Pasif husumet itirazı ve sözleşme tarafı olmayan davalıya karşı tazminat talebi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/397 E. 2025/1337 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Sözleşmeden Kaynaklanan Tazminat mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Sıfat (husumet) bir dava şartı olmayıp itirazdır; hak sahipliği veya borçluluk davanın esasına girildikten sonra tespit edilebileceğinden, mahkeme dosyadan anlaşılabildiği ölçüde sıfatı kendiliğinden nazara alabilir. Sözleşmenin tarafı olmayan bir şirkete karşı, o şirketin sözleşme ilişkisine veya iddia edilen zarar verici eyleme dair somut delil sunulmadan tazminat talep edilemez; sözleşmede adı geçen ve davalıdan farklı tüzel kişiliğe sahip bir şirketin varlığı ile davalı arasında organik bağ bulunduğu ispatlanmadıkça husumet davalıya yöneltilemez.
Ele alınan sorunlar
Sıfatın (husumetin) dava şartı mı yoksa itiraz mı olduğu → ret
İddia: Davacı vekili, davalının cevap dilekçesinde husumete itiraz etmediğini, husumetin yanlış yönlendirilmiş olsa da bunun ileri sürülmesi gerektiğini belirtmiştir.
Gerekçe: Sıfat dava şartı olmayıp itirazdır; çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hakim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Sözleşmenin tarafının davalı şirket olup olmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, sözleşme evraklarında davalı şirketin logosunun ve internet adresinin bulunduğunu, ... isimli firma ile davalı arasında organik bağ ve akrabalık ilişkisi olduğunu, ödemelerin davalı çalışanı tarafından yapıldığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davacı tarafından düzenlenen 01/06/2018 tarihli tutanağa göre davalıya çalıştırmak üzere teslim edilen araç ve plakaların, kendileri tarafından çalıştırılmak üzere davacı tarafından iade alındığı anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan 03/06/2020 tarihli sözleşme araç ve plakalarının satışının yapılması için düzenlenmiş olup, sözleşmede davalının değil "... ... Otomotiv Tic. Ltd Şti" unvanı bulunmaktadır. Her iki şirketin ortakları ile yetkilileri aynı olmadığı gibi, birbirlerinden farklı tüzel kişiliklere sahip olduğu anlaşılmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Sözleşmenin tarafı davalı sayılsa bile davalının rıza dışı kiralama eyleminin ispatı → ret
İddia: Davacı vekili, araç ve plakaların davalıya teslim edildiğini ve davalının bunları müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında üçüncü kişilere kiraladığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Bahsi geçen sözleşmenin tarafının davalı olduğunun kabulü halinde de araçların davalı şirkete, üçüncü kişilere kiralanmak ya da işletilmek amacıyla teslim edildiğine, taraflar arasında bu şekilde sözleşme ilişkisi bulunduğuna ya da davalının araçları davacının rızası dışında üçüncü kişilere kiraladığına ilişkin bir delil bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sıfatın (husumetin) dava şartı olmayıp itiraz niteliğinde olduğu ve mahkemenin bunu dosya kapsamından anlaşıldığı ölçüde kendiliğinden nazara alabileceği hususunda genel bir ilke içermesi nedeniyle emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Sıfat (husumet) dava şartı olarak değerlendirilmemiş, itiraz niteliğinde kabul edilmiştir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ pasif husumet↗ sıfat itirazı↗ dava şartı↗ tüzel kişilik ayrılığı↗ ispat yükü↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/397
KARAR NO 2025/1337
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/01/2025
NUMARASI 2024/183 Esas - 2025/81 Karar
DAVA
İtirazın İptali
DAVA TARİHİ 26/02/2024
İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/09/2025
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili adına kayıtlı olan ... ticari taksi plakalı aracı taksi plakası ile birlikte, yine ... sayılı ticari taksi plakasını 03.06.2020 tarihli "Ticari Taksi Komisyon Plaka Alış Sözleşmesi" kapsamında 11.06.2020 tarihinde davalıya teslim ettiğini, sözleşmeye göre aracın satışı için yetki verildiğini, teslim sonrası müvekkilinin bilgisi dışında araçların 3. şahıslara kiralanması sonucunda müvekkiline idari para cezaları ile kaçak geçiş ücretleri, sigortasız işçi çalıştırmadan kaynaklı idari para cezaları ile trafik cezaları tahakkuk ettirildiğini, müvekkilinin bu kapsamda toplamda 66.350-TL ödemek zorunda kaldığını, durumun davalıya bildirilmesi üzerine davalı şirketin ... Şube yetkilisi ...
tarafından "... ...'e ait sigorta ödemesi" açıklaması ile 17.11.2022 tarihinde 15.000-TL ödeme yapıldığını ve yine aynı tutarlar için elden 8.000-TL ödeme yapıldığını, kalan tutar 43.008-TL'nin ödenmediğini, alacağın tahsili için Bakırköy 10. İcra Dairesi'nin 2023/21053 Esas sayılı takibi başlatıldığını belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını,araçların ruhsat sahibinin davacı olduğunu, 01/06/2018 tarihinde müvekkili şirketle olan komisyonculuk sözleşmesinin sona erdiğini ve bahsi geçen araçların kendileri tarafından işletileceğinin müvekkiline bildirilmesi üzerine araç ve plakaların davacıya iade edildiğini,aracın satılması için 2 yıl boyunca herhangi bir şirkette veya galeride aracının kalmasına kimsenin izin vermeyeceğini, davacıya ait araçların 14/01/2021 tarihinde... adlı kişiye başka bir şirket tarafından kiralandığının öğrenildiğini,idari para cezalarının itiraz veya dava yoluyla iptalinin mümkün olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece;
03. 06.2020 tarihli ticari taksi komisyon plaka alış sözleşmelerinde davalı şirketin sözleşmenin tarafı olmadığı, sözleşmelerin tarafının "... ..."olduğu, ticaret sicil kayıtlarına göre "... ..." isimli firma ile davalının farklı firmalar olduğu,araçların davalıya teslim edildiğine ilişkin davalıdan sadır bir delil sunulmadığı, teslim olgusunun hukuki işlem olması nedeniyle tanıkla ispat edilemeyeceği, davacının belirttiği ... isimli kişinin davalı şirketin ... şube yetkilisi olmadığının sicil kayıtlarından anlaşıldığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; sözleşme evraklarının incelemesinde ... ... isimli firmanın aracı kurum olarak geçtiği, sözleşmelerde davalı şirketin logosunun olduğunu ve sözleşme metninin alt kısmında davalının internet adresine yer verildiğini, husumetin yanlış yönlendirilmesi halinde davalının buna cevap dilekçesinde itiraz etmesi gerektiğini, davalının husumete itirazı bulunmadığını, davalı firma ile adı geçen firma ortaklarının akraba olduklarını,aralarında organik bağ bulunduğunu, sözleşme uyarınca ödemelerin ... isimli kişi tarafından yapıldığını, bu kişinin aynı zamanda davalı şirkette çalıştığını, iletişim kayıtlarından da görüleceği üzere bu kişinin davalının temsilcisi gibi hareket ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, satışa aracılık için teslim edildiği iddia edilen araç ve plakaların üçüncü kişilere rıza dışı kiralanmasından kaynaklanan zararın davalıdan tazmini içini başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı vekili; müvekkilinin ... sayılı ticari taksi plakasının araçla birlikte, ... sayılı ticari taksi plakasının ise tek başına üçüncü kişilere satılmasına aracılık etmek üzere 03/06/2020 tarihli sözleşme kapsamında davalıya teslim edildiğini, ancak davalının bu araç ve plakaları müvekkilinin bilgisi dışında üçüncü kişilere kiralaması sonucunda müvekkilinin sigortasız işçi çalıştırdığından bahisle müvekkiline idari para cezası kesildiğini, kaçak geçişler ve trafik ihlalleri nedeniyle müvekkiline ceza tutanakları düzenlendiğini, müvekkilinin bu cezaları ödediğini bildirerek ödemelerin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece sözleşmenin ... ... Otomotiv Tic. Ltd Şti adına imzalandığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Sıfat dava şartı olmayıp itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir.Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hakim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.Davacı tarafından düzenlenen 01/06/2018 tarihli tutanağa göre davalıya çalıştırmak üzere teslim edilen araç ve plakaların, kendileri tarafından çalıştırılmak üzere davacı tarafından iade alındığı anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan 03/06/2020 tarihli sözleşme araç ve plakalarının satışının yapılması için düzenlenmiş olup, sözleşmede davalının değil "...
... Otomotiv Tic. Ltd Şti" unvanı bulunmaktadır. Her iki şirketin ortakları ile yetkilileri aynı olmadığı gibi, birbirlerinden farklı tüzel kişiliklere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Ancak bahsi geçen sözleşmenin tarafının davalı olduğunun kabulü halinde de araçların davalı şirkete, üçüncü kişilere kiralanmak ya da işletilmek amacıyla teslim edildiğine, taraflar arasında bu şekilde sözleşme ilişkisi bulunduğuna ya da davalının araçları davacının rızası dışında üçüncü kişilere kiraladığına ilişkin bir delil bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle;davanın reddine ilişkin kararda hukuka aykırılık olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/09/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/7898 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi