Limited şirkette pay devrinde ortaklar genel kurulu onayı şart mı?
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/71 E. 2024/1480 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümTemyiz yolu açık
★ Emsal
Gerekçe özeti
Limited şirkette esas sermaye payının devrinin geçerliliği için, noterce onaylı yazılı devir sözleşmesi yeterli olmayıp, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmedikçe ayrıca şirkete başvuru üzerine ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. İki ortaklı bir limited şirkette noter sözleşmesinin ortaklar genel kurul kararı yerine geçtiği istisnası, ancak bir ortağın payını diğer ortağa devretmesi hâlinde uygulanır; payın ortak olmayan üçüncü bir kişiye devri hâlinde bu istisna uygulanamaz ve genel kurul onayı aranır. Şirkete başvuru yapıldığı ve genel kurulca onaylandığı ispatlanamayan pay devri geçerlilik kazanmaz.
Ele alınan sorunlar
Limited şirkette esas sermaye payının devrinde ortaklar genel kurulu onayının gerekip gerekmediği → kabul
İddia: Davalı vekili; mahkemenin emsal aldığı Yargıtay kararının iki ortaklı şirkette bir ortağın hissesini diğer ortağa devretmesi ve şirketin tek ortaklı hale gelmesi durumuna özgü olduğunu, somut olayda ise dava dışı bir başka ortağın bulunduğunu, bu nedenle genel kurul onayına gerek olmadığına dair değerlendirmenin hatalı olduğunu, genel kurul onayı alınmadığından hisselerin kendisine kanuna uygun olarak geçmediğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: TTK'nın 595. maddesi hükmü uyarınca, esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemlerin yazılı şekilde yapılması ve tarafların imzalarının noterce onaylanması gerektiği; şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulunun onayının şart olduğu ve devrin bu suretle tamamlanacağı, başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurulun reddetmediği takdirde pay devrine onay vermiş sayılacağı düzenlenmiştir. Limited şirkette pay devrinin geçerliliği ve şirkete karşı hüküm ifade edebilmesi için, noterce onaylı devir sözleşmesi yapılması haricinde ayrıca şirkete başvuru ve bunun sonucunda ortaklar genel kurulunca onaylanması şarttır. İlk derece mahkemesinin, davalı şirketin iki ortaklı olması ve ortakların hisse devri konusunda noterde yapılan sözleşme ile anlaşmış olmaları nedeniyle noter evrakının ortaklar genel kurul kararı olarak kabul edilmesi gerektiği ve bu nedenle genel kurul onayı şartının aranmayacağı yönündeki gerekçesi hatalıdır; zira bu istisna ancak iki ortaklı bir limited şirkette bir ortağın payını diğer ortağa devretmesi hâlinde uygulanabilir. Somut olayda ise bir ortağın payını ortak olmayan üçüncü bir kişiye devretmesi söz konusu olduğundan, pay devrinin geçerliliği için ortaklar genel kurulu kararının alınması gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Genel kurula başvuru ve onay ispatının bulunmaması nedeniyle geçerli pay devrinin gerçekleşmediği → kabul
Gerekçe: Taraflarca pay devri hususunda noterde sözleşme akdedilmiş olsa da, pay devrinin şirket pay defterine kaydı ve ortaklar kurulunda onaylanması için davalı şirkete başvuru yapıldığına dair delil ibraz edilmemiştir; pay devri hususunda herhangi bir ortaklar kurulu kararı da alınmamıştır. Bu haliyle geçerli bir pay devrinden söz edilmesi mümkün değildir; dolayısıyla davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Limited şirkette iki ortaklı yapıda noter sözleşmesinin ortaklar genel kurul kararı yerine geçtiği istisnasının, ancak ortaklardan birinin payını diğer ortağa devretmesi hâlinde uygulanabileceği; payın ortak olmayan üçüncü kişiye devrinde bu istisnanın uygulanamayacağı ve genel kurul onayının aranacağı yönündeki tespit, benzer pay devri uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
limited şirket esas sermaye payının devri↗ ortaklar genel kurulu onayı↗ noter onaylı hisse devir sözleşmesi↗ üçüncü kişiye pay devri↗ pay defterine kayıt↗ ticaret sicilinde tescil↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/71
KARAR NO 2024/1480
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/10/2021
NUMARASI 2020/217 Esas 2021/969 Karar
DAVA
Şirket Hisse Devrinin Tescili
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/10/2024
Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirketteki hisselerini Bakırköy .... Noterliği'nin 27.02.2014 tarihli limited şirket hisse devri sözleşmesi ile aktif ve pasifiyle davalı ...'e devrettiğini, müvekkilinin davalı ile birçok kez görüşerek devrin tescil ve ilan edilmesini talep etmesine rağmen taleplerinin sonuçsuz kaldığını, müvekkilinin davalı şirketteki hisselerini 27.02.2014 tarihinde devrederek ortaklık sıfatını kaybettiğini, noterden hisse devri yapılmış olmasına rağmen halen şirkette ortak olarak gözükmesi sebebiyle müvekkilinin kamu kurumlarına ve üçüncü kişilere karşı sorumluluğunun doğduğunu belirterek, müvekkilinin şirket hisselerini 27.02.2014 tarihi itibariyle devrettiğinin tespitine, hisse devrinin pay defterine işlenmesi ile ticaret sicilinde tescil ve ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı ... vekili; davacının müvekkilinin ısrarlı telkinlerine rağmen TTK'daki devre ilişkin prosedürü yerine getirmediğini, hisse devrinin geçerliliği için noter huzurunda sözleşme yapılması ve devrin ortaklar genel kurulunca onaylanması gerektiğini, müvekkilinin her ne kadar hisse devri sözleşmesi ile hisseleri devralmış gibi görünse de, bu prosedür yerine getirilmediğinden ilgili dönemde şirketin hiçbir zaman fiilen kontrolü altında olmadığını,davacının amacının zimmet suçundan dolayı yargılandığı davanın sorumluluğundan kurtulmak olduğunu, hisse devir işlemi usulüne uygun yapılmadığından geçersiz olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davalı şirketin 18/09/1996 tarihinde tescil edilerek kurulduğu, şirketin kurucu ortaklarının davalı ... ile ... olduğu, daha sonra davalı ...'in şirketteki mevcut hissesini Bakırköy ... Noterliğinin 27/06/2012 tarih ve.... sayılı hisse devir sözleşmesi ile davacı ...'a devrettiği, bu devirden sonra şirketin ortaklarının davacı ile ... haline geldiği, Bakırköy .... Noterliğinin 27/02/2014 tarih ve .... yevmiye numaralı hisse devir sözleşmesi ile davacının hisselerinin tamamını davalı ...'e devrettiği, yapılan bu devir işleminden sonra halihazırda dava tarihi itibariyle de şirket ortaklarının halen davacı ile ... olarak göründüğü, 6102 sayılı TTK'nın 595. maddesine göre, limited şirketlerde esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemlerin yazılı şekilde yapılması ve tarafların imzalarının noterce onaylanması ile şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulunun onayının şart olduğu ve devrin bu onay şartına bağlandığı, Bakırköy ...
Noterliğinin 27/02/2014 tarihli hisse devir sözleşmesi ile davacının hisselerinin tamamını davalı ...'e devrettiği, buna göre pay devrinin TTK 595/1 maddesi uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı, davalı şirketin iki ortaklı olması ve ortakların hisse devri konusunda noterde yapılan sözleşme ile anlaşması sebebiyle, artık noter evrakının ortaklar genel kurul kararı olarak kabulü gerektiği, bu noktada artık payın devri için ortaklar genel kurulunun onay şartının aranmayacağı,devir işleminden vazgeçildiğine ilişkin bir iddianın ileri sürülmediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacının davalı şirkette 27/02/2014 tarihi itibariyle pay sahibi olmadığının tespitine,verilen karar ile tescil işlemi yerine getirilebileceğinden devrin ticaret sicilinde tescil ve ilanına ilişkin talebin ise reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davalı ... vekili; davacının şirketteki hisselerini müvekkiline 27.02.2014 tarihli hisse devri sözleşmesiyle devretmesine rağmen devre ilişkin prosedürü yerine getirmediğini, hisse devrinin geçerliliği için, yapılan sözleşmeden sonra şirkete başvuru gerektiğini, bu başvuru yapılmadan ortaklar genel kurulunun toplanarak devir ile ilgili karar almasının mümkün olmadığını, mahkemece karara emsal alınan Yargıtay kararının iki ortaklı şirkette bir ortağın hissesini diğerine devretmesi ve şirketin tek ortaklı olması durumuna özgü olduğunu, ancak somut olayda ... adında dava dışı bir ortak daha bulunduğunu, genel kurul kararına gerek olmadığına dair kararın kaldırılması gerektiğini, somut olayda genel kurul onayı alınmadığından şirket hisselerinin müvekkiline kanuna uygun olarak geçmediğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, limited