Ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti | Alacak

11. Hukuk Dairesi         2021/7339 E.  ,  2023/595 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

HÜKÜM

Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili, davalı ... Yozgat A.Ş. ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 44,020,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 inci maddesi gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin içinde bulunduğu Yimpaş Grubu tarafından 1990 yılından itibaren Almanya başta olmak üzere birçok ülkede iade garantisi verilerek binlerce insandan mevduat toplandığını, müvekkilinin 10.08.2004 tarihinde 9.000,00 euro ödeyerek şirkete ortak olduğunu, parasını her istediği anda alabileceği garantisinin verildiğini, müvekkiline her hangi bir faiz ve ana para ödemesi yapılmadığını ileri sürerek 14.400,00 TL'nin faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini, şirkete sermaye olarak verilen paranın geri istenemeyeceğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 18.09.2007 tarih, 2006/297 E. ve 2007/461 K. sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş ve bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma kararı

Dairemizin 04.11.2010 tarih, 2009/83 E. ve 2010/11256 K. sayılı kararıyla araştırma yapılması gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 03.05.2012 tarih, 2011/294 E. ve 2012/377 K. sayılı kararı ile davalı ...Ş. yönünden davanın husumetten reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 14.12.2012 tarih, 2012/12538 E. ve 2012/20775 K. sayılı kararıyla şirket defter ve belgeleri üzerine araştırma yapılması ve davalıların zamanaşımı defînin bu araştırmalara göre değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 30.01.2014 tarih, 2013/247 E. ve 2014/75 K. sayılı kararı ile davalı şirketler yönünden dava ispat edilemediği gerekçesiyle davanın esastan reddine, davalı gerçek kişinin davada husumeti bulunmadığı gerekçesiyle bu kişi hakkındaki davanın pasif husumetten reddine karar verilmiştir.

F. Üçüncü Bozma Kararı

Dairemizin 02.12.2014 tarih, 2014/14310 E. ve 2014/18659 K. sayılı kararıyla ceza mahkemesi kararlarının ve şirket kayıtlarının değerlendirilerek haksız fiil hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

G. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 26.11.2015 tarih, 2015/454 E. ve 2015/706 K. sayılı kararı ile taraflar arasında hukuki sonuç doğuracak biçimde sahih bir ortaklık ilişkisinin mevcut olmadığı, somut olayda para toplama amacının güdüldüğü, davalıların bu durumu bilip birlikte hareket ettikleri anlaşıldığından davacının zararından davalı şirketler ve şirket yöneticisinin de haksız fiil hükümleri uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

H. Dördüncü Bozma Kararı

Dairemizin 25.05.2016 tarih, 2016/4276 E. ve 2016/5693 K. sayılı kararıyla davacının tüm, davalıların sair temyiz itirazlarının reddine, faiz türü yönünden davalılar lehine oluşan usuli müktesep hakkın ve Yimpaş Holding A.Ş. hakkında verilen husumetten ret kararının kesinleştiğinin gözetilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

I.Mahkemece Dördüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 20.12.2018 tarih, 2018/270 E. ve 2018/724 K. sayılı kararı ile Yimpaş Holding A.Ş. hakkındaki husumetten ret kararı kesinleştiğinden bu davalı hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

J. Beşinci Bozma Kararı

Dairemizin 17.02.2020 tarih, 2019/1914 E. ve 2020/1499 K. sayılı kararıyla yargılama aşamasında yürürlüğe giren 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesinin değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

K. Mahkemece Beşinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 25.03.2021 tarih, 2020/340 E. ve 2021/195 K. sayılı kararı ile Yimpaş Holding A.Ş. hakkındaki husumetten ret kararı kesinleştiğinden bu davalı hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı şirketin 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi kapsamına girmediği, davacının zararından şirket yöneticisi ...'ın da haksız fiil hükümleri uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespitine,14.400,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; faiz başlangıcının para yatırma tarihi olması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalılar ... ve Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; anonim şirket ortaklarının sermaye olarak şirkete verdiklerini şirketten geri isteyemeyeceğini, hak düşürücü süre ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davalı ...'ın uyuşmazlık konusu olaydan dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin 7194 sayılı Kanun'un 41inci maddesi kapsamında olduğunu bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 321 inci ve 336 ncı maddeleri,

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararı.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve davanın zamanaşımı süresinde açılmış olmasına göre, davalılar ... ve Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili ile davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle ;

Davalılar ... ve Yimpaş Yozgat Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili ile davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

06.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.