Teslim engeli çıkan taşımada navlun ve depolama bedeli alacağı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/460

KARAR NO 2025/784

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/01/2025

NUMARASI 2023/696 Esas - 2025/41 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalının taşıma işini üstlendiği,aracın yola çıktıktan sonra malların Almanya Grevenbroich deposuna indirileceğine ilişkin karşı tarafa mail gönderildiğini, araç gümrüğe geldiğinde her ne kadar gümrükleme işlemi davalı şirkete ait olsa da gümrükleme yapılmadığından malların teslim edilemeyip aracın geri dönmek zorunda kaldığını, daha sonra"mailleri görmedik" dediklerini önceki taşıma işlerinden kalan bakiye ihracat navlun bedelleri 230-Euro, 480-Euro ve en son işbu taşımanın ihracat navlun bedeli olan 1.250-Euro,ara taşıma bedeli 300-Euro ile elleçleme bedeli 140-Euro davalı şirkete fatura edilmesine rağmen davalı şirketçe ödenmediğini,ödemenin yapılması aksi halde emtialar üzerinde hapis hakkının kullanılacağı yahut da iş sonlandırılacak ise tüm bakiyeyi kapatarak depodan malların alınmasına ilişkin çeşitli seçeneklerin davalı şirket yetkililerine sunulduğunu, ne var ki davalı yanın ne ödeme yapmış ne de malları depodan aldığını, bu anlamda mallar depoda beklemeye devam etmiş depo ile müvekkili şirket arasındaki anlaşma dolayısı ile depo bekleme ücretinin müvekkili şirkete yansıtılmaya devam edildiğini, toplam 3.390 Euro üzerinden takip başlatıldığını, önceki taşıma işlerinden hem de son taşıma işinden dolayı navlun bedellerini, iç nakliye bedelini, elleçleme bedelini, depolama bedellerini tahsil edemediğini, Bakırköy ...

İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyaya davalı tarafça yapılan haksız itirazın iptali ile ödeme tarihlerinden itibaren 3095 sayılı Kanun 4/a hükmü gereğince faiz işletilerek devamına alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; tarafların bilgisayar kayıtları ve bilirkişi incelemesine göre davacının taşıma sürecinin aşamalarını davalı tarafa bildirdiğini, gerekli bildirimlerin yapıldığı hususu sabit olduğunu, taşıma bilirkişi raporunda navlun bedeli haricindeki taleplerin zarar yansıtma niteliğinde olduğunu ve davacı tarafın rehnin paraya çevrilmesi sureti ile takipte bulunabileceği belirtilmiş ise de, Yargıtay 11. HD nin2015/15810 E.-2016/9789 K. Sayılı ilamı uyarınca durum ve koşulların gerektirmesi halinde malların uygun bir yere boşlatılabileceğinin belirtildiğini, bu hususta davalı taraftan talimat alınmasının zorunlu olmadığını, davacı tarafından talep edilen depolama ücretinin piyasa rayicine uygun olduğunu, taşınan malların değerinin 480-Euro olduğunu, malların bedeli dikkate alındığında davacının depolama bedeli, geri taşıma bedeli taleplerinin mal bedelini aştığı ve bu durumun hakkaniyete aykırı olduğunu, depolama ve geri taşıma bedellerinin ancak mal bedeli kadar olan kısmının talep edebileceğini, davacının bakiye ihracat navlun bedeli olan 710-Euro ve mal bedeli olan 480 Euro talebinin yerinde olduğunu, aşan taleplerin yasal dayanağı bulunmadığını, takip öncesi işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı,Bakırköy ...

İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafın yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 1.190-Euro üzerinden devamına, fazla istemin reddine, asıl alacağa takipte belirtilen oranda faiz işletilmesine, alacak likit olduğundan takip tarihindeki efektif satış kuru 21,3909 üzerinden TL karşılığından %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; alınan kök bilirkişi raporunda; davalı davacının düzenlediği e-faturalarını ticari defterlerine kaydettiği ,her iki tarafın ticari defter bakiyelerinde mutabık oldukları, davacının ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 3.390- Euro karşılığı 68.429,13-TL alacaklı olduğu tespit edildiğini,davacının Almanya taşımasının boşa çıktığı, teslim engeli ile karşılaşıldığı ve yükün alıcısına teslim edilemediği, bu durumda davacının davalı yandan emir ve talimat alarak süreci yürütmesi gerekirken, kendi inisiyatifi ile geri taşıma yaptığı ve birtakım masraflara yol açtığı değerlendirilmiş, geri taşıma bir akdi ilişki veya talimata dayanmamakla, davacının ancak hapis hakkına konu masrafları arasında alacak sebebi olabileceği, bu nedenle davacının taşımalardan bakiye 710-Euro tutarını aşan taleplerinin adi takip ve dava konusu edilebilecek alacaklardan olmadığı, davacının bu tutarı aşan taleplerini ancak rehnin paraya çevrilmesi konusu edebileceğini, hapis hakkının bu denli masrafa yol açmasının davacının risk alanında olduğu, hapis hakkı kullanma iddiası ile ardiye ve sair masrafın oluşmasına sebebiyet veren davacının bu masrafı davalıdan talep edemeyeceği, tespitlerine yer verilmiş ise de davalının emir ve talimat vermediğini bilirkişinin tesbitinin hatalı olduğunu, geri taşıma olarak nitelendirilen fatura ise geri taşımaya ilişkin değil tamamen başka bir taşımaya ilişkin olduğunu, 1.250 Euroluk taşımanın geri taşıma değil başkaca bir taşıma olduğuna ilişkin evraklar sunulduğunu, 1.250 Euroluk fatura "..." adresine teslime yönelik ...

İnşaat ve ... A.Ş kesilen faturalar sunulmuş olup karton kutu/kumaş poşet emtiaları yine müvekkili şirketçe taşındığını, bu taşıma tamamen farklı bir taşıma olup alıcısı bulunamayan ihtilaflı taşımayla ilgisi olmayan tamamen farklı bir taşıma olduğunu, depoya konulan mallar Almanya'ya taşınan mallar olup bu emtiaların Almanya'dan Viyana'ya geri taşıması yapılmadığını, önceki taşımalardan olan 710 Euro ve 1.250 Euro navlun bedeline ilişkin hak kazandığı işbu dosya kapsamında kesin olmasına rağmen ilk derece mahkemesince bu hususlar araştırılmadan bu taşımaları yapmasına rağmen navlun bedellerini alamadığını,taşımayı yapan araç, içerisindeki emtialar ile birlikte kalmış, davalı müvekkili şirketten bu hususta da gümrükleme işleminin acilen yapılması gerektiğini yoksa aracın tekrar harekete geçmek zorunda olduğundan malların depoya götürülmek zorunda kalınacağı bildirilmiş,nereye götürüleceği konusunda emir ve talimatları beklenmiş, müvekkili şirket tarafından tüm süreç adım adım bilgilendirme yapılmasına, ek ücret ve masraflar konusunda bilgi verilmesine rağmen davalı tarafça müvekkili şirkete navlun bedeli ödenmemiş, müvekkili şirket alıcı adresine gidilip ulaşılamadığından yükleri depoya çektiğini, davalı ne depoya araç göndermiş ne de müvekkiline bir başka alıcı adresi bildirdiğini, bu kapsamda emir ve talimat vermeyen davalı nedeniyle müvekkilinin dorse üzerinde yükü günlerce bekletemeyeceğini, alınacak en makul önlem olarak davalı tarafından emir ve talimat gelmeyen ve sürüncemede bırakılan ihtilaflı taşıma yönünden müvekkili şirketçe zaruri olarak emtiaların depoya konulduğunun açık olduğunu, bu sebeple davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Yurtdışı taşımalar nedeniyle bakiye navlun bedeli ve Almanya taşımasında taşınan emtianın teslim engeli ile karşılaşması nedeniyle emtianın depolama masraflarının tahsiline ilişkin icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı tarafça dava dilekçesinde itirazın iptali talep edilmiş, dava değeri olarak şimdilik 1.000-TL gösterilmiş ise de itirazın iptali davalarında dava değeri icra takip tutarıdır. Ancak mahkemece; eksik harç tamamlatılmamış bilirkişi raporunda bu hususa işaret edildiğinde,mahkemece verilen ara kararı üzerine davacı vekili dava değerinin 3.396-Euro olduğunu beyan ederek eksik harcı tamamlamıştır. Bu halde davanın eksik harç ile açılan ancak harcı tamamlanan süresinde açılan itirazın iptali davası olduğunun kabulü gerekir.

Davacının cari hesap eksterisinin incelenmesinde;

3. 3.2023 tarihli 3.600-Euro 34 EPE ihracat navlun bedeli, 15.3.2023 tarih ... ihracat navlun bedeli, 22.3.2023 tarih 1.250-Euro ... ihracat navlun bedelleri kaydından sonra 27.03.2023 tarihinde 3.470 Euro davalının havale kaydı bulunduğu, havale tarihi itibariyle 1.960-Euro borç kaldığı, akabinde elleçleme bedeli 140 -e, 31.3.2023 tarihinde... yurtdışı ara taşıma bedeli, ... depolama maliyeti, 20.4.2023 tarih ... depolama maliyeti, ... depolama maliyeti 300-e, ..., Euro depolama maliyeti olmak üzere tamamı, 3.390-Euro olup; icra takip tarihi olan 23.4.2023 tarihi itibariyle 20.4.2023 tarihinde 690-Euro'nun kaydı ile birlikte bakiyenin 3.390-Euro olduğu görülmektedir.İcra takip tarihinden sonra da iki ayrı (1.6.2023,10,7,2023 tarihli) depolama faturası düzenlenmiş olup, son iki fatura icra takibi ve bu davanın konusu değildir.

Davacı vekili tarafından alacağına ilişkin dava açılırken gereken izahatın yapılmadığı, cari hesabına dayanak faturaların, taşıyıcıda bulunması gereken taşıma evrakları sunulmadan uyuşmazlığın sadece teslim engeli ile karşılaşan Almanya taşıması ile ilgili gereken açıklama yapıldığı, mahkemece de davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında bir açıklama istenilmediği, bilirkişi raporuna itiraz dilekçeleri ekinde eksik evrakların kısmen sunulduğu, bilirkişilerin de uyuşmazlığın aydınlatılabilmesi için eksik taşıma evraklarını istemeden rapor hazırladıkları anlaşılmaktadır. Cari hesap ekstresinde davalı tarafından gönderilen havale tarihi öncesinde üç ayrı taşıma ilişkisi bulunduğu, bu taşımalardan ...araç ile yapılan taşımada teslim engeli çıktığı;

taşıyıcı davacının alıcılara ulaşamadığı, gönderilen emtianın teslim edilemediği anlaşılmaktadır.Sunulan maillerden davacı; tarafça aracın konumunun günlük olarak davalıya bildirildiği, 29 mart tarihinde gönderilen mail ile aracın teslimat için hareket ettiği, akabinde alıcının malı teslim almadığı, yükün adresi mailde yazılı ... deposuna indirildiği, iç nakliye ile teslim alınabileceği bilgisi verildiği, 4 nisan 2023 tarihinde 300-e benzin ve depolama maliyeti oluştuğu taraflarına fatura edileceği bilgisi verildiği, 5 nisan 2023 tarihinde davalı tarafça da gönderilen mailde verilen depo adresine araç gönderildiği, ancak yükün teslim edilmediği, ekstra ücret ödenmeyeceği, yükün tesliminin sağlanmasının talep edildiği anlaşılmaktadır.

Özetlenen maillere göre ... plakalı aracın 5 palet 80x120x200 ölçülerinde yükün davacı taşıyıcı deposunda kaldığı, davalının emtianın ne şekilde teslim edileceği noktasında talimat vermediği anlaşılmaktadır. Bilirkişi kurulu tarafından verilen raporda; taşınan emtianın değerine göre taşıyıcının hapis hakkını kullandığı, emtia değeri itibariyle değerini aşan bir ödeme talep edildiğinden davacı taleplerinin yerinde olmadığı belirtilmiş ise de yukarıda özetlenen cari hesap içeriği bilirkişi raporuyla da davacı ticari defterlerinde tesbit edilmiştir. Davalı ticari defterlerinde ise davacının düzenlediği bütün faturaların kayıtlı bulunduğu tesbit edilmiştir. Davacının 15.03.2023 tarihli faturası (480-e bedelli ...

ihracat navlun bedeli açıklamalı 9.772,66-TL)10.8.2023 tarihinde icra takibinden sonra davalı defterlerine kayıt edilmiş, olup davalı ile davacının ticari defterlerinin mutabık olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde; taraflar arasında taşıma ve depolama hizmeti verildiği ihtilafsız olduğu, davalının davacının bütün faturalarını alarak ticari defterlerine kayıt ettiği belirlenmiştir.İcra takip tarihi itibariyle davacının düzenlediği; ödenmeyen faturalar tutarının 3.390-Euro olduğu, davalının faturalara itiraz etmeden alıp ticari defterlerine kayıt ettiği; taşıma ilişkisinin ve teslim engelinin varlığında bir ihtilaf olmadığı,alıcısına teslim edilemeyen malın davacı taşıyıcı deposuna alındığı, davalının ticari defterlerine itirazsız kayıt ettiği navlun ve depolama ücretlerinden sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmakla navlun ve depolama giderlerinden oluşan alacak bakımından itirazın iptaline karar verilmek gerekirken itirazın kısmen iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır.

İstinafa konu karar ile; takipten evvel ki işlemiş faiz istemi bakımından talebin reddine ilişkin karar davacı tarafça istinaf edilmeyerek kesinleşmiştir.CMR nin 27 maddesi hükmü gereği alacağa %5 i geçmemek üzere faiz işletilmesi gerekir. Ancak icra takibinde TCMB uygulanacağı bildirilen en yüksek mevduat faizi talep edildiği, mahkemece de bir belirleme yapılmadan icra takibinde talep edilen faizin işletilmesine karar verildiği, yabancı para alacaklarına uygulanabilecek böyle bir faiz türü olmadığından kararın infaz kabiliyeti olmadığından bu kısım resen incelenerek %5 oranında faiz işletilmesine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle; asıl alacak bakımından davanın kabulüne ilişkin karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne kararın kaldırılmasına yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden karar verilerek, 3.390-Euro asıl alacağa itirazın iptaline, işlemiş faiz bakımından fazla istemin reddine, likit alacak nedeniyle 21,3909 kurdan %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/696 Esas - 2025/41 Karar sayılı 21/01/2025 tarihli kararının, HMKnın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulüne, Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafın yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 3.390-Euro üzerinden devamına, işlemiş faize ilişkin fazla istemin reddine, Alacağın %20'si oranda hesaplanan 14.503-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 6.850,83-TL karar harcının Davacı tarafça peşin yatırılan 269,85-TL,2.612,63-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.882,48‬-TL harcın mahsubu ile kalan 3.968,35‬-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan 3.152,33‬-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 10.500-TL bilirkişi ücreti ve 140-TL posta masrafı olmak üzere toplam 10.640-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 10.620-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 6‬-TL'sinin davacıdan, 3.114-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı lehine taktir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davanın reddolunan kısmı üzerinden davalı lehine taktir olunan 197-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, "Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından yapılan 516-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 510-TLnin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,kalanın davacı üzerinde bırakılmasına ,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

14/05/2025