6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Avukatın özen yükümlülüğü zararında rizikonun gerçekleştiği an ve poliçe teminatı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/289 E. 2024/1598 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Davacının nitelemesi: Mesleki Sorumluluk Sigortası mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir davanın usulüne uygun davetli tarafın duruşmaya katılmaması nedeniyle işlemden kaldırılması hâlinde, üç aylık yasal süre içinde yenileme yapılması mümkün olduğundan, avukatın mesleki sorumluluğunu doğuran zararlandırıcı olay, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihte değil, yenileme süresinin geçirilmesi sonucu davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği tarihte meydana gelir. Mesleki sorumluluk sigortası poliçesinin teminat kapsamı belirlenirken rizikonun gerçekleştiği bu tarih esas alınır; poliçe bu tarihte yürürlükte ise zarar teminat kapsamındadır.

Ele alınan sorunlar

Zararlandırıcı olayın meydana geldiği an: dosyanın işlemden kaldırılması mı, açılmamış sayılması mı? → kabul

İddia: Davacılar vekili, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilen davanın derdest olmaya devam ettiğini, zararlandırıcı olayın dosyanın işlemden kaldırıldığı anda değil, üç aylık süre sonunda davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anda gerçekleştiğini, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 150/1 uyarınca usulüne uygun davet edilmiş tarafın duruşmaya katılmaması hâlinde dosya işlemden kaldırılır; bu aşamada davanın derdestliği devam eder ve üç ay içinde yenilenmesi hâlinde davaya kaldığı yerden devam edilmesi mümkündür. HMK 150/5 gereği üç ay içinde yenilenmeyen dava, sürenin dolduğu gün açılmamış sayılır; HMK 150/7 gereği açılmamış sayılan davadaki talep vaki olmamış sayılır. Bu düzenlemeler karşısında, dosyanın işlemden kaldırılmasında avukatın özen yükümlülüğüne aykırı davranışı düşünülebilirse de, üç aylık süre içinde yenileme yapılarak zararın önlenmesi mümkün olduğundan, zararlandırıcı olay dosyanın işlemden kaldırılması ile değil, üç aylık yasal sürenin geçirilerek yenileme işleminin yapılmamasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle riziko, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği tarihte meydana gelmiştir; bu tarih itibariyle poliçe yürürlükte olduğundan zarar poliçe teminatı kapsamındadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Poliçe teminatı kapsamındaki zararın miktarı ve hesaplanması → kısmi kabul

Gerekçe: Açılmamış sayılmasına karar verilen davada hükmedilecek maddi ve manevi tazminat ile yargı giderleri sigorta teminatı kapsamındadır. Ceza dosyasındaki bilirkişi raporlarına göre müteveffanın %50 kusurlu olduğu, aktüer raporuna göre davacı babanın 11.409,85-TL destekten yoksun kalma zararı bulunduğu, diğer davacıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin destekten yoksun kalma tazminatından fazla olması nedeniyle bu davacının maddi zararının kalmadığı tespit edilmiştir. Olayın özellikleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, emsal uygulamalar ve hakkaniyet gözetilerek davacı anne ve baba için ayrı ayrı 7.000-TL manevi tazminatın somut olaya uygun olduğu değerlendirilmiştir. Buna göre davacı ...'in zararı 7.000-TL manevi tazminat ve 1.093,65-TL yargı gideri olmak üzere 8.093,65-TL, davacı ...'in zararı 7.000-TL manevi tazminat, 1.093,65-TL yargı gideri ve 11.409,85-TL maddi tazminat olmak üzere 19.503,50-TL'dir. Poliçede öngörülen 1.000-TL muafiyetin her bir davacı için 500-TL olarak tenzili sonucunda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu davacı ... için 7.593,65-TL, davacı ... için 19.003,50-TL olarak belirlenmiştir. Temerrüt tarihi, başkaca delil bulunmadığından sigorta şirketine yapılan başvurunun reddedildiği tarih olarak kabul edilmiş; talebin sigorta hukukuna dayalı olması nedeniyle avans faizi uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Avukatın özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle mesleki sorumluluk sigortası kapsamında açılan tazminat davalarında, dosyanın işlemden kaldırılması ile davanın açılmamış sayılması arasındaki zararlandırıcı olayın hangi anda gerçekleştiğinin tespiti ve bunun poliçe teminatı kapsamına etkisi bakımından emsal niteliğindedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
avukatın mesleki sorumluluğu mesleki sorumluluk sigortası dosyanın işlemden kaldırılması davanın açılmamış sayılması riziko/zararlandırıcı olay poliçe teminat başlangıcı destekten yoksun kalma tazminatı manevi tazminat muafiyet tenzili avans faizi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 150/1HMK 150/5HMK 150/7

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/289

KARAR NO 2024/1598

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 28/09/2021

NUMARASI 2015/217 Esas - 2021/980 Karar

DAVA

Tazminat

Davanın reddine ilişkin kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü

DAVA

Davacı vekili; müvekkillerin müşterek çocuğu ...'in 24.05.2002 tarihinde iş kazasında vefat ettiğini, bununla ilgili açılan maddi-manevi tazminat davasında Av. ...'ye vekalet verdiklerini, davanın karar aşamasında davalı şirketin sigortalısı olan Av. ...'nün 14.12.2012 tarihli celseye katılmadığından dosyanın işlemden kaldırıldığını, üç ay içerisinde yenilenmeyen dosyada 21.03.2013 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, Av. ...'nün rahatsızlığını gerekçe göstererek kararın kaldırılması talebinin kabul edilmediğini, Yargıtay'ın kararı onadığını, kazanın 24.05.2002 tarihli olması ve davanın zamanaşımına uğraması nedeniyle yeniden açılamadığını, Av. ...'nün davalı ... nezdinde 22.01.2013 - 22.01.2014 tarihleri arasında geçerli mesleki sorumluluk sigortasının olduğunu, davalı ...

şirketine yapılan başvuru üzerine sigorta şirketince olayın 14.12.2012 tarihinde olduğu ve poliçe vadesinden önce olayın meydana geldiği ileri sürülerek reddedildiğini belirterek şimdilik 5.000-TL'nin davalıya müracaat tarihi olan 27.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

BEDEL ARTIRIM

Davacı vekili; müvekkili ...'in uğradığı zararın 10.000-TL manevi tazminat, 1.093,65-TL yargı gideri olmak üzere 11.093,65-TL, müvekkili ...'in uğradığı zararın 7.000-TL manevi tazminat, 1.093,65-TL yargı gideri, 11.409,85-TL maddi tazminat olmak üzere 19.503,50-TL olduğunu belirterek 27.02.2014 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; Av. ...'nün müvekkili şirket nezdinde mesleki sorumluluk sigorta poliçesi olduğunu, sigorta ettireni ... bank A.Ş. olan ... nolu 05.04.2013-2015 vadeli sigorta poliçesi ile sigortalının görevini gereği gibi yapamamasından, müvekkiline karşı özen borcunu yerine getirememesinden veya diğer kusurlu davranışlarından doğan zararlar nedeniyle ödemek zorunda kaldığı veya kalacağı tazminat tutarları ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin müvekkili şirket tarafında sigorta edildiğini, genel şartlarda belirtildiği üzere “poliçe başlangıç tarihinden bir yıl içinde meydana gelen olaylar, sigortalının bilinen herhangi bir hasarının ve/veya hasara yol açabilecek herhangi bir olayın/davanın bulunmaması şartıyla poliçe teminatı kapsamındadır” hükmünün olduğunu, söz konusu zararının Av.

...”nün 14.12.2012 tarihli celseye katılmamasından kaynaklandığını, sertifika tarihinin 22.01.2013-2014 tarihleri arası olduğunu, olay tarihinden sonra poliçenin düzenlendiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu doğmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dosyaya sunulan ... numaralı poliçede "Poliçe başlangıç tarihinden itibaren bir yıl içinde meydana gelen olaylar, sigortalının bilinen herhangi bir hasarının ve/ veya hasara yol açabilecek herhangi bir olayın/davanın bulunmaması şartıyla poliçe teminatı kapsamındadır" düzenlemesi olduğu, Silivri 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/185 Esas sayılı dava dosyasının 