Karar defterinin kaybolma sebebi belirsizse zayi belgesi verilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1242 E. 2025/1360 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
TTK 82/7 kapsamında zayi belgesi verilebilmesi için defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve tacirin iradesi dışında önlenemez bir sebeple ziyaa uğradığının ispatlanması gerekir; kaybın ne şekilde gerçekleştiği belirsiz kalmış ve iradesi dışında bir sebeple meydana geldiği kanıtlanamamışsa zayi belgesi talebi reddedilir; bu durumda zayi sebebine ilişkin tanık dinlenmemesi de sonuca etkili sayılmaz.
Ele alınan sorunlar
Karar defterinin zayi olduğuna dair belge verilmesi talebinin TTK 82/7 koşullarını taşıyıp taşımadığı → ret
İddia: Davacı, karar defterine taşınma esnasında ulaşamadığını, çalınmış olabileceğini düşündüklerini, olayın nasıl gerçekleştiğini anlatacak tanığın dinlenmediğini ileri sürerek kararın kaldırılıp zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 82/7 uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde zayi belgesi verilmesi talep olunabilir. Bu düzenlemeden yararlanabilmek için öncelikle defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğraması gerekir; ayrıca tacirin defter ve belgelerin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermesi şarttır. Tacir bu özeni göstermemişse zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Somut olayda karar defterinin ne şekilde kaybolduğu belli değildir; depoda bulunamadığı, taşınma sırasında çalınmış olabileceği ileri sürülmüş ancak zayiin kanunda yazılı sebeplerle, davacının iradesi dışında önlenemez bir sebeple meydana geldiği ispatlanamamıştır. Kaybın ne şekilde gerçekleştiği belirsiz olup davacının iradesi dışında bir sebeple gerçekleştiği bildirilmediğinden zayi belgesi talep koşulları oluşmamıştır. İleri sürülen zayi sebebine göre tanıkların dinlenmemesi de sonuca etkili değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi talebinde defter/belgelerin kanunda sayılan sebeplerle ve tacirin iradesi dışında önlenemez bir şekilde ziyaa uğradığının ispatlanması gerektiği, kaybın ne şekilde gerçekleştiğinin belirsiz kalmasının talebin reddine yol açacağı yönünde bölgesel ikna edici bir gerekçe içermektedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ ticari defterlerin saklanması↗ ispat yükü↗ basiretli tacir↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/1242
KARAR NO 2025/1360
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/05/2025
NUMARASI 2024/887 Esas - 2025/367 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ 26/11/2024
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı; kendisine ait .... Şti'ye ait şirket karar defterinin kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, bu nedenle şirket kapanışının yapılamadığını belirterek şirket karar defterinin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı tarafça şirket karar defterinin kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edildiğini, kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerinin muhafaza ve korunması için gerekenönlemleri alması gerektiğini,davacı tarafın defterlerini özenle koruması gerektiğini, davacının ileri sürdüğü hususun TTK'nın 82/7. maddesinde sayılan sebeplerden de olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı; faaliyeti durdurulmuş olan şirketinin tamamen kapatıp tasfiye edebilmek için karar defterine ihtiyacı olduğunu, tüm resmi evraklarını koruduğu depoda karar defterine ulaşamadığını, taşınma esnasında çalındığını da düşündüklerini, olayın nasıl olduğunu anlatacak tanığın dinlenmediğini, bu sebeplerle verilen kararın kaldırılarak karar defterinin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; davacının saklamakla yükümlü olduğu karar defterinin zayi olduğundan bahisle açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaı uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğraması gerekmektedir.
Bunun dışında tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Somut olayda; davacı şirketin karar defterinin kaybolduğu ileri sürülmekte ise de ne şekilde kaybolduğu belli olmayıp ,depoda sadece karar defterinin bulunamadığı ileri sürülmüştür.Taşınma sırasında çalınmış olabileceği belirtilmektedir. Zayii olayının kanunda yazılı sebeplerle, davacının iradesi dışında önlenemez bir sebeple meydana geldiği ispatlanamamıştır. Kaybın ne şekilde gerçekleştiğinin belirsiz olduğu davacı bakımından iradesi dışında bir sebeble gerçekleştiği bildirilmediğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
İleri sürülen zayi sebebine göre de tanıkların dinlenmemesi sonuca etkili bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; karara yönelik ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmeyerek davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacının istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/09/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/7801 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi