Fatura konusu malın tesliminin ispatı - ticari defter kaydı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/312 E. 2024/1560 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Ticari satım nedeniyle düzenlenen faturaya dayalı itirazın iptali davasında, malın/hizmetin teslim edildiğini ispat külfeti davacı satıcıya aittir. Fatura konusu malın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olması ve davalı tarafça itirazsız kabul edilmesi, teslimin ispatlandığı sonucunu doğurur. Buna karşılık, faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmaması, teslim alan imzası bulunmayan irsaliyeli fatura ve içeriği belirsiz yazışmalar, teslimin ispatı için yeterli değildir; önceki dönemlerde imzasız faturaların ödenmiş olması da tek başına teslimin ispatı için yeterli kabul edilmez.
Ele alınan sorunlar
Fatura konusu malların teslim edildiğinin ispatı ve ispat yükü → kısmi kabul
İddia: Davacı vekili, davalının imzasız irsaliyeli faturaları geçmişte de ödediğini, bunun taraflar arasında ticari teamül haline geldiğini, davalının fazla ödeme yaptığı savunmasının teslimi kanıtladığını ve whatsapp yazışmalarının delil olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın tümden kabulünü talep etmiştir. Davalı vekili ise malların hiç teslim edilmediğini, açık fatura düzenlenmesinin satım ilişkisi veya teslim anlamına gelmediğini, faturalarda imzasının bulunmadığını, önceki dönemlerde imzasız fatura bedellerinin ödenmiş olmasının dava konusu alacağa emsal oluşturmayacağını belirterek davanın tümden reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı ticari defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Davalı teslimi ve borcu inkar ettiğinden, teslimin ispatı davacıya ait olup davacı bu iddiasını uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Tarafların ticari defterleri incelendiğinde, takip dayanağı 11 faturadan toplam 13.170,16-TL tutarlı 5 adet faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, geri kalan 18.290,59-TL tutarlı 6 adet faturanın ise davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi BA bildiriminde de yer almadığı tespit edilmiştir. Davalı tarafça benimsenip defterlere itirazsız kayıt edilen 5 adet fatura yönünden malların teslim edildiğinin kabulü gerekir. Diğer 6 adet fatura ise davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi, irsaliyelerinde teslim alan imzası da bulunmamaktadır; önceki dönemlerde imzasız fatura bedellerinin davalı tarafça ödenmiş olması, dava konusu faturalar bakımından teslimin kanıtlandığını kabule elverişli değildir. Davacı tarafça sunulan whatsapp yazışmalarında sipariş görüntüleri ve bir faturaya ait görüntü davalıya gönderilmiş ise de, sipariş yazışmalarının hangi faturaya ait olduğu belli olmadığı gibi, gönderilen fatura içeriği malların teslim alındığına dair davalının herhangi bir cevabı veya kabulünü içermemektedir. Bu nedenle davalı vekilinin malların teslim edilmediğine dair istinaf nedeni de yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İcra inkar tazminatı → ret
İddia: Davalı vekili, alacağın likit olmadığını ileri sürerek icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.
Gerekçe: Faturaya dayalı olup likit alacak niteliğindeki kabul edilen kısım yönünden davalının itirazında haksız olduğu anlaşıldığından, bu kısım için davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Fatura konusu malın teslim edildiğine ilişkin ispat yükünün davacıya ait olduğu ve bu ispatın ancak karşı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olma, itirazsız kabul gibi somut delillerle sağlanabileceği; imzasız irsaliyenin ve içeriği belirsiz yazışmaların tek başına yeterli olmadığı yönündeki değerlendirme benzer ticari satım uyuşmazlıklarında emsal niteliğindedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ticari satım↗ ispat yükü↗ ticari defter kaydı↗ irsaliyeli fatura↗ icra inkar tazminatı↗ likit alacak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/312
KARAR NO 2024/1560
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/12/2021
NUMARASI 2020/545 Esas - 2021/974 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Davanın kısmen kabulüne-reddine dair kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davalı aleyhine faturalara dayalı Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine fatura konusu malları teslim almadığı gerekçesiyle itiraz ettiğini,davalının, 2014-2019 yılları arası sürekli iş yaptırdığı müvekkilinin aynı şekilde düzenlediği faturaları ödediğini, uzun yıllar içerisinde, malların teslim alındığında teslim bölümünün imzalanmadığını, ancak bu durumun iki şirket arasında adeta ticari gelenek halini aldığını, davalının çalışanı Hasip ile müvekkilinin çalışanı arasında sipariş ve teslim edilen mallarla ilgili whatsapp yazışmaları yapıldığını, davalının önceden aldığı mallara karşılık 11.425,56-TL fazla ödeme yaptığına dair savunmasının da malları teslim aldığına dair karine teşkil ettiğini belirterek, davalının takibe itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; icra takibine dayanak faturaların açık fatura olduğunu, açık fatura tanzim edilmesinin, tek başına taraflar arasında bir satım ilişkisi kurulduğu veya teslimin yapıldığının kabulü anlamına gelmediğini, tarafların mallar teslim edildikten sonra bedelin ödenmesi hususunda anlaştığını, ancak müvekkiline teslimat yapılmadığını, faturalarda müvekkilinin imzasının olmadığını, teslimi davacının ispatlaması gerektiğini,miktarı itibariyle tanıkla ispatın mümkün olmadığını, davacının,önceki satışlarda anlaşılan bedelden yüksek meblağlarda faturalar düzenleyerek müvekkilinden 11.425,56-TL fazla ödeme aldığını, müvekkilinin davacı şirkete bir borcu bulunmadığını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; alınan bilirkişi raporu ile tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davacının davalıdan 13.170,16-TL alacaklı olduğunun belirtildiği, davalının, davacının kayıtlarında yer alan ancak kendi defterlerinde kayıtlı olmayan 6 adet faturaya konu malların teslim edlimdeğini beyan ettiği, bilirkişi raporunda, faturalar irsaliyeli fatura ise de,teslim alan bölümünde isim ve imza bulunmadığı, dava dilekçesinde yemin deliline de açıkça dayanmadığı, bu durumda davacının icra takibine konu edilen 11 adet faturadan 5 tanesi yönünden alacaklı olduğunun, diğer 6 adet fatura yönünden ise iddiasını ispatlayamadığının kabulü gerektiği, davacının davalıdan talep edebileceği toplam asıl alacağın 13.170,16-TL olduğu gerekçesiyle, davalının itirazının kısmen iptaline, takibin 13.170,16-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazla istemin reddine,alacağın %20'si oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
1- Davacı vekili; davalının geçmiş yıllarda imza bulunmayan irsaliyeli fatura bedellerini ödediğini, bilirkişi raporunda, davalının irsaliyelerde imza olmamasına ve ürünleri teslim almadığını iddia etmesine rağmen defterlerine işlediğinin belirtilerek haklılıklarının ortaya konulduğunu, yine ek raporda davalı tarafından toplu ödemeler yapıldığı, fatura bazlı ödeme yapılmadığının tespit edildiğini, buna göre davalı şirketin önceki dönemlerde davacıdan aldığı malları da imzasız teslim aldığının, bunu karşılıklı gelenek haline getirdiklerinin tespit edildiğini,davalının daha önce aldığı mallara ilişkin 11.425,56-TL fazla ödeme yaptığı savunmasının, malları teslim aldığına karine teşkil ettiğini,delil olarak sundukları taraf çalışanları arasındaki sipariş yazışmalarının dikkate alınması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
2- Davalı vekili; fatura konusu malların müvekkiline teslim edilmediğini, davacının, önceki ilişkide anlaşılan ücretten yüksek meblağlarda faturalar düzenleyip müvekkili şirketten 11.425,56-TL fazla ödeme aldığını,açık fatura tanzim edilmesinin tek başına taraflar arasında bir satım ilişkisi kurulduğu veya mal tesliminin gerçekleştiği anlamına gelmediğini, müvekkiline teslimat yapılmadığını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu,faturalarda müvekkilinin imzası bulunmadığını,alınan bilirkişi raporunun iddialarını kanıtladığını, önceki yıllarda düzenlenen ve imza bulunmayan fatura bedellerinin ödenmiş olmasının, dava konusu alacağa da uygulanacağı anlamına gelmediğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı ticari defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Eldeki davada davalı malların teslim edildiğini ve buna bağlı olarak borcu inkâr etmektedir. Bu durumda faturalarda yazılı malların davalıya teslim edildiğini ispat yükü davacıya ait olup, davacı bu iddiasını uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda;
davacının takip dayanağı 11 adet faturasından toplam 13.170,16-TL tutarlı 5 adet faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu,toplam 18.290,59-TL tutarlı 6 adet faturanın ise davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi davalının BA bildiriminde de yer almadığı, taraf ticari defterleri arasındaki toplam 42.886,27-TL farkın 18.290,59-TL tutarlı 6 adet fatura ile birlikte 35.739,68-TL 2018 yıl sonu devir bakiyesi farkı ile davacı defterlerinde yer alan 11.144-TL tahsilatın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Buna göre takip ve dava konusu toplam 13.170,16-TL tutarlı 5 adet faturanın davalı tarafça benimsenerek ticari defterlerinde kayıtlı olduğundan, faturaları teslim aldığı ve ticari defterlerine itirazsız kayıt etmesi karşısında malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir.
Davacının takip dayanağı diğer 6 adet faturası ise davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi, davalının BA bildirimlerinde de yer almamaktadır. Söz konusu irsaliyeli faturalarda teslim alan imzası da yoktur. Taraflar arasındaki ilişkide önceki dönemlerde düzenlenen ve teslim alan imzası bulunmayan fatura bedellerinin davalı tarafça ödenmesi dava konusu faturalar bakımından teslimin kanıtlandığını kabule elverişli değildir. Davacı tarafça sunulan ve davacı ile davalı şirket çalışanları arasında gerçekleşen whatsapp yazışmalarında, siparişlere ilişkin bir takım görüntüler ve en son 12.12.2019 tarihli fatura görüntüsü davalıya gönderilmiş ise de, sipariş yazışmalarının hangi faturaya ait olduğu belli olmadığı gibi fotoğrafı gönderilen fatura içeriği malların teslim alındığına dair davalının herhangi bir cevabı veya kabulü yoktur.
Yine davacının 5 adet adet faturasının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olması karşısında, davalı vekilinin malların teslim edilmediğine dair istinaf nedeni yerinde değildir. Açıklanan nedenlerle, teslimi kanıtlanan 5 adet fatura bedeli kadar alacak talebinde davacı haklı olduğundan itirazın iptaline ve faturaya dayalı olup likit alacak nedeniyle davalı itirazında haksız olduğundan, kabul edilen kısım yönünden davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.İstinaf nedenleri yerinde görülmeyen davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Taraf vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, Davacıdan alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından yatırılan 225-TL harcın mahsubu ile kalan 202,60-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalıdan alınması gereken 899,65-TL istinaf karar harcından yatırılan 224,92-TL harcın mahsubu ile kalan 674,73-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Taraflarca yapılan istinaf yargı giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/11/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/79997 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi