/12/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/90187 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.