şirket hisse devrinin gerçekleştiğinin tespiti ile devrin şirket pay defterine ve ticaret siciline kayıt ve tescili istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 595. maddesi hükmünde; esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemlerin yazılı şekilde yapılacağı ve tarafların imzalarının noterce onanacağı, ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri, rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşulların da belirtileceği, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayının şart olduğu ve devrin bu suretle tamamlanacağı, başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde, pay devrine onay vermiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Somut olayda; davalı şirketin 18.09.1996 tarihinde kurularak tescil edildiği, şirketin kurucu ortaklarının eşit paylarla davalı ... ile dava dışı ... olduğu, davalı ...'in şirketteki tüm payını Bakırköy .... Noterliğinin 27.06.2012 tarihli hisse devir sözleşmesi ile davacı ...'a devrederek ortaklıktan ayrıldığı, bu tarih itibariyle şirket ortaklarının davacı ile dava dışı ... olduğu, sonrasında Bakırköy ... Noterliğinin 27.02.2014 tarihli limited şirket hisse devri sözleşmesi ile davacının şirketteki hisselerinin tamamını davalı ...'e devrettiği, ancak bu devir işleminin şirket pay defterine kaydedilmediği ortaklar kurulunda onaylanmadığından ticaret sicilinde halihazırda şirket ortaklarının davacı ile dava dışı ...
olarak kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. TTK'nın 595. maddesi hükmü ile limited şirkette pay devrinin geçerliliği ve şirkete karşı hüküm ifade edebilmesi için, pay devrinin imzası noterce onaylı sözleşme ile yapılması haricinde ayrıca şirkete başvuru ve bunun sonucunda ortaklar genel kurulunca onaylanması şarttır. Davalı şirket ana sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadığından, somut olayda şirket pay devrinin geçerliliği ortaklar genel kurulu kararı alınmasına bağlı olup, pay devri için şirkete başvuru yapıldıktan itibaren içerisinde üç ay içerisinde reddedilmediği takdirde, şirketin devir işlemine onay verdiği kabul edilebilecektir. İlk derece mahkemesince, davalı şirketin iki ortaklı olması ve ortakların hisse devri konusunda noterde yapılan sözleşme ile anlaşması sebebiyle, artık noter evrakının ortaklar genel kurul kararı olarak kabulünün gerektiği ve bu nedenle artık payın devri için ortaklar genel kurulu onayı şartının aranmayacağı belirtilmişse de;
söz konusu durum ancak iki ortaklı limited şirkette bir ortağın payını diğer ortağa devretmesi halinde söz konusu olup, davalı şirket iki ortaklı olsa da bir ortağın diğer ortağa pay devri değil, bir ortağın ortak olmayan 3. kişiye pay devri söz konusudur. Bu nedenle somut olayda pay devrinin geçerliliği için ortaklar genel kurul kararı alınması gerekir. Ancak taraflarca pay devri hususunda sözleşme akdedilmişse de, pay devrinin şirket pay defterine kaydı ve ortaklar kurulunda onaylanması için davalı şirkete başvuru yapıldığına dair delil ibraz edilmemiş olup, pay devri hususunda herhangi bir ortaklar kurulu kararı da alınmamıştır. Bu haliyle geçerli bir pay devrinden söz edilmesi mümkün olmadığından, mahkemece davanın reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
Açıklanan nedenlerle; davanın reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak "davanın reddine" karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/217 Esas - 2021/969 Karar sayılı 22/10/2021 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın reddine,"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak;"Alınması gereken 427,60-TL karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile kalan 373,20-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Davalı vekili için takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,"Davalı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde istek halinde davalıya iadesine,Davalı tarafından yapılan 88,70-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.
maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.17/10/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/77478 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi