Taşıma alacağı davasında ticari defter yerine somut delil incelenmeli
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/50 E. 2024/1567 K. · · İlk derece: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Uyuşmazlığın esası cari hesap alacağına değil, taşıma hizmetinin ifasından kaynaklanan zarar iddiasına ilişkinse, tarafların iddia ve savunmaları ticari defter incelemesiyle değil taşıma hizmetine konu somut delillerin (yazışma, fatura, fotoğraf vb.) değerlendirilmesiyle çözülmelidir; bu durumda ticari defterlerin ibraz edilmemesi tek başına davanın reddi için yeterli gerekçe oluşturmaz ve mahkeme uyuşmazlığın niteliğine uygun delilleri toplayıp değerlendirmelidir.
Ele alınan sorunlar
Davanın ticari defter incelenmeden reddinin hukuka uygunluğu → kabul
İddia: Davacı vekili, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, pandemi koşulları sebebiyle ticari defterlerin sunulamadığını, bu durumun mücbir sebep sayılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Davacının davalıya taşıma hizmeti verdiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır; davalının itirazı, taşımanın özensiz yapılması nedeniyle kargoların hasarlanıp kaybolduğu ve bu nedenle zarara uğradığı iddiasına dayanmaktadır. Taraflar bu hususta muhasebe kayıtları yerine e-posta yazışmaları, faturalar ve hasarlı kargolara ilişkin fotoğraflar gibi taşıma hizmetine konu delilleri dosyaya sunmuştur. Uyuşmazlık, cari-açık hesap alacağına ilişkin olmayıp davalının zarara uğrayıp uğramadığı noktasında olduğundan, tarafların iddia ve savunmaları muhasebe kayıtlarının incelenmesiyle değil taşıma hizmetine konu delillerin değerlendirilmesiyle sonuca bağlanabilecektir. Bu nedenle uyuşmazlığın niteliği itibariyle ticari defterlerin ibrazına gerek olmadan bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken, bilirkişi ücretini süresi içinde yatıran davacının inceleme talebinden vazgeçmediği de gözetilerek, mahkemece tarafların ticari defterleri dışındaki delilleri değerlendirilmeden davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Cari hesap alacağına dayanmayan, taşıma hizmetinin ifasından kaynaklanan zarar iddiasına ilişkin uyuşmazlıklarda, tarafların iddia ve savunmalarının ticari defter incelemesi yerine somut hizmet delilleriyle çözülmesi gerektiği yönündeki tespit açısından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ taşıma sözleşmesi↗ ticari defter incelemesi↗ ispat yükü↗ bilirkişi incelemesi↗ delillerin toplanması↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/50
KARAR NO 2024/1567
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/10/2021
NUMARASI 2020/41Esas - 2021/741 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/11/2024
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, taraflar arasındaki kargo sözleşmesi kapsamında müvekkili tarafından davalının taşıma işlerinin özenli bir şekilde yapıldığını ancak davalının taşıma ücretlerini ödemediğini, buna ilişkin faturaların hem elektronik ortamda hem de fiziki olarak davalıya iletildiğini, borcun ödenmemesi üzerine 9.770,66-TL asıl alacak ve 659,38-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.430,04-TL'nin tahsili için davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı ilamsız takibinin başlatıldığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, müvekkilinin müşterilerine gönderdiği ürünlerin taşımasının davacı tarafından özenli bir şekilde yapılmadığını, taşınan malların bir kısmının kaybolduğunu, hasar gördüğünü, geç taşıma yapıldığını, bu hususların davacıya bildirilmesine rağmen müvekkiline geri dönüş olmadığını, bir kısım ürünlerin müşterilerine yeniden gönderildiğini, bu sebeplerle müvekkilinin zararı oluştuğunu; davacının pervasız hareketleri sonucu sınırsız bir şekilde bu zarardan sorumlu olduğunu, davacının alacağını kabul etmemekle birlikte zarar kalemlerinin takas ve mahsubunun gerektiğinin açık olduğunu belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacının alacak miktarını ispatlamak zorunda olduğunu, bunun için taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, davacı vekilinin hazır bulunduğu ön inceleme duruşmasında yasal sonuçları ihtar edilmesine rağmen davacının inceleme günü mazeretsiz olarak defterlerini sunmaktan kaçındığı, davacı vekilinin karar celsesinde pandemi nedeniyle defterlerini ibraz edemediklerinden yeni bir inceleme günü verilmesi talebinde bulunduğu, mahkemedeki diğer dosyalarda ticari defter incelemelerinin sorunsuz şekilde yapıldığı dikkate alındığında, davacının talebinin yerinde görülmediği davacının davasını ispat edemediği; davacının takipte kötü niyeti sabit olmadığı gerekçesiyle, davanın ve davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, müvekkilinin hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, pandeminin her şirketi aynı şekilde etkilemediğini, müvekkili şirketin pandemi döneminde evden çalışma sistemine geçtiğini, çalışanların birer hafta dönüşümlü olarak ofise geldiklerini ve mücbir sebep olarak kabul edilen pandemi şartları sebebiyle ticari defterlerin sunulamadığını belirterek, hükmün kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir. Mahkemece; her iki taraf vekilinin de hazır bulunduğu 03/12/2020 tarihli ön inceleme duruşmasının ara kararının 5 nolu bendinde, dosyanın bir mali müşavir ve bir taşımacılık uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmasına; 6 nolu bendinde, 28/12/2020 günü saat 14:00'da duruşma salonunda tarafların ilgili defter ve dayanak kayıtlarını inceleme için hazır etmesine, aksi halde ibrazdan kaçınmış sayılacakları ve aleyhlerine karar verilebileceğinin ihtar edildiği; 7 nolu bendinde davacı vekilinin bilirkişi ücretini 2 haftalık kesin süre içinde yatırması aksi halde bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtar edilmiş, bilirkişi ücreti süresi içinde yatırılmıştır.
Davacı taraf, ticari defter ve kayıtlarını inceleme günü olan 28/12/2020 tarihinde hazır etmediğinden incelenmemiştir. Davalı vekili de 11/12/2020 tarihli dilekçesiyle, müvekkilinin defterlerinin mukim olduğu İzmir mahkemesinde incelenmesini talep etmiş, mahkemece İzmir ATM'ye istinabe talebinde bulunulmuş; sonrasında 12/04/2021 tarihli dilekçesiyle müvekkilinin ticari defterlerine delil olarak dayanmaktan vazgeçtiğinden davalının defterleri de incelenmemiştir. Ancak; davacının davalıya taşıma hizmeti verdiği hususunda uyuşmazlık olmayıp davalının bu konuda bir itirazı bulunmamaktadır. Davalı cevap dilekçesinde, taşımanın özensiz yapıldığından bahisle kargoların hasarlandığını ve kaybolduğunu, bu nedenle zarara uğradığını belirterek, dilekçesinin ekinde savunmasına esas delilleri olarak müşterileriyle arasındaki e-posta yazışmalarını, faturaları ve hasarlı olduğunu iddia ettiği kargolara ilişkin fotoğrafları sunmuştur.
Davacı da 25/02/2020 tarihli delil dilekçesi ile hizmet faturalarını, e-postaları ve davalıyla aralarındaki yazışmaları ibraz etmiştir. Uyuşmazlık bu haliyle cari-açık hesap alacağına ilişkin olmayıp,davalının zarara uğrayıp uğramadığı noktasındadır.Eldeki davada tarafların iddia ve savunmaları tarafların muhasebe kayıtlarının incelenmesiyle değil, taşıma hizmetine konu delillerinin değerlendirilmesiyle sonuca bağlanabilecektir. Uyuşmazlığın niteliği itibariyle ticari defterlerin ibrazına gerek olmadan bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken bilirkişi ücretini süresi içinde yatıran davacının inceleme talebinden vazgeçmediği de gözetilerek, mahkemece tarafların ticari defterleri dışındaki delilleri üzerinde değerlendirilmeden davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanıp değerlendirilmeden davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/10/2021 Tarih 2020/41 Esas - 2021/741 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/11/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/80015 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi