Antrepo işletmecisinin taşıyıcının ifa yardımcısı olarak forklift ile yükleme hasarından kusur sorumluluğu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1 E. 2024/1447 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Nakliyat Emtia Sigortası Halefiyeti ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Sigorta
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 4 (haksız fiil) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Taşıma sürecinde emtiayı depolayan ve taşıyıcının aracına yeniden yükleyen antrepo işletmecisi, taşıyıcının ifa yardımcısı sayılır ve sorumluluğu TBK 49 uyarınca kusur esasına dayanır. Emtia üzerinde belirli bir yükleme yönteminin (örn. forklift) kullanılmaması gerektiğine ilişkin açık uyarı bulunmasına rağmen bu yönteme aykırı davranılması ve hasarın bu aykırılık sonucu oluştuğunun tutanak, CMR senedi ve bilirkişi raporlarıyla tespit edilmesi halinde, antrepo işletmecisinin kusurlu olduğu ve emtiada oluşan zarardan sorumlu tutulması gerektiği kabul edilir; matbu "sağlam ve eksiksiz teslim alındı" ibaresi, sonraki tarihli ve taşıyıcı sürücüsünün de imzasını taşıyan hasar tutanağı karşısında tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Ele alınan sorunlar
Antrepo işletmecisinin (davalının) emtia hasarından sorumluluğu → kabul
İddia: Davacı vekili, emtianın davalının antreposuna sağlam teslim edildiğini, hasarın davalının forklift kullanarak yaptığı yükleme sırasında meydana geldiğini, buna ilişkin tutanak ve fotoğrafların bulunduğunu, bilirkişi raporlarının da bu hususu doğruladığını ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: Emtianın Almanya'dan Dilovası'na taşınması işini akdi taşıyıcı üstlenmiş, fiili taşıma da dava dışı taşıyıcı tarafından gerçekleştirilmiştir. Emtia Türkiye'ye ulaştıktan sonra davalının antreposuna teslim edilmiş, antrepodan alınıp varış yerine ulaştığında hasarlı olduğu tutanakla tespit edilmiştir. Emtianın davalının antreposundan çıkışına ilişkin 27.05.2014 tarihli çıkış iş emrinde matbu olarak "sağlam ve eksiksiz olarak teslim aldım" yazısı bulunmakla birlikte, taşıyıcı sürücüsünün imzasını içeren 29.05.2014 tarihli CMR senedi ve aynı tarihli tutanakta emtianın araca forklift ile yüklendiği belirtilmiştir. Emtianın ambalajı üzerinde forklift kullanılmaması gerektiğine ilişkin açık uyarı bulunmasına rağmen, davalı tarafından taşıyıcının aracına yükleme sırasında forklift kullanılması sonucunda hasarın meydana geldiğinin kabulü gerekir. Davacı tarafından düzenletilen ekspertiz raporu ile mahkemece alınan 21.03.2018 ve 11.07.2018 tarihli bilirkişi raporları da hasarın antrepodan araca yüklenirken oluştuğunu ve taşıyıcının ifa yardımcısı olan davalının tam kusurlu olduğunu tespit etmiştir. Taşıma ilişkisinde ifa yardımcısının sorumluluğu TBK'nın 49. maddesinde düzenlenen haksız fiil sorumluluğu olup kusur esasına dayanır. Emtia üzerinde forklift kullanılmamasına yönelik açık uyarı bulunmasına rağmen davalının forklift kullanarak yükleme yapması nedeniyle hasarın oluştuğu tespit edildiğinden, davalının kusurlu olduğu sabittir ve hasardan sorumluluğuna hükmedilmesi gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Hasar bedelinin miktarı ve halefiyete dayalı alacakta temerrüt/faiz başlangıcının belirlenmesi → kısmi kabul
Gerekçe: Ekspertiz raporunda hasar bedeli 33.663,59-TL olarak belirlenmiş, mahkemece alınan bilirkişi raporlarında da bu bedelin piyasa rayiçlerine uygun olduğu bildirilmiştir. Davacı tarafça halefiyete dayalı işbu davaya dayanak icra takibinde ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilebilecek iken, davalıya keşide edilen 18.09.2014 tarihli ihtarname ile hasar bedelinin 10 gün içinde ödenmesi talep edilmiş ve ihtarname davalıya 11.10.2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu durumda davalıya verilen 10 günlük ödeme süresi ile birlikte davalının 22.10.2014 tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Takip talebinde faiz türü belirtilmeksizin %9 faiz talep edildiğine göre talebin yasal faiz olduğu kabul edilmelidir. Bu veriler ile 22.10.2014 tarihinden icra takip tarihi olan 26.05.2015 tarihine kadar olan sürede işlemiş faiz tutarı 1.792,93-TL olarak hesaplanmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Antrepo işletmecisinin taşıyıcının ifa yardımcısı sayılarak TBK 49 kapsamında kusur esasına dayalı sorumluluğunun, forklift kullanımına ilişkin uyarıya aykırı davranış ve buna bağlı hasarın tutanak/CMR senedi ile ispatı üzerinden değerlendirilmesi yönünden bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ifa yardımcısı↗ haksız fiil sorumluluğu↗ kusur esası↗ halefiyet↗ CMR senedi↗ temerrüt↗ antrepo işletmecisi↗ taşıyıcı sorumluluğu↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1
KARAR NO 2024/1447
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/04/2019
NUMARASI 2016/892 Esas - 2019/503 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/10/2024
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; dava dışı ... firmasının yurt dışından aldığı eritme kazanının müvekkili şirket nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığını, emtianın çıkış noktasından ... firmasına ait ... plakalı araca yüklenerek İstanbul'a nakledildiğini ve davalı ... Antrepo'ya teslim edildiğini, araç sürücüsünün kabinin antrepoya 26/05/2014 tarihinde tahliye edildiğini, ... antrepoda emtianın forklift kullanılarak araçtan indirildiğini yazılı olarak beyan ettiğini, bu teslimat sırasında emtianın hasarlı olduğunu gösteren hiç bir belge bulunmadığını, kabini davalı firmanın deposundan iskeleye taşıyan aracın sürücüsü ...'ın imzaladığı tutanakta, kabinin ... plakalı araca hasarlı olarak yüklendiğine ilişkin 29/05/2014 tarihli tutanak dikkate alındığında, kazanın ...
Antrepoya sağlam olarak ulaşmış olduğu ve hasarın davalının sorumluluğu esnasında meydana geldiği sonucunun çıktığını, tahliye ve yükleme sırasında forklift kullanılmaması ikazına rağmen davalının tahliye ve yükleme işlemleri sırasında forklift kullandığını, hasarın da bu nedenle meydana geldiğini, ... firmasının 03.07.2014 tarihli yazısında hasardan davalıyı sorumlu tuttuğunu, 05/09/2014 tarihli ekspertiz raporuna göre hasar bedeli 33.663,59-TL olarak tespit edilerek 18.09.2014 tarihinde sigortalıya ödendiğini, hasar bedelinin tahsili için davalı aleyhine başlattıkları takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, davalının itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; dava konusu hasarın müvekkili şirketle bir ilgisinin olmadığını, müvekkili şirketin depolama faaliyeti gösterdiğini, emtianın müvekkili şirket antreposunda hasarsız olarak teslim alınmış olduğunu, hasardan taşıyıcı sorumlu olup müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacı sigorta şirketi lütuf ödemesi yapmış olup, müvekkilinden kaynaklanan bir hasar bulunmadığını, ayrıca hasar bedelinin fahiş olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; dava dışı ... tarafından yurt dışından satın alınan davacı şirkete nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı olan, ... tarafından davalı şirkete ait antrepoya teslim edilen emtianın, davacı şirket tarafından davalı firmanın antreposunda 27/05/2014 tarihli çıkış emri belgesi ile alındığı, 29/05/2014 tarihli tutanak kapsamında alıcıya teslim edildiği, teslim sırasında emtianın hasarlı olduğunun belirlendiği, yükün 26/05/2014 tarihinde varma yerinde davalıya ait antrepoya hasarsız teslim edildiği, antrepodan nihai varma yeri olan gönderilene teslimden önce ... plakalı araca yüklendiği, 29/05/2014 tarihli tutanak ile alıcıya teslim edilip emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiği, Almanya'dan Türkiye'ye yükün taşıma işini üstlenen akdi taşıyıcının ...
şirketi olduğu, yük davalının antreposuna indirilmiş ve yükün nihai varma yeri alıcısının fabrikasına gönderilmek üzere antrepodan tekrar yüklendiği anlaşılmış olup, antrepo işleteni dava dışı ...'un ifa yardımcısı olup, emtiada meydana gelen zarardan sorumludur. ... tarafından taşınan davalıya ait antrepoya 26/05/2014 tarihinde teslim edilen emtianın, antrepodan 27/05/2014 tarihinde teslim alındığı, emtianın ... plakalı araca yüklendiği, araç sürücüsü olan ...'ın imzasının bulunduğu teslim sırasında tutanağa herhangi bir ihtirazı kayıt konulmadığı gibi "sağlam ve eksiksiz olarak teslim aldım" şerhinin olduğu, 29/05/2014 tarihinde alıcının adresinde ise emtianın forkliftle yüklenmesi sebebiyle emtiada zararın meydana geldiğine ilişkin tutanak düzenlendiği göz önüne alındığında, hasarın davalının antreposunda meydana geldiğine ilişkin delil bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; müvekkilinin sigortalısı dava dışı ... firmasının yurt dışından aldığı eritme kazanının çıkış noktasından ... firması tarafından İstanbul'a taşınarak davalı ... Antrepo'ya teslim edildiğini, araç sürücüsünün kabinin antrepoya 26/05/2014 tarihinde tahliye edildiğini, ... antrepoda emtianın forklift kullanılarak araçtan indirildiğini yazılı olarak beyan ettiğini, bu teslimat sırasında emtianın hasarlı olduğunu gösteren hiç bir belge bulunmadığını, kabini davalı firmanın deposundan iskeleye taşıyan aracın sürücüsü ...'ın imzaladığı, kabinin ... plakalı araca hasarlı olarak yüklendiğine ilişkin 29/05/2014 tarihli tutanak dikkate alındığında, kazanın ... Antrepoya sağlam olarak ulaşmış olduğu ve hasarın davalının sorumluluğu esnasında meydana geldiği sonucunun çıktığını, alınan bilirkişi raporlarında davanın haklı olduğu tespit edilmiş olmasına rağmen, mahkemece davanın reddine karar verildiğini, aynı kişi ile dava dışı sigortalı yetkililerinin imzaladığı başka bir tutanak daha bulunduğunu, dosyaya sunulan fotoğrafların yükün forklift ile yüklendiğini ispat ettiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacının sigortalısına ait emtianın dava dışı taşıyıcı tarafından taşınması sırasında meydana gelen hasar bedelinin tahsili için başlatılan taibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; davacının sigortalısına ait emtianın Almanya'dan Dilovası'na taşınması işinin akdi taşıyıcı ... firması tarafından üstlenildiği, fiili taşımanın ise yine dava dışı ... firmasınca gerçekleştirildiği, emtianın Türkiye'ye ulaşmasını müteakip davalının antreposuna teslim edildiği, emtia antrepodan alınarak varış yerine ulaştığında ise emtiada hasar bulunduğu tespit edilerek bu hususta tutanak düzenlendiği, davacı sigorta şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz sonucunda hasar bedeli 33.663,59-TL olarak tespit edilerek davacı tarafça sigortalısına bu bedelin 18.09.2014 tarihinde ödendiği, davacı tarafça antrepo işletmecisi davalı aleyhine başlattığı takibe vaki itiraz üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Taşımaya ilişkin CMR senedine taşıyıcının sürücüsü ... ve alıcının imzası ile 29.05.2014 tarihinde hasar notu düşülmüş olup, aynı tarihli ve yine sürücü ile alıcının imzasını içeren tutanakta, emtianın hasarlı olduğu, sürücünün emtianın aracına forklift ile yüklendiğini belirttiği hususlarının tutanak altına alındığı görülmüştür. Ancak emtianın davalının antreposundan çıkışına ilişkin 27.05.2014 tarihli çıkış iş emrinde, matbu olarak "sağlam ve eksiksiz olarak teslim aldım" şeklinde yazı bulunduğu görülmekte olup, iş emrinde yine taşıyıcı sürücüsünün adı ve imzası bulunmaktadır. Bu durumda iş emrinde bulunan matbu yazının aksine olarak taşıyıcı sürücüsünün 29.05.2014 tarihli tutanaktaki emtianın aracına forklift ile yüklendiği şeklindeki beyanı, emtianın ambalajı üzerinde açıkça forklift kullanılmaması gerektiğine ilişkin fotoğraf bulunması ve emtianın tesliminde yine taşıyıcı sürücüsünün de imzasının bulunduğu CMR senedi ile aynı tarihli tutanak dikkate alındığında, emtianın antrepodan varış noktasına sevki için davalı tarafından taşıyıcının aracına yüklenmesi esnasında forklift kullanılması sonucunda hasara uğradığının kabulü gerekmektedir.
Davacı tarafından düzenletilen ekspertiz raporunda, emtianın tahliye ve yüklemesi sırasında forklift kullanılarak yapılmasından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Mahkemece alınan 21.03.2018 tarihli bilirkişi raporunda, hasarın antrepodan araca yüklenirken meydana geldiği ve taşıyıcının ifa yardımcısı olan davalının tam kusurlu olduğu tespit edilmiş olup, 11.07.2018 tarihli bilirkişi raporu da bu tespitleri teyit etmektedir. Ekspertiz raporunda hasar bedeli toplam 33.663,59-TL olarak belirlenmiş olup, mahkemece alınan bilirkişi raporlarında da bu bedelin piyasa rayiçlerine uygun olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.Davaya konu hasarın meydana geldiği taşıma sürecinde davalı, taşıyıcının ifa yardımcısı konumundadır.
Taşıma ilişkisinde ifa yardımcısının sorumluluğu, 6098 sayılı TBK'nın 49. maddesinde düzenlenen haksız fiil sorumluluğu olup, kusur esasına dayanmaktadır. Bu durumda davalının emtianın hasarlanmasında kusurlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmekte olup, yukarıda açıklandığı üzere emtianın üzerinde forklift kullanılmamasına yönelik açık uyarı bulunmasına rağmen, davalı tarafından taşıyıcının aracına yapılan yükleme sırasında forklift kullanılması nedeniyle hasarın oluştuğu tespit edilmesine göre, hasarın oluşumunda davalının kusurlu olduğu sabittir. Bu nedenle emtiada oluşan hasar nedeniyle davalının sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.
Davacı tarafça halefiyete dayalı işbu davaya dayanak icra takibinde, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilebilecek iken, davalıya keşide edilen 18.09.2014 tarihli ihtarname ile hasar bedelinin 10 gün içinde ödenmesi talep edilmiş olup, ihtarname davalıya 11.10.2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu durumda davalıya verilen 10 günlük ödeme süresi ile birlikte davalının 22.10.2014 tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekmektedir. Takip talebinde ise faiz türü belirtilmeksizin %9 faiz talep edildiğine göre, talebin yasal faiz olduğu kabul edilmelidir. Bu veriler ile 22.10.2014 tarihinden icra takip tarihi olan 26.05.2015 tarihine kadar olan sürede işlemiş faiz tutarı ise dairemizce 1.792,93-TL olarak hesaplanmıştır.Açıklanan nedenlerle;
davanın kısmen kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK'nın 353/(1)b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak "davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2019 Tarih 2016/892 Esas - 2019/503 Karar sayılı kararının HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulüne, Davalının Küçükçekmece ... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibine yönelik itirazının kısmen iptaline, takibin 33.663,59-TL asıl alacak ve 1.792,93-TL işlemiş faiz olmak üzere 35.456,52-TL üzerinden devamına, asıl alacağa davacının takipteki talebiyle bağlı kalınarak %9 oranını geçmemek üzere yasal faiz uygulanmasına, fazlaya dair istemin reddine," İlk derece mahkemesine ilişkin olarak; "Alınması gereken 2.422,03-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 431,64-TL harcın mahsubu ile kalan 1.990,39-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan 460,84-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 133,80-TL posta ve tebligat masrafı ile 2.250-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.383,80-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 2.359-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 1.500-TL bilirkişi ücretinin davanın reddi oranında hesaplanan 15-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı lehine takdir olunan 282,22-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" Davacı tarafından yatırılan 44,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan 74,65-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 73-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
10/10/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/77708 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi