Yabancı mahkeme kararının tenfizi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/262 E. 2023/501 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hukuki dinlenilme hakkı↗ adil yargılanma hakkı↗ savunma hakkının kısıtlanması↗ savunma hakkı↗ tahkim↗ kısıtlılık↗ kazanılmış hak↗ kamu düzeni↗ tenfiz↗ tebligat↗ kredi sözleşmesi↗ yükleten (shipper)↗ teslim↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili banka ile davalı arasında kredi sözleşmesinden kaynaklı ihtilaf ile ilgili Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından 27.04.2015 tarihinde 4000374639 sayılı kararın verildiğini, söz konusu kararın kesinleştiğini belirterek kesinleşen kararın davacı ... lehine tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; tenfize konu edilen kararda davalının savunma hakkının kısıtlandığını, verilen kararın adil yargılama ilkelerine uygun olmadığını, kararda davalı ile ilgili usuli eksikliklerin kamu düzeni ile ilgili olduğunu ve tenfiz istemi koşullarının gerçekleşmemiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 28.11.2018 tarihli ve 2018/53 E., 2018/1331 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 23.10.2019 tarihli ve 2019/589 E., 2019/1444 K. sayılı kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizin 27.04.2021 tarihli ve 2020/5054 E., 2021/4112 K. sayılı kararı ile “... sözleşmede davalı tarafından bildirilen adres tenfize konu kararın tebliğ edildiği adres ile aynı olup tüm dosya münderecatında da davalının hep aynı adresi kullandığı görülmekle gerek sözleşme gerekse Letonya Tahkim Kanunu gözönüne alındığında yapılan tebliğatın Letonya Hukukuna ve Türk Hukukuna göre hukuki dinlenilme ve adil yargılanma hakkını ihlal etmediği anlaşıldığından mahkemece tebliğatın usulüne uygun yapıldığı gözetilerek tenfiz konusunda kabul kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kurulan hükmün bozulması gerekmiştir..." gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından verilen 27.04.2015 tarih, 56/2015 - 44000374639 sayılı kararın tenfizine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tahkim yargılaması sürecinde müvekkiline Letonya Tahkim Kanunu'nun ilgili hükümlerine uygun olarak tebligat yapılmadığını, tebligatın resmi makamlar aracıyla yapılması gerekirken özel posta ile yapıldığını, müvekkilinin tebliğ mazbatasını kendisi adına teslim alan kişiyi tanımadığını, tüm bu hususların müvekkilinin hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından verilen 27.04.2015 tarih, 56/2015 - 44000374639 sayılı kararın tenfizi istemine ilişkin olup uyuşmazlık, anılan tahkim kararının tenfizi koşullarının oluşup oluşmadığı ve tahkim yargılaması sürecinde davalının hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 50 ve devam eden maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5054 E. 2021/4112 K.
Ortak:hukuki dinlenilme hakkı · adil yargılanma hakkı · tahkim · kamu düzeni · tenfiz · tebligat · teslim
İncelediğiniz karardaTemyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; «tahkim» yargılaması sürecinde müvekkiline Letonya Tahkim Kanunu'nun ilgili hükümlerine uygun olarak «tebligat» yapılmadığını, tebligatın resmi makamlar aracıyla yapılması gerekirken özel posta ile yapıldığını, müvekkilinin tebliğ mazbatasını kendisi adına «teslim» alan kişiyi tanımadığını, tüm bu hususların müvekkilinin «hukuki dinlenilme hakkının» ihlali niteliğinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından verilen 27.04.2015 tarih, 56/2015 - 44000374639 sayılı kararın «tenfizi» istemine ilişkin olup uyuşmazlık, anılan «tahkim» kararının tenfizi koşullarının oluşup oluşmadığı ve tahkim yargılaması sürecinde davalının «hukuki dinlenilme hakkının» ihlal edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; «tenfize» konu edilen kararda davalının «savunma hakkının kısıtlandığını», verilen kararın adil yargılama ilkelerine uygun olmadığını, kararda davalı ile ilgili usuli eksikliklerin «kamu düzeni» ile ilgili olduğunu ve tenfiz istemi koşullarının gerçekleşmemiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Benzer bu karardaBölge Adliye Mahkemesince, «tenfize» konu Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından yapılan yargılamada «tahkim» mahkemesinde görülen davalarda «tebligatların» ne şekilde yapılacağının Letonya mevzuatında yer alan Tebligat Kanununun 31. maddesinde düzenlendiğini ancak tebliğ işleminin DHL Firması aracılığı ile kurye vasıtasıyla davalı ile ilişkisi de tespit edilemeyen başka şahsa yapıldığından Letonya Tebligat Kanununun 31. maddesine açıkça aykırı olduğu, Yapılan yargılamadan davalının usulüne uygun haberdar edilmediği, bu kapsamda davalının «hukuki dinlenilme hakkı» ile «adil yargılanma hakkının» açıkça ihlal edildiği, söz konusu ihlallerin «kamu düzenine» ilişkin olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne ilişkin kararın «istinaf incelemesi» sonucunda Bölge adliye mahkemesince verilen kararın kaldırılması ile eksik hususların tamamlanmasına dair kararına uyularak yapılan yargılama sonunda,davacı tarafın «tenfize» konu ettiği Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından yapılan yargılamada davalı tarafa Letonya mevzuatına uygun tebliğ işlemi yapılmadığı, tebliğ işleminin mutlaka «tahkimin» cereyan ettiği yer hukuku çerçevesinde ve usulü dairesinde yapılmasının zorunlu olduğu ancak tebliğ işleminin DHL firması aracılığı ile ve kurye vasıtasıyla davalı ile ilişkisi de tespit edilemeyen VOROBEVA DARIA isimli şahsa yapıldığı, söz konusu tebliğ işleminin Letonya Tebligat Kanunun 31. maddesine açıkça aykırı olduğu, yapılan yargılamadan davalının usulüne uygun haberdar edilmediği, bu kapsamda davalının «hukuki dinlenilme hakkı» ile «adil yargılanma hakkının» açıkça ihlal edildiği, söz konusu ihlallerin «kamu düzenine» ilişkin olduğu, bu nedenlerle davacı tarafından açılan tenfiz davasının 5718 sayılı MÖHUK 62/1-ç-d maddeleri gereğince hukuki dinlenilme hakkı ile adil yargılanma …
Taraflar arasında akdedilen «kefalet sözleşmesinin» 23. maddesi "İşbu sözleşmede diğer bir şekilde belirtilmemiş ise herhangi bir yazılı bildirimin tarafların yetkili «temsilcilerine» «teslim» edilmesi ya da yazılı bildirimin sözleşmenin giriş bölümünde belirtilen adrese ya da işbu sözleşmenin imzalanmasından sonra ilgili tarafça yazılı olarak bildirilen adrese iadeli «taahhütlü» posta ile gönderilmek üzere posta kuruluşuna teslim edildiği tarihi takiben 7 (yedi) gün sonra ilgili tarafa teslim edilmiş olarak addedilecektir."şeklinde olup sözleşmede davalı tarafından bildirilen adres «tenfize» konu kararın tebliğ edildiği adres ile aynı olup tüm dosya münderecatında da davalının hep aynı adresi kullandığı görülmekle gerek sözleşme gerekse Letonya Tahkim Kanunu gözönüne alındığında yapılan tebliğatın Letonya Hukukuna ve Türk Hukukuna göre hukuki dinlenilme ve «adil yargılanma hakkını» ihlal etmediği anlaşıldığından mahkemece tebliğatın usulüne uygun yapıldığı gözetilerek tenfiz konusunda kabul kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kurul …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kefalet sözleşmesi · ara karar · istinaf incelemesi · iş bölümü · kefalet · ihtar · taahhütname · ibraz
Benzer bu karardaTaraflar arasında akdedilen «kefalet sözleşmesinin» 23. maddesi "İşbu sözleşmede diğer bir şekilde belirtilmemiş ise herhangi bir yazılı bildirimin tarafların yetkili «temsilcilerine» «teslim» edilmesi ya da yazılı bildirimin sözleşmenin giriş bölümünde belirtilen adrese ya da işbu sözleşmenin imzalanmasından sonra ilgili tarafça yazılı olarak bildirilen adrese iadeli «taahhütlü» posta ile gönderilmek üzere posta kuruluşuna teslim edildiği tarihi takiben 7 (yedi) gün sonra ilgili tarafa teslim edilmiş olarak addedilecektir."şeklinde olup sözleşmede davalı tarafından bildirilen adres «tenfize» konu kararın tebliğ edildiği adres ile aynı olup tüm dosya münderecatında da davalının hep aynı adresi kullandığı görülmekle gerek sözleşme gerekse Letonya Tahkim Kanunu gözönüne alındığında yapılan tebliğatın Letonya Hukukuna ve Türk Hukukuna göre hukuki dinlenilme ve «adil yargılanma hakkını» ihlal etmediği anlaşıldığından mahkemece tebliğatın usulüne uygun yapıldığı gözetilerek tenfiz konusunda kabul kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kurul …
Zira 1. madde “Tahkim mahkemesi tarafından hazırlanan belgeler («ara» kararlar, kararlar, «ihtarlar»..vs) posta yada elektronik posta yoluyla gönderilir.
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne ilişkin kararın «istinaf incelemesi» sonucunda Bölge adliye mahkemesince verilen kararın kaldırılması ile eksik hususların tamamlanmasına dair kararına uyularak yapılan yargılama sonunda,davacı tarafın «tenfize» konu ettiği Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından yapılan yargılamada davalı tarafa Letonya mevzuatına uygun tebliğ işlemi yapılmadığı, tebliğ işleminin mutlaka «tahkimin» cereyan ettiği yer hukuku çerçevesinde ve usulü dairesinde yapılmasının zorunlu olduğu ancak tebliğ işleminin DHL firması aracılığı ile ve kurye vasıtasıyla davalı ile ilişkisi de tespit edilemeyen VOROBEVA DARIA isimli şahsa yapıldığı, söz konusu tebliğ işleminin Letonya Tebligat Kanunun 31. maddesine açıkça aykırı olduğu, yapılan yargılamadan davalının usulüne uygun haberdar edilmediği, bu kapsamda davalının «hukuki dinlenilme hakkı» ile «adil yargılanma hakkının» açıkça ihlal edildiği, söz konusu ihlallerin «kamu düzenine» ilişkin olduğu, bu nedenlerle davacı tarafından açılan tenfiz davasının 5718 sayılı MÖHUK 62/1-ç-d maddeleri gereğince hukuki dinlenilme hakkı ile adil yargılanma …
Tenfizi talep edilen karara uygulanacak Letonya Tahkim Kanunun 31. «bölüm» "«tahkim» mahkemesi tebliğatları ve usuller" başlıklı olup tebliğatın yapılış şekliyle ilgili 5 maddeden oluşmaktadır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/262 E. , 2023/501 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tanıma ve tenfiz davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili banka ile davalı arasında kredi sözleşmesinden kaynaklı ihtilaf ile ilgili Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından 27.04.2015 tarihinde 4000374639 sayılı kararın verildiğini, söz konusu kararın kesinleştiğini belirterek kesinleşen kararın davacı ... lehine tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; tenfize konu edilen kararda davalının savunma hakkının kısıtlandığını, verilen kararın adil yargılama ilkelerine uygun olmadığını, kararda davalı ile ilgili usuli eksikliklerin kamu düzeni ile ilgili olduğunu ve tenfiz istemi koşullarının gerçekleşmemiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 28.11.2018 tarihli ve 2018/53 E., 2018/1331 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 23.10.2019 tarihli ve 2019/589 E., 2019/1444 K. sayılı kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizin 27.04.2021 tarihli ve 2020/5054 E., 2021/4112 K. sayılı kararı ile “... sözleşmede davalı tarafından bildirilen adres tenfize konu kararın tebliğ edildiği adres ile aynı olup tüm dosya münderecatında da davalının hep aynı adresi kullandığı görülmekle gerek sözleşme gerekse Letonya Tahkim Kanunu gözönüne alındığında yapılan tebliğatın Letonya Hukukuna ve Türk Hukukuna göre hukuki dinlenilme ve adil yargılanma hakkını ihlal etmediği anlaşıldığından mahkemece tebliğatın usulüne uygun yapıldığı gözetilerek tenfiz konusunda kabul kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kurulan hükmün bozulması gerekmiştir..." gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından verilen 27.04.2015 tarih, 56/2015 - 44000374639 sayılı kararın tenfizine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tahkim yargılaması sürecinde müvekkiline Letonya Tahkim Kanunu'nun ilgili hükümlerine uygun olarak tebligat yapılmadığını, tebligatın resmi makamlar aracıyla yapılması gerekirken özel posta ile yapıldığını, müvekkilinin tebliğ mazbatasını kendisi adına teslim alan kişiyi tanımadığını, tüm bu hususların müvekkilinin hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, Letonya Ticari Bankalar Birliği Tahkim Mahkemesi tarafından verilen 27.04.2015 tarih, 56/2015 - 44000374639 sayılı kararın tenfizi istemine ilişkin olup uyuşmazlık, anılan tahkim kararının tenfizi koşullarının oluşup oluşmadığı ve tahkim yargılaması sürecinde davalının hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 50 ve devam eden maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/882848300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz