Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/4071 E. 2022/8589 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
bedelsizlik↗ ciro↗ ifa↗ protokol↗ çek↗ teminat↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı ...'nın dayandığı sözleşme tarihinde aracın davacı adına tescilli olduğu, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, çek'e dayalı Menfi Tesbit istemine ilişkindir.
Dava konusu çekin davacı ... ile davalı ... arasında düzenlenen 12.07.2017 tarihli protokole istinaden, davacı ...'nın tek ortağı ve yetkilisi olduğu davacı şirket tarafından davacı ... lehine keşide edildiği, davacı ...'in çeki davalı ...'a ciro ettiği, davalı ... tarafından da çekin tek ortağı ve yetkilisi olduğu davalı şirkete ciro edildiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
12.07.2017 tarihli protokol ile, ...plaka araç 1.600.000,00 TL bedelle davalı ... tarafından davacı ...a satılmış, satış bedelinin dava konusu çekinde içinde bulunduğu çekler ile ödenmesi, davalının çekleri emanette tutacağı, çek bedellerinin davacı tarafından davalıya elden ödenerek davalının çekleri davacıya iade edeceği, ayrıca davalının çekleri iade ederek Aydos Madencilik Ltd. Şti.'ne %40 oranında ortak olacağı,...'a ait Kapadokya mevkiindeki otel arazisinin %50 oranında taraflar arasında eşit olacağı kararlaştırılmıştır.
Dava konusu çek, ...plakalı aracın davalı tarafından davacıya satışı nedeniyle 12.07.2017 tarihinde düzenlenen protokole istinaden keşide edilmiş olup, protokole konu araç, davalı şirket adına kayıtlı iken 02.01.2017 tarihinde dava dışı BGŞ İnşaat Ltd. Şti.'e devredilmiş, araç 09.02.2017 tarihinde de davacı ...'ya devir edilmiştir.
Görüldüğü üzere araç 12.07.2017 protokol tarihi itibariyle davacı ... adına kayıtlı olup, davalı ... hiçbir şekilde araca malik olmamıştır.
Gerek araç devri, gerekse diğer protokol hükümleri taraflar arasında ifa edilmediğinden bedelsiz kalan ve teminat olarak verilen dava konusu çek yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde başka bir davanın konusunu ve yargılamasını gerektiren hususların gerekçe yapılarak davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı taraf yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Menfi tespit | Menfi tespit | İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5593 E. 2024/2799 K.
Ortak:bedelsizlik · ciro · ifa · protokol · çek · teminat · istinaf yoluna başvurulabilirlik
İncelediğiniz karardaGerek araç devri, gerekse diğer «protokol» hükümleri taraflar arasında «ifa» edilmediğinden «bedelsiz» kalan ve «teminat» olarak verilen dava konusu «çek» yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde başka bir davanın konusunu ve yargılamasını gerektiren hususların gerekçe yapılarak davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı taraf yararına bozulması gerekmiştir.
Dava konusu çekin davacı ... ile davalı ... arasında düzenlenen 12.07.2017 tarihli «protokole» istinaden, davacı ...'nın tek ortağı ve yetkilisi olduğu davacı şirket tarafından davacı ... lehine keşide edildiği, davacı ...'in çeki davalı ...'a «ciro» ettiği, davalı ... tarafından da çekin tek ortağı ve yetkilisi olduğu davalı şirkete ciro edildiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
12.07.2017 tarihli «protokol» ile, ...plaka araç 1.600.000,00 TL bedelle davalı ... tarafından davacı ...a satılmış, satış bedelinin dava konusu çekinde içinde bulunduğu çekler ile ödenmesi, davalının çekleri emanette tutacağı, «çek» bedellerinin davacı tarafından davalıya elden ödenerek davalının çekleri davacıya iade edeceği, ayrıca davalının çekleri iade ederek Aydos Madencilik Ltd.
Benzer bu karardaŞti.'ye devredildiği, araç 09.02.2017 tarihinde de davacı ...'ya devredildiği, görüldüğü üzere araç 12.07.2017 «protokol» tarihi itibariyle davacı ... adına kayıtlı olup, davalı ... hiçbir şekilde araca malik olmadığı, gerek araç devri, gerekse diğer protokol hükümleri taraflar arasında «ifa» edilmediğinden «bedelsiz» kalan ve «teminat» olarak verilen dava konusu «çek» yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına kara …
DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... ile davalı ... arasında 12.07.2017 tarihinde «protokol» düzenlendiğini, protokol gereğince öncelikle bir adet Bentley marka aracın müvekkiline devir ve «teslim» edileceği, devamında ise ... tarafından ödenecek bedeller karşılığı şirket ortağı olacağına dair muhtelif hükümlerin bulunduğunu, 4 adet 100.000,00 USD bedelli çekin müvekkili tarafından keşide edilerek davalı ...'a emanet olarak teslim edileceğinin yazılı olduğunu, dava konusu çekin protokolde yazılı olan 4 adet çekten bir tanesi olduğunu ancak protokol hükümlerinin taraflarca yerine getirilmediğinden protokolün hükümsüz kaldığını, ...’ın dava konusu aracı devir ve teslim edemediğini, protokol tarihinden sonra aracın ...'a ait olmadığının anlaşıldığını, müvekkilinin de aynı aracı bir başkasından satın aldığını ve bedelini de satıcıya ödediğini, çekin «teminat» amacı ile teslim edilmiş olup «bedelsiz» olduğunu ileri sürerek müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Dairemizin 02.12.2022 tarih, 2021/4071 E., 2022/8589 K. sayılı kararıyla dava konusu çekin davacı ... ile davalı ... arasında düzenlenen 12.07.2017 tarihli «protokole» istinaden, davacı ...'nın tek ortağı ve yetkilisi olduğu davacı şirket tarafından davacı ... lehine keşide edildiği, davacı ...'in çeki davalı ...'a «ciro» ettiği, davalı ... tarafından da çekin tek ortağı ve yetkilisi olduğu davalı şirkete ciro edildiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı,12.07.2017 tarihli protokol ile.... plaka araç 1.600.000,00 TL bedelle davalı ... tarafından davacı ...'a satıldığı, satış bedelinin dava konusu çekinde içinde bulunduğu çekler ile ödenmesi, davalının çekleri emanette tutacağı, «çek» bedellerinin davacı tarafından davalıya elden ödenerek davalının çekleri davacıya iade edeceği, ayrıca davalının çekleri iade ederek ...
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:hisse devri · kazanılmış hak · sebepsiz zenginleşme · istirdat · menfi tespit · teslim
Benzer bu karardaŞti.'ne «teminat» olarak devredildiğini, oradan da ...'ya geçtiğini, «protokol» hükümlerinin ilk olarak hangi taraf tarafından ihlal edildiği önem taşıdığını, «hisse devri» yapılsaydı müvekkilinin 1.000.000,00 TL ödeyip araç bedeli için verilen çekler iade edeceğini, fakat davacı ... hisse devrini yapamadığı için aracı devir ve «teslim» almasından dolayı «sebepsiz zenginleştiğini», dolayısıyla protokol hükümlerini ihlal eden davacı ... olduğunu, dava dilekçesinde protokol hükümlerinin taraflarca yerine getirilmediğini bu nedenle de hükümsüz …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava «menfi tespit» - «istirdat» istemine ilişkindir.
DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... ile davalı ... arasında 12.07.2017 tarihinde «protokol» düzenlendiğini, protokol gereğince öncelikle bir adet Bentley marka aracın müvekkiline devir ve «teslim» edileceği, devamında ise ... tarafından ödenecek bedeller karşılığı şirket ortağı olacağına dair muhtelif hükümlerin bulunduğunu, 4 adet 100.000,00 USD bedelli çekin müvekkili tarafından keşide edilerek davalı ...'a emanet olarak teslim edileceğinin yazılı olduğunu, dava konusu çekin protokolde yazılı olan 4 adet çekten bir tanesi olduğunu ancak protokol hükümlerinin taraflarca yerine getirilmediğinden protokolün hükümsüz kaldığını, ...’ın dava konusu aracı devir ve teslim edemediğini, protokol tarihinden sonra aracın ...'a ait olmadığının anlaşıldığını, müvekkilinin de aynı aracı bir başkasından satın aldığını ve bedelini de satıcıya ödediğini, çekin «teminat» amacı ile teslim edilmiş olup «bedelsiz» olduğunu ileri sürerek müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
… len Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin 28.03.2018 tarihli yazılı beyanlarında çekin ödendiğini, davayı «istirdat» davasına dönüştürdüklerini belirttiği, faiz talebinde bulunmadığı, Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verildiği, uyulmasına karar verilen ilam gereğince karar …
-
İhtiyati tedbir kararına itiraz
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/12683 E. 2012/14320 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:telafisi imkansız zarar · genel kurul kararının iptali · ihtiyati tedbir · fesih · iptal davası · yönetim kurulu kararı
Benzer bu karardaSomut olayda, davalı şirket ortakları tarafından 23.10.2010 tarihli «genel kurul kararlarının iptali» ve şirketin «fesih» ve tasfiyesi istemiyle işbu dava açılmış, davanın ilerleyen safhasında, davacı vekili «yönetim kurulu» tarafından 2011 yılı olağan genel kurulunun gündemine davalı şirketin tek mal varlığı olan otelin satılması hususunun getirildiğini, otelin satılması durumunda davanın sonuçsuz kalacağını, satış bedelinin gerçek değeri yansıtmayacağını ileri sürerek, davalı şirkete ait taşınmazın 3. kişilere satışının durdurulması için «ihtiyati tedbir» talebinde bulunmuştur.
Oysa, açılan dava şirketin mal varlığı olan otelin satılmasına ilişkin «genel kurul kararının iptali davası» olmadığı gibi, davacıların tedbir kararı talep ettiği ve mahkemenin de «ihtiyati tedbir» kararı verdiği tarih itibariyle taşınmazın satışına ilişkin genel kurulda alınmış bir karar da bulunmamaktadır.
Mahkemece, yapılan inceleme sonucunda, genel kurulda şirketin mal varlığı olan taşınmazın satılması durumunda «telafisi imkansız zarar» doğması ihtimali bulunduğu gerekçesiyle, «ihtiyati tedbir» talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Dava, «ihtiyati tedbir» kararına itiraz istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda anılan gerekçelerle ihtiyati tedbir isteminin kabulüne karar verilmişitir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/4071 E. , 2022/8589 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 27.03.2019 tarih ve 2017/1485 E. - 2019/470 K. sayılı kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin esastan reddine dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 24.03.2021 tarih ve 2019/1287 E. - 2021/514 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili,müvekkili ... ile davalı ... arasında 12.07.2017 tarihinde protokol düzenlendiğini, protokol gereğince öncelikle bir adet Bentley marka aracın müvekkiline devir ve teslim edileceği, devamında ise ... tarafından ödenecek bedeller karşılığı şirket ortağı olacağına dair muhtelif hükümlerin bulunduğunu, 4 adet 100.000.- USD bedelli çekin müvekkili tarafından keşide edilerek davalı ...'a emanet olarak teslim edileceğinin yazılı olduğunu, dava konusu çekin protokolde yazılı olan 4 adet çekten bir tanesi olduğunu ancak protokol hükümlerinin taraflarca yerine getirilmediğinden protokolün hükümsüz kaldığını, ...’ın dava konusu aracı devir ve teslim edemediğini, protokol tarihinden sonra aracın ...'a ait olmadığının anlaşıldığını, müvekkilinin de aynı aracı bir başkasından satın aldığını ve bedelini de satıcıya ödediğini, çekin teminat amacı ile teslim edilmiş olup bedelsiz olduğunu ileri sürerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı ...'nın dayandığı sözleşme tarihinde aracın davacı adına tescilli olduğu, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, çek'e dayalı Menfi Tesbit istemine ilişkindir.
Dava konusu çekin davacı ... ile davalı ... arasında düzenlenen 12.07.2017 tarihli protokole istinaden, davacı ...'nın tek ortağı ve yetkilisi olduğu davacı şirket tarafından davacı ... lehine keşide edildiği, davacı ...'in çeki davalı ...'a ciro ettiği, davalı ... tarafından da çekin tek ortağı ve yetkilisi olduğu davalı şirkete ciro edildiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
12.07.2017 tarihli protokol ile, ...plaka araç 1.600.000,00 TL bedelle davalı ... tarafından davacı ...a satılmış, satış bedelinin dava konusu çekinde içinde bulunduğu çekler ile ödenmesi, davalının çekleri emanette tutacağı, çek bedellerinin davacı tarafından davalıya elden ödenerek davalının çekleri davacıya iade edeceği, ayrıca davalının çekleri iade ederek Aydos Madencilik Ltd. Şti.'ne %40 oranında ortak olacağı,...'a ait Kapadokya mevkiindeki otel arazisinin %50 oranında taraflar arasında eşit olacağı kararlaştırılmıştır.
Dava konusu çek, ...plakalı aracın davalı tarafından davacıya satışı nedeniyle 12.07.2017 tarihinde düzenlenen protokole istinaden keşide edilmiş olup, protokole konu araç, davalı şirket adına kayıtlı iken 02.01.2017 tarihinde dava dışı BGŞ İnşaat Ltd. Şti.'e devredilmiş, araç 09.02.2017 tarihinde de davacı ...'ya devir edilmiştir.
Görüldüğü üzere araç 12.07.2017 protokol tarihi itibariyle davacı ... adına kayıtlı olup, davalı ... hiçbir şekilde araca malik olmamıştır.
Gerek araç devri, gerekse diğer protokol hükümleri taraflar arasında ifa edilmediğinden bedelsiz kalan ve teminat olarak verilen dava konusu çek yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde başka bir davanın konusunu ve yargılamasını gerektiren hususların gerekçe yapılarak davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı taraf yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden davacılara iadesine, 02/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/865154300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz