Müşterek yetkili müdürlerden birinin öğrenmesiyle hak düşürücü süre işler
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1923 E. 2023/763 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalHak düşürücü süre
Gerekçe özeti
Birden fazla müşterek yetkili şirket müdürü bulunan tacirlerde, TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi talebi için öngörülen 15 günlük hak düşürücü süre, müşterek yetkili müdürlerden herhangi birinin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar; bu müdürün diğer müdürü haberdar etmemesi, sürenin diğer müdürün öğreneceği tarihe kadar işlememesi sonucunu doğurmaz.
Ele alınan sorunlar
Zayi belgesi talebinde hak düşürücü sürenin başlangıcı ve müşterek yetkili müdürlerin öğrenme tarihi → ret
İddia: Davacı vekili, şirket ortaklarının birbirinden habersiz olduğunu, bir ortağın olayı 01/11/2021'de, diğer müşterek yetkili ortağın ise iletişimsizlik nedeniyle 28/12/2021'de öğrendiğini, bu nedenle hak düşürücü sürenin her iki ortağın da öğrendiği tarihten itibaren başlaması gerektiğini ve davanın bu tarihten sonra süresinde açıldığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 82/7 uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle zayi olması halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde zayi belgesi talep edilmesi gerekir ve bu süre hak düşürücü niteliktedir. Şirketin müşterek yetkili müdürlerinden biri su baskını olayını resmi merciye verdiği dilekçe ile öğrenmiş olup, bu müdürün öğrendikten sonra diğer müşterek yetkili müdürü vakit geçirmeden haberdar etmesi gerekir. Müdürün diğerini haberdar etmemesi halinde hak düşürücü sürenin diğer müdürün öğreneceği tarihe kadar işlemeyeceğinin kabulü kanunun amacına uygun olmaz. İletişim olanaklarının arttığı günümüzde müşterek yetkili müdürler arasında iki ay süreyle iletişim kurulamadığının kabulü hayatın olağan akışına ve genel hayat tecrübelerine aykırıdır. Bu nedenle sürenin başlangıcı, müşterek yetkili müdürlerden birinin olayı öğrendiği tarih olup, bu tarihten itibaren 15 gün içinde açılmayan dava süresindedir sayılamaz.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Müşterek yetkili birden fazla şirket müdürü bulunan tacirlerde TTK 82/7'deki hak düşürücü sürenin başlangıç tarihinin, müdürlerden birinin öğrenme tarihi esas alınarak belirlenmesi gerektiğine ilişkin tespit içermesi nedeniyle emsal değer taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- TTK 82/7 uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin afet sebebiyle zayi olması halinde, zayi belgesi talebinin ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ileri sürülmesi gerekir; bu süre hak düşürücü süredir ve müşterek yetkili müdürlerden birinin öğrenme tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ hak düşürücü süre↗ müşterek yetkili müdür↗ ticari defter ve belgelerin zıyaı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1923
KARAR NO 2023/763
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/07/2022
NUMARASI 2021/832 Esas - 2022/528 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkiline ait davacı işletmenin 01/11/2021 tarihinde yaşanan su baskınında sular altında kaldığını, davacı müvekkilinin firma ortakları arasında yaşanan anlaşmazlık nedeniyle 2020 yılında fiili faaliyetlerine son verdiğini, "... Mahallesi, ... Caddesi, No:.. Sancaktepe/İstanbul" adresinin şirketin hem merkezi olduğunu, 2020 yılında fiili faaliyetin sona ermesi ile adrese kimsenin gitmediğini ve evrakların bulunduğu yerin korumalı şekilde kapatıldığını, alınan önlemlerin yaşanan su baskınına faydasız kaldığını, ilgili ticari işletmede bulunan tüm ticari defterlerin, faturaların, vergiye esas belgelerin, elektronik cihazlar ve her türlü belge ve evrakın su altında kalarak zayi olduğunu bildirdiğinden bahisle zayi olan evraklar ile ilgili zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacı şirket yetkilisi ...'ün 29/10/2021 tarihinde Anadolu Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğüne depo da su baskını olduğuna ilişkin başvuruda bulunduğunu, davanın 29/12/2021 tarihinde açıldığını, talep eden vekili diğer ortak ve imza yetkilisinin 28/12/2021 öğrendiğini iddia etse de ispatlar nitelikte belge sunamadığını, şirket ortağı ve imza yetkilisi ...'ün su baskınını öğrendiği tarihin 29/10/2021 olduğunu, tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren hak düşürücü süre olan onbeş gün içinde zayi belgesi talebin de bulunmadığı anlaşılmakla talebin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; şirketin ortaklar arasında yaşanan anlaşmazlık neticesinde fiili ticari hayatına son verildiğini, bu sebeple ortakların birbirinden habersiz olduğunu, bahsi geçen evraklar güvenlik ve gerekli koruma önlemleri alınarak şirket merkezinde bırakıldığını fakat davaya konu su baskını bütün evrakların zayine sebep verdiğini, şirket ortaklarından ... 01/11/2021 tarihinde olaydan haberdar olduğunu, diğer ortak ve imza yetkilisi ...'ın ise Şile'de olması ve ... ile irtibatının olmaması nedeniyle yaşanılan su baskınını 28/12/2021 tarihinde öğrendiğini, zira huzurdaki dava da iki ortağın da haberdar olmasının akabinde 29/12/2021 tarihinde ikame edildiğini, iki yetkilinin haberinin olmasının akabinde dava ikame edildiğini, bu nedenle zayi belgesi talep edilebilmesi için mevcut hak düşürücü sürenin ortakların her ikisinin de öğrenme tarihinden sonra başlaması gerektiğini, iki ortağın da su baskını olayından haberdar olmasının hemen akabinde hak düşürücü süre dolmadan iş bu dava ikame edildiğini, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Öngörülen bu süre hakdüşürücü süre niteliğindedir. Dosya kapsamı incelendiğinde; davacı şirket yetkilisi ...'ün 29/10/2021 tarihinde Anadolu Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğüne depo da su baskını olduğuna ilişkin başvuruda bulunmuştur.Eldeki dava ise 29/12/2021 tarihinde açılmıştır.TTK nın 82/7 maddede ki hakdüşürücü süre öğrenme tarihinden itibaren işlemeye başlamaktadır.
Ne varki şirketin müşterek yetkili şirket müdürü ;su baskını hadisesini resmi merciye verdiği dilekçesi ile öğrendiği anlaşılmakta olup ,müşterek yetkili şirket müdürünün öğrendikten sonra hemen davanın açıldığı beyan etse de zayi olayını öğrenen müdürün diğer müdürü vakit geçirmeden haberdar etmesi gerekir. Haberdar etmemesi halinde de ; hak düşürücü sürenin diğer müdürün durumu öğreneceği tarihe kadar işlemeyeceğini kabul kanunun amacına uygun olmayacaktır. Davacı vekilinin ; diğer şirket müdürünün öğrenmesiyle hakdüşürücü sürenin işlemeye başlayacağına yönelik istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. İletişim olanaklarının iyice arttığı günümüzde müşterek yetkili diğer şirket müdürü ile iki ay süre ile iletişim kurulamadığının kabulü hayatın olağan akışına ,genel hayat tecrübelerine aykırı bulunmuştur.
Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davacı vekili tarafından hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/05/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/87055 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi