Ticari kredi erken kapama komisyon oranının fahiş olduğu iddiası
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/352 E. 2024/1299 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Ticari kredi sözleşmesinde erken kapama komisyon oranı açıkça belirlenmemiş ve bankanın işlem tarihinde kendi internet sitesinde ilan ettiği oran mevcutsa, sözleşmenin buna atıf yapan hükmü gereğince bu ilan edilen oran bankayı bağlar; banka, ilan ettiği orandan daha yüksek bir oran uyguladığını ve kredinin kapatıldığı tarihte farklı/yüksek bir oranın yürürlükte olduğunu ispat edemediği takdirde, ilan edilen oranı aşan tahsilat fazla ödeme olarak iadeye konu olur.
Ele alınan sorunlar
Erken kapama komisyon oranının fahiş/hukuka aykırı olup olmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, erken kapama komisyonunun mevzuat çerçevesinde serbestçe belirlenebileceğini, sözleşmenin 2.8.1 maddesi uyarınca erken ödeme komisyonu ödemeyi davacının kabul ettiğini, akit serbestisi bulunduğunu, tarafların tacir olduğunu, bankanın kar mahrumiyeti ve zararı nedeniyle daha yüksek oranda komisyon talep edebilecekken uygulanan oranın makul olduğunu, davacının ihtirazi kayıtsız ödeme yaptığını, banka kayıtlarının delil sözleşmesi gereği kesin delil sayıldığını ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile Merkez Bankası tebliği uyarınca bankanın ücret isteme hakkı bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini istemiştir.
Gerekçe: Bankacılık işlemlerinin gerçekleştirildiği tarihte yürürlükte olan 2019/6 sayılı Tebliğ ile değişik 2006/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca, reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelik ve sınırlarının serbestçe belirlenmesi kabul edilmiştir. Ancak sözleşmede açıkça bir tutar/oran bulunmadığında, ilgili yasal düzenleme gereğince Merkez Bankasına bildirimde bulunulup bulunulmadığının araştırılması, bildirim yapılmamışsa emsal banka uygulamalarının araştırılması ve alınan komisyon bedelinin bu uygulamalara göre orantılı olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. Genel kredi sözleşmesinin 2.8.1 maddesinde erken ödeme halinde bankanın komisyon ve masraf talep edebileceği düzenlenmiş, ancak uygulanacak oran belirtilmemiştir. Sözleşmenin 2.10.3 maddesi uyarınca, ayrıca mutabakat bulunmaması halinde uygulanacak oranların bankanın işlem tarihinde internet sitesinde duyurduğu oranlar olacağı kabul edilmiştir. Bilirkişi raporuyla davalı bankanın %5 oranında erken kapama komisyonu tahsil ettiği, diğer bankalarca uygulanan erken kapama komisyon oranları ortalamasının %3,33 olduğu, bankanın kendi internet sitesinde 1.4.2020 tarihinden itibaren ticari ve taksitli ticari krediler için ilan ettiği erken kapama komisyon oranının %2 olduğu belirlenmiştir. Kredinin kapatıldığı tarihte daha yüksek bir oranın yürürlükte bulunduğu davalı banka tarafça ileri sürülmediğinden, bankanın kendi ilan ettiği %2 oranının sözleşme gereği bankayı bağladığı sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda 372.000 TL tutarlı kredi için %2 oranda 7.440 TL erken kapama komisyonu alınması gerekirken %5 oranda 18.600 TL tahsil edilmesi nedeniyle 11.600 TL fazla ödemenin tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sözleşmede erken kapama komisyon oranı belirtilmemişse, bankanın işlem tarihinde internet sitesinde ilan ettiği ve sözleşmede bu ilana atıf yapılan oranın bankayı bağlayacağı ve bunu aşan tahsilatın fazla ödeme olarak iadesine karar verilebileceği yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari kredi sözleşmesi↗ erken kapama komisyonu↗ emsal banka uygulaması↗ akit serbestisi↗ basiretli tacir↗ fazla ödeme (sebepsiz zenginleşme benzeri tahsil)↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/352
KARAR NO 2024/1299
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 04/10/2021
NUMARASI 2020/583 Esas - 2021/827 Karar
DAVA
Alacak ( Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/09/2024
Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı bankadan aldığı 372.000-TL bedelli ticari krediyi 12 gün sonra erken ödeyerek kapattığını, bankanın internet sitesinde erken kapama komisyon oranının 24 ay ve üzeri için %2 olarak açıklandığını, kredinin 24 ay olması nedeni ile % 2 üzerinden hesaplandığında kesilmesi gereken miktarın 7.440- olduğunu, hesap özeti ayrıştırılmadığından kesintilerin tam miktarının anlaşılamadığını ileri sürerek fahiş ve hukuka aykırı kesintiler sebebi ile şimdilik 1.000-TL nin kesinti tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.
ISLAH
Davacı vekilini talebini 10.160-TL arttırarak 11.160-TL nin dava tarihinden ticari temerrüt faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP
Davalı vekili, talebin zamanaşımına uğradığını,alacağın belirlenebilmesi mümkün iken belirsiz alacak davası açılamayacağını,daha az bir komisyon bedeli veya komisyon alınmaksızın kredinin kapatılacağına ilişkin bir taahhütleri olmadığını, davacının 24 ay vadeli 372.000-TL tutarlı taksitli ticari kredi kullandığı , tahsil edilen erken kapama komisyonunun kredi sözleşmesine, mevzuata uygun olduğunu, genel kredi sözleşmesinin 2.8.1 maddesinde yer alan "erken ödeme" başlıklı maddesi ile davacı, erken kapama komisyonu ödemeyi kabul ettiğini, davacının basiretli tacir olarak sözleşme ile bağlı olduğunu, uygulanan oranın makul olduğunu, kredilerin erken kapatılması durumunda bankanın mali yükümlülükleri davacıdan talep hakkı bulunduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece;davalı bankanın internet sitesinde yayınladığı %2 erken kapama oranı üzerinden erken kapama komisyonu alması gerekirken %5 faiz oranı uygulamasının fahiş olduğunu, buna göre 11.600-TL fazla tahsilat yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 11.600-TL'nin dava tarihinden avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, bilirkişi tarafından erken kapama komisyonunun mevzuat hükümleri çerçevesinde serbestçe belirlenebileceğini belirtmesine rağmen diğer bankaların uyguladığı erken kapama komisyonlarına göre hesaplama yaparak fazla tahsilat alındığının kabul edilmesinin doğru olmadığını, sözleşme 2.8.1 md uyarınca erken kapama komisyonu ödemeyi kabul ettiğini, sözleşmenin serbest iradesi ile imzalanıp, akit serbestisi olduğunu, taraflar tacir olup uygulanan oranın usul ve yasaya uygun olduğunu, bankanın maruz kaldığı kar mahrumiyeti ve zarar nedeni ile daha yüksek oranda komisyon talep edebilecekken uygulanan oranın makul olduğunu, davacının kapama şartlarını kabul ederek ihtirazi kayıtsız ödeme yaptığını, banka kayıtlarının delil sözleşmesi gereği kesin delil olduğunu, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve Merkez Bankası tebliği uyarınca bankanın ücret isteme hakkının olduğunu, davacının krediyi kullanıp sonrasında masraflara itiraz etmesinin kötüniyetli olduğunu bildirerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, kredi erken kapama komisyon oranının fahiş olduğu ileri sürülerek fazla ödemenin tahsili talebine ilişkindir. Bankalarca masraf ve komisyon adı altında yapılan tahsilatların yasal dayanağı, bankacılık işlemlerinin gerçekleştirildiği tarihte yürürlükte bulunan 24.4.2019 tarihli Resmi Gazetede Yayımlanan 2019/6 sayılı Tebliğ ile değişik 2006/1 sayılı Tebliğ hükümleridir.
09. 12.2006 tarihli RG’de 2006/1 sayılı Tebliğin 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir. " Bankalar tarafından alınacak olan komisyonlar bakımından sözleşmede açıkça bir tutar ve oran bulunmadığında, anılan yasal düzenleme gereğince ... Bankasına bildirimde bulunulup bulunulmadığının araştırılması, bildirim yapılmamış olması durumunda emsal banka uygulamalarının araştırılması, alınan komisyon bedelinin emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
(Yargıtay 11. HD’nin 30/05/2018 tarihli 2016/11932 E., 2018/4158 K. sayılı kararı).
27. 9.2019 tarihli genel kredi sözleşmesinin 2.8.1 maddesinde " ... Banka erken ödeme isteğini kabul ederse bunun şartlarını bildirir ve erken ödeme komisyonu başta olmak üzere bundan kaynaklanacak tüm masraflar ile maruz kalacağı kar mahrumiyeti, zarar ve maliyetleri, erken ödeme nedeniyle doğabilecek vergi, ... gibi mali yükümlülükleri müşteriden talep edebilir" düzenlemesinin bulunduğu, ancak sözleşmede erken kapama halinde uygulanacak oranın belirtilmediği, sözleşme 2.10.3 maddesi uyarınca" Müşteri ile ayrıca mutabakata varılmamış olması halinde ,uygulanacak komisyon, ücret, masraf ve sair gider oranları, Bankanın işlem tarihinde Web sitesinde veya sair yöntemlerle duyurduğu/ bildirdiği benzer krediler ve hesaplar için uyguladığı oranlar olacak olup, Bankaca farklı bir yöntemle bilgi verilmediği sürece söz konusu komisyon ,ücret, masraf, ve sair giderler Bankanın internet sitesinde ilan edilecektir." hükmü bulunmaktadır.
Davalı bankanın % 5 oranda erken kapama komisyonu tahsil ettiğinin bilirkişi raporu ile belirlendiği , diğer bankalarca uygulanan erken kapama komisyon oranları ortalamasının % 3.33 olduğu, bankanın internet sayfasında yayınlanan erken kapama komisyon oranının % 2 olduğu, erken kapama tarihi itibari ile bankanın uyguladığı % 5 Erken kapama Komisyon oranının bu oranların üstünde olduğu,bilirkişi tarafından 2019 yılına ilişkin ilana ulaşılamasa da bankanın internet sitesinde 1.4.2020 tarihinden itibaren yürürlükte olan ticari ve taksitli "ticari kredi erken kapama komisyon oranını" %2 olarak ilan ettiği,davalı banka vekilinin kredinin kapatıldığı tarihde daha yüksek bir oranda erken kapama oranı bulunduğunu ileri sürmediği, bu oranın sözleşme gereği davalıyı bağlayacağı sonucuna varıldığı , 372.000- TL tutarlı kredi için %2 oranda 7.440-TL erken kapama komisyonu alması gerekirken % 5 oranda 18.600-TL tahsil edilmesi nedeniyle 11.600-TL fazla ödemenin tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle ;istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 792,39-TL istinaf karar harcından yatırılan 198,10-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 594,29-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan 17,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/09/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/78756 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi