I · Yargıtay 11. HD kararı II · İncelenen istinaf kararı (12. HD)

Dava açılmadan arabulucuya başvurulmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden ret

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/1480 E. 2022/5897 K. · · İlk derece: İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi

OnandıKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Gerekçe özeti

Ticari uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; dava, arabuluculuk süreci tamamlanmadan (son tutanak düzenlenmeden) açılmışsa dava şartı yokluğundan usulden reddedilir ve arabuluculuk sürecindeki taraf teşkili itirazı bu sonucu etkilemediğinden asıl davada incelenmez.

Ele alınan sorunlar

Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmaması (dava şartı) ve taraf teşkili itirazı → ret

İddia: Davalı, arabuluculuk sürecinde taraf teşkilinin sağlanmadığı yönündeki itirazının eldeki davada incelenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Ticari uyuşmazlıkta dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır; dava, arabuluculuk son tutanağı düzenlenmeden ve başvurudan önce açıldığından dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmiştir. Arabuluculuk sürecinde taraf teşkilinin sağlanmadığı yönündeki itiraz, dava şartı yokluğundan ret sonucunu değiştirmeyeceğinden eldeki davada inceleme konusu yapılamaz. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Arabuluculuk süreci tamamlanmadan açılan ticari davada dava şartı yokluğundan ret ve taraf teşkili itirazının asıl davada incelenemeyeceği bakımından emsal.

Usul tespitleri

Dava şartı: dava açılmadan önce arabulucuya başvuru (arabuluculuk dava şartı)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
arabuluculuk dava şartı↗ dava şartı yokluğu↗ usulden ret↗ taraf teşkili↗

Atıf yapılan mevzuat: HMK — HMK 114/2 HMK 115/2 · TTK — TTK 5/A-1 · 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-2 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2021/1480 E. , 2022/5897 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 17.01.2020 tarih ve 2019/721 E- 2020/29 K. sayılı kararın davalı ... ile Davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 19.11.2020 tarih ve 2020/1333 E- 2020/1208 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Royal Marmaris.. A.Ş.'nin Turcotel..A.Ş. ile birleşme kararının usulüne uygun olmadığının mahkeme kararı ile kesinleşmesi üzerine Royal Marmaris ..A.Ş.’ye ait 363 parsel nolu taşınmazın Turcotel..A.Ş’ye intikalinin de hiç yapılmamış sayıldığını, Turcotel Turizm A.Ş.'nin tasarrufunda bulunan Tatil Köyü’nün dava dışı bir şirkete kiraya verildiğini, davalı şirketin kira geliri elde ettiğini, davalı yöneticilerin görevini gereği gibi yerine getirmemesinden davacı şirketin bu gelirden mahrum kaldığını, 6102 sayılı TTK’nun 553 ve 555 vd. maddeleri uyarınca Royal Marmaris Turizm İşletmeciliği A.Ş.’nin uğradığı 49.000.000.-EURO zararın müteselsilen sorumlu davalılardan tazmini ile 49.000.000.-EURO karşılığı Türk Lirası tazminatın Royal Marmaris Turizm İşletmeciliği Anonim Şirketi’ne ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .....A.Ş. vekili, davacı tarafın dava şartı olarak arabulucuya başvurmadan 25/12/2019 tarihinde dava açtığını, kendilerine arabuluculuk bürosundan 16/01/2020 tarihinde ilk toplantının yapılacağının bildirildiğini belirterek davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi uyarınca dava açmadan arabulucuya başvurmanın dava şartı olduğu, davacının davayı 25/12/2019 tarihinde saat:11:59’da açtığı, arabuluculuk başvurusunun 25/12/2019 saat:14:16’da yapıldığı, arabuluculuk son tutanağı tarihinin 16/01/2020 olduğu, dava tarihinden sonra tutulduğu, dava tarihi itibariyle arabuluculuk son tutanağı düzenlenmediği gerekçesiyle HMK 'nun 114/2 delaletiyle 6102 sayılı TTK’nun 5/A-1, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 18/A-2 ve HMK'nın 115/2 maddeleri gereğince arabuluculuğa yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı şirket vekili ve davalı ... vekili istinaf etmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, Arabulucuya başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği anlaşıldığından davalı ... vekilinin, arabuluculuk sürecinde taraf teşkilinin sağlanmadığı yönündeki itirazlarının eldeki davada incelenmesi gerektiğine ilişkin istinaf nedenin yerinde görülmediği gerekçesiyle davalı ...Ş. vekilinin ve ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, istek halinde aşağıda yazılı 33,00 TL harcın temyiz eden davalı ... iadesine, 15/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/822786800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1333 E. 2020/1208 K.

Arabuluculuk son tutanağı dava açıldıktan sonra düzenlenmişse dava şartı yokluğundan usulden ret

Gerekçe özeti

Arabuluculuğa tabi bir davada, dava açıldığı tarih itibariyle arabulucuya başvuru henüz yapılmamış veya arabuluculuk son tutanağı düzenlenmemişse, dava şartı yerine getirilmemiş sayılır ve dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir; bu ret dava açıldıktan sonra arabuluculuk sürecinin tamamlanmış olmasıyla giderilmez. Dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilen davalarda, davalı yararına A.A.Ü.T. 7/2 madde uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedilir; dava değeri üzerinden nispi vekalet ücreti talep edilemez. Bu tür usulden ret kararlarında, arabuluculuk sürecine taraf teşkilinin usulüne uygun sağlanıp sağlanmadığına ilişkin itirazlar, dava şartı incelemesinin kapsamı dışında kalır ve ayrıca incelenmez.

Emsal değeri

Dava açıldığı tarihte arabuluculuk son tutanağının henüz düzenlenmemiş olması halinde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddedileceği ve bu durumda davalı yararına maktu (nispi değil) vekalet ücretine hükmedileceği yönündeki tespitler açısından emsal niteliğindedir; BAM kararı olarak bölgesel ve ikna edici etkiye sahiptir.

Kavramlar: dava şartı arabuluculuk usulden ret maktu vekalet ücreti nispi vekalet ücreti son tutanak

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/1333

KARAR NO 2020/1208

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/01/2020

NUMARASI 2019/721 Esas-2020/29 Karar

DAVA

Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/11/2020

Davanın usulden reddine yönelik hükmün davalı ... A.Ş. ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine dosya incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, İstanbul 22. ATM'nin kesinleşen kararı uyarınca, ... A.Ş.'nin malvarlığına dahil taşınmazın intikalinin hiç yapılmamış sayıldığını, ...A.Ş.'nin yoklukla malul bir hukuki işlemi ifa etmek üzere malvarlığını bir bütün olarak ... A.Ş.’ye devrettiğini, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nce;

15. 09.1995 tarihli olağanüstü genel kuruld, 18.11.2002 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 10 ncu ve 11 nci nolu kararların, 30.12.2002 tarihli olağanüstü genel kurulda alınan ve 30.12.2002 tarihinde tescil edilen birleşme sözleşmesinin kabulüne dair genel kurul kararının tescilini terkin ederek, ...A.Ş.'nin tüm sicil kayıt ve belgeleriyle sicil dosyasının Marmaris Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne gönderdiğini, ... A.Ş.’ye ait ... parsel nolu taşınmazın ...A.Ş. tarafından ... A.Ş.’ye satıldığını, oysa temelinde geçerli bir birleşme kararı olmayan bu satışın geçersiz olduğunu, hukuken yok hükmündeki bir karara dayanan tapunun iptali ve ... parsel sayılı taşınmazın ...A.Ş. adına tescili ile, yoklukla malul olduğu kesinleşmiş karar ile tespit edilen birleşme nedeniyle ...

A.Ş.'nin mahrum kaldığını, müvekkilinin tapunun iptali talebiyle açtığı davada, mahkemece ... parsel sayılı taşınmazın harca tabi değerinin tarafların mutabakatı doğrultusunda 25.000.000.-euro’nun üzerinde olduğuna karar verildiğini ve kesinleştiğini, sözkonusu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle meydana gelen 49.000.000-euro fark kadar ...A.Ş.nin zarara uğradığını belirterek 49.000.000- euro zararın müteselsilen sorumlu davalılardan tazmini ile ... A.Ş.'ye ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...AŞ vekili, davacı tarafın dava şartı olarak arabulucuya başvurmadan 25/12/2019 tarihinde dava açtığını, kendilerine arabuluculuk bürosundan 16/01/2020 tarihinde ilk toplantının yapılacağınının bildirildiğini belirterek davanın usulen reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının, Arabuluculuk Kanunu 18/A madde uyarınca dava açmadan arabulucuya başvurmasının dava şartı olduğu,davacının davayı 25/12/2019 tarihinde saat:11:59 da açtığı, arabuluculuk başvurusununda 25/12/2019 saat:14:16 da yapıldığı, arabuluculuk son tutanağı tarihinin 16/01/2020 olduğu, dava tarihinden sonra tutulduğu, dava tarihi itibariyle arabuluculuk son tutanağı düzenlenmediği gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davalı ...Ş vekili; mahkemece hatalı şekilde ,maktu vekalet ücretine hükmedildiğini, halbuki davada hükmedilen vekalet ücretinin dava değeri olan 49 milyon euro üzerinden hesaplanması gerektiğini, kararın kaldırılarak 49 milyon euro dava değeri olan üzerinden ilam vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

2- Davalı ... vekili; arabuluculuk sürecinde taraf teşkilinin sağlanmadığını, diğer davalılar ... ve ...'in arabuluculuk sürecine dahil edilmeden sürecin tamamlandığını, davacının arabuluculuk son tutanağı ile aynı davayı İstanbul 10. ATM'nde 2020/257 Esası ile açtığı ve dava dilekçesine tutanağı ekleyerek sözde dava şartını yerine getirdiğini, eksikliğin mahkemece tespit edilse idi davacının bir sonraki davada dava şartı bakımından avantajlı hale gelmeyeceğini,davacının bir daha alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuracağını mahkeme aşamasına geçmeden arabulucukta bir anlaşma imkanına kavuşacağını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

6325 sayılı HUAK'nun 18/A-2 maddesindeki "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. ....Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmü gereğince arabuluculuğa tabi davalarda dava açılırken, arabulucuya başvurulması ve anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi gerekir. Mahkemece;davanın açılış zamanı itibariyle arabulucuya başvuru şartının yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usulden reddine ,davalı ...AŞ yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

A.A.Ü.T. 7/2 madde hükmü uyarınca “Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, maktu vekalet ücretine hükmedileceği " düzenlenmiştir. Tarife hükmü gereği nispi vekalet ücreti talebinin yasal dayanağı yoktur. Arabulucuya başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla ; davalı ... vekilinin, arabuluculuk sürecinde taraf teşkilinin sağlanmadığı yönündeki itirazlarının elde ki davada incelenmesi gerektiğine ilişkin istinaf nedeni de yerinde bulunmamaktadır. O halde; İlk Derece Mahkemesi'nce;dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilen dava da davalı ...A.Ş.

vekili için maktu vekalet ücreti takdir edilmesinde isabetsizlik görülmediğinden davalılar ... A.Ş. vekilinin ve ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... vekilinin ve ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harçların karar harçlarına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuranlar tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 19/11/2020