6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Avans ödemesinde teslim ediminin dava dışı bağlantılı şirket eliyle ifası

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/175 E. 2024/1508 K. · · İlk derece: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Gerekçe özeti

Sözleşme ile mal teslim edimini üstlenen tarafın, bu edimin dava dışı üçüncü bir şirket eliyle yerine getirildiğini iddia etmesi halinde, avans ödemesinin sözleşmeye dayandığı ve sözleşmenin karşı taraf ile imzalandığı sabit olduğundan, edimin ifa edildiğini ispat yükü sözleşmenin tarafı olan davalıdadır; davalı bu ispatı, elektronik ortamdaki yazışmalar dahil (HMK 199) kesin delillerle sağlayabilir; taraflar ile dava dışı şirket arasındaki whatsapp yazışmaları, e-posta kayıtları, fatura uyumsuzlukları ve ticari defter kayıtları birlikte değerlendirilerek edimin ifa edildiği sonucuna varılırsa, avansın iadesi istemi reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Avans karşılığı mal teslim ediminin ispatı ve ispat yükünün dağılımı → kabul

İddia: Davalı, sözleşme konusu malların dava dışı organik bağı bulunan şirket tarafından davacıya teslim edildiğini, bu hususun tanık beyanları, whatsapp yazışmaları ve diğer belgelerle ispatlandığını, ancak ilk derece mahkemesinin bu delilleri eksik incelediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: Davacının yaptığı ödemenin avans niteliğinde olduğu ve sözleşmenin davalı ile imzalandığı dikkate alındığında, avans karşılığında malın teslim edildiği hususunun ispat yükü davalı üzerindedir; davalı, dava dışı şirket tarafından yapılan teslimin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında olduğunu davanın değerine göre kesin delillerle ispatlamalıdır. HMK'nın 199. maddesi uyarınca elektronik ortamdaki veriler de belge sayıldığından, davalı tarafça sunulan ve davacı tarafça inkâr edilmeyen Whatsapp yazışmaları belge olarak değerlendirilmiştir. Bu yazışmalardan taraflar ile dava dışı şirket arasında üçlü bir ilişki bulunduğu, dava dışı şirket adına ödeme yapılmasının istenip karşı tarafça da kabul edildiği, bütün siparişin teslim edildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca davacı tarafından ibraz edilen sözleşmede taraf olmayan dava dışı şirkete ait e-posta adresine yer verildiği, düzenlenen faturaların sözleşme bedeliyle uyumlu olmadığı, birden fazla tır ile taşınan mobilyanın davacı tarafça teslim alındığı, dava dışı şirketin düzenlediği faturalar toplamının ticari defterlerde karşılık bulmadığı görülmüştür. Sözleşme bedeli, whatsapp yazışmaları ve resimler birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında dava dışı şirketin de dahil olduğu kayıt dışı bir ticari ilişki bulunduğu, davacının davalıya yaptığı ön ödemenin dava dışı şirketin yurt dışına satılan malların ön ödemesi olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla davalı, sözleşme ile üstlendiği mal teslim edimini dava dışı firma vasıtasıyla yerine getirmiş olup davacının davalıdan alacağı bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kötüniyet tazminatı talebi → ret

Gerekçe: Davacının icra takibi başlatmakta kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Whatsapp yazışmalarının HMK 199 kapsamında belge olarak kabul edilerek ispat yükünün dağılımı ve edimin dava dışı bağlantılı şirket eliyle ifasının ispatı konusunda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali avans ispat yükü elektronik belge (HMK 199) organik bağ kötüniyet tazminatı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 199

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/175

KARAR NO 2024/1508

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/11/2021

NUMARASI 2019/104 Esas - 2021/844 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/10/2024

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında 18.04.2017 tarihli mal alım-satım konusunda sözleşme imzalandığını, müvekkilinin sözleşmenin 5/2 maddesi uyarınca davalı şirkete 06.06.2017 tarihinde teslim edilmesi gereken ürünler için 50.000-TL avans gönderdiğini, ancak davalı satıcı tarafından herhangi bir mal teslimi yapılmadığı gibi gönderilen paranın da iade edilmediğini, bu sebeple davalı şirket aleyhinde Küçükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takibinin başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin söz konusu firmaya ya da şahsa hiçbir borcu bulunmadığını, davacı hem sözleşme gereği edimini eksik yerine getirdiğini, hem de müvekkilin buna rağmen kendisine ürünleri teslim ettiğini, söz konusu ürünlerin teslim edildiği taşıma şirketi kayıtlarından, davacı ile yapılan telefon görüşme ve yazışmalarından rahatlıkla görülebileceğini, söz konusu sözleşmeye göre asıl alacaklının ... olması gerektiğini, ancak sözleşmenin tarafı .... iken ve söz konusu firma halen aktif iken ... adına açılan iş bu davanın husumet yöneltmesinin anlaşılır olmadığını, ürünlerin davacıya teslim edildiğinin taşıyıcı firmanın kayıtlarından tespit edilebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasında 18/04/2017 tarihinde ürün alım satım sözleşmesi imzalandığı, davacının davalı şirketin hesabına 11/04/2017 tarihinde "47 takım mobilya ön ödemesi" açıklamalı 50.000-TL miktarında ödeme yaptığı, davalı vekili tarafından müvekkilinin bir kısım ortaklarının aynı olması diğer ortaklarının da akraba olması nedeniyle aynı yerde üretim yaptıklarından davacıya teslim edilen malzemelerin dava dışı .... Şti. tarafından davacıya teslim edilip faturalandırıldığından bu şirketin defterlerinin de incelenmesi yönünde talepleri dikkate alınarak yapılan Mali Müşavir bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda dava dışı ... Şti. ile davacı arasında ticari ilişkinin bulunduğu, dava dışı şirketin davacıdan 64.800-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, somut uyuşmazlığın davalıya yapılan avans ödemesinden kaynaklandığı, sözleşmenin davacı ile davalı arasında akdedildiği, davacı şirket tarafından davalıya bu sözleşme gereğince ön ödeme olarak 50.000-TL gönderildiği, ayrıca davacı ve davalının ticari kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde bu miktar yönünden taraf ticari kayıtlarında mutabakat bulunduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davalı tarafça 06/06/2017 tarihinde teslim edilmesi gereken malların davacı yana davalı tarafından teslim edilmediği, aksinin davalı tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20'si orandaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; sözleşme konusu malların davacıya ...Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, bu hususun tanık beyanları ve diğer belgelerle ispatlandığını, ...Ltd. Şti. ile müvekkili şirket arasında organik bağ olduğunu, ticari defterlerin incelenmesinden davacının dava dışı ...Ltd. Şti. isimli firmaya borçlu olduğunun tespit edildiğini, mahkemece davacının ön ödemeden sonraki ödemeleri yapıp yapmadığının, müvekkili ile organik bağ bulunan dava dışı firma tarafından kesilen faturalara itiraz edilip edilmediğinin araştırılmadığını, dosyaya sunulan whatsapp kayıtlarının incelenmediğini, telefonların kime ait olduğunun sorulmadığını, BA BS kayıtlarının celbedilmediğini, davacının ihracat kayıtlarının incelenmediğini, mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalıya avans olarak ödenen bedelin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı, davalı ile aralarındaki 18/04/2017 tarihli mal alım satım sözleşmesi nedeniyle 11/04/2017 tarihinde davalıya 50.000-TL avans ödemesi yaptığını, malların teslim edilmediğini belirterek avansın iadesini talep etmiştir.Davalı ise malların organik bağı bulunan dava dışı ...Ltd Şti tarafından teslim edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.Taraflar arasında 18/04/2017 tarihli sözleşme ve 11/04/2017 tarihli ödemenin avans ödemesi olarak yapıldığı hususunda bir ihtilaf bulunmadığı gibi dekont açıklamasında da yapılan ödemenin 47 takım mobilyanın ön ödemesi karşılığında yapıldığı açıkça belirtilmiştir.

Bunun dışında dava dışı ... Şti tarafından davacıya bir kısım mal teslim edildiği davacı tarafından keşide edilen 15/09/2017 tarihli ihtarnameden anlaşılmakla birlikte davacı dava dışı ... Şti'den aldıkları malların dava konusu ile ilgisi bulunmadığını ileri sürdüğünden, uyuşmazlık davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği mobilya teslim borcunun dava dışı ... Şti tarafından yerine getirilip getirilmediği noktasında toplanmaktadır.Davacının yaptığı ödemenin avans niteliğinde olduğu, sözleşmenin davalı ile imzalandığı dikkate alındığında avans karşılığında mal teslim edildiği hususunda ispat yükü davalının üzerindedir. Davalı, dava dışı ... Şti tarafından davacıya yapılan mal tesliminin, davacı ile aralarında sözleşme kapsamında yapıldığı hususunu davanın değerine göre kesin delillerle ispatlaması gerekir.HMK'nın 199.

maddesinde uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları belge olarak kabul edilmektedir. HMK'nın 199. maddesi elektronik ortamdaki veriler de belge kabul edildiğinden davalı tarafça sunulan Whatshapp yazışmaları belge olarak değerlendirilmiştir.Taraflar arasında 18.04.2017 tarihinde imzalanan sözleşmeye göre toplam bedeli 1.155.825-TL olan ve sözleşmede belirtilen ürünlerin teslimatı için davalı şirkete 11/04/2017 tarihinde 50.000-TL, 14/04/2017 tarihinde 50.000-TL ve 17/04/2017 tarihinde 100.000-TL avans yatırılacağı ve kalan tutarın ürün tesliminde davalı satıcının düzenleyeceği faturaya istinaden nakit olarak ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Davalı tarafça ibraz edilen,davacı tarafından inkar edilmeyen Whatsapp yazışmalarına göre davacı ile davalı ve dava dışı .... Şti arasında üçlü ilişki bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda... Şti adına ... Şti hesabına ödeme yapılmasının istendiği, karşı tarafça da bu hususun kabul edildiğine dair yazışmalar bulunmaktadır. Ayrıca Whatsapp yazışmalarında bütün siparişin teslim edildiği belirtilmiştir. Bunun dışında, davacı tarafından ibraz edilen sözleşmede taraf olarak yer almadığı halde dava dışı .... Şti'ye ait e-posta adresine yer verildiği, ayrıca düzenlenen faturaların sözleşme bedeli ile uyumlu olmadığı görülmektedir.Yazışmalardan birden fazla tır ile taşınan mobilyanın davacı tarafça teslim alındığı ,davalı vekilinin de sözleşmede yazılı bedelin kalanının şirket ortaklarına ödendiği kabul edildiği halde İmparator Mobilya'nın düzenlediği faturalar toplamı 68.000-TL olup ticari defterlerinde bir ödeme kaydı bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin bedeli, whatsapp yazışmaları, resimler birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında .... Şti'nin de dahil olduğu kayıt dışı bir ticari ilişki bulunduğu, davacının davalı ...Ltd Şti'ye yaptığı 50.000-TL ön ödemenin dava dışı ... Şti'in Özbekistan'a satılan malların ön ödemesi olduğu sonucuna varılmaktadır. Dolayısıyla davalının sözleşme ile üstlendiği mal teslim edimini dava dışı firma vasıtasıyla yerine getirdiğinden davacının davalıdan alacağı bulunmamaktadır. Bu nedenle davanın reddi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulü doğru olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, bahsi geçen hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davanın reddine, davacının icra takibi başlatmakta kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/104 Esas - 2021/844 Karar sayılı 08/11/2021 tarihli kararının, HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;"Davanın reddine,Kötüniyet tazminatı talebinin reddine,"İlk derece mahkemesine ilişkin olarak ;"Alınması gereken 427,60-TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 626,81-TL harçtan mahsubu ile fazla olan 199,21‬‬-TL'nin davacıya iadesine,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Davalı lehine takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine," Yatırılan 886,29-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 40-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi 24/10/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/77384 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.