Menfi tespit | İstirdat

11. Hukuk Dairesi         2021/5514 E.  ,  2023/52 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

HÜKÜM

Esastan ret

Taraflar arasındaki menfi tespit ve istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların davalının eşi olan dava dışı... 'den, 2018 yılında 135.000,00 TL olarak ödenmek üzere 2016 yılında 35.000,00 TL borç aldığını, ayrıca teminat olarak da davacının taşınmazının bu şahsa devredildiğini, buna rağmen alacaklı kısmı boş olarak ...'e verilen 135.000,00 TL bedelli senedin, boş olan alacaklı kısmına davalının isminin yazılarak kötü niyetli şekilde takibe girişildiğini, halbuki davalı ile davacıların arasında hiç bir hukuki ilişkinin olmadığını, ayrıca davacı ...'nin ... 'in yakınına devrettiği 2 adet araç bedelinin de bu borçtan mahsup edilmediğini, kesinleşen kambiyo senedine özgü takip kapsamında davacı ...'dan toplam 107.063,95 TL ve davacı ...'dan toplam 5.279,54 TL tahsilat yapıldığını belirterek bu miktarların istirdadına, takipten dolayı borçlu olunmadığının tespitine ve %20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili aleyhine açılan davada öncelikli olarak menfi tespit davasının belirsiz alacak davası şeklindeymiş gibi harca esas değer gösterilerek açılamayacağını, ayrıca senedin borca karşılık verildiğini, ancak borcun ödenmediğini savunarak davanın reddi ile %20 oranında tazminata karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile icra takibinin konusunun kambiyo senetlerinden olan bono olduğu, bu senede dayalı her çeşit iddianın da 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100 sayılı Kanun) uyarınca senet ile ispat edilmesi gerektiği, noterde yapılan araç satım sözleşmesinin incelenmesi neticesinde, davacıların icra dosyasında borçlu olmadıklarını kanıtlar nitelikte herhangi bir bilgiye rastlanmadığı, söz konusu satım sözleşmesinin senet borcuna istinaden yapıldığını ispatlar bir belgenin de olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı ... tarafından dava dışı kişilere yapılan iki adet araç satışının takip konusu borca mahsuben yapıldığını, ancak bunun gözönüne alınmadığını, takip konusu senedin boş olan alacaklı kısmının sonradan davalının ismi yazılarak anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu, davacıların davalı ile herhangi bir hukuki ilişkisinin olmadığını, yemin delilinin de ikmalinin gerektiğini belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının icra takibine konu senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu veya senetteki kadar borçlu olmadığını ispatlayamadığı, Mahkemece verilen kararın dosyada mevcut deliller kapsamında usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, takip konusu senedin boş olan alacaklı kısmının anlaşmaya aykırı olarak doldurulup doldurulmadığı, davacının dava dışı kişilere yaptığı araç satışlarının bu borca mahsup edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28 ve 32 nci maddeleri, 6100 sayılı Kanun'un 225 ve devam eden maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dava, başlatılan takip ve dayanağı bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti ve yapılan kısmi ödemelerin istirdadı istemine ilişkin olup İlk Derece Mahkemesince davanın reddine ve Bölge Adliye Mahkemesince de başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

2.Ancak menfi tespit talebi, takip dayanağı senet ve takip dosyasına, istirdat talebi ise icra dosyasından tahsil edilen toplamda 112.343,49 TL'ye ilişkin olmakla, harca esas değer olarak 1.000,00 TL gösterilmesi, buna göre harcın yatırılmış olması ve Mahkemece harcın tamamlanmadan yargılamanın görülmesi doğru olmamıştır.

3.Kabule göre de, davacının yemin deliline dayanmış olmasına rağmen yemin delilini kullanıp kullanmayacağı sorulmadan yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1 Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri hâlinde temyiz eden davacılara iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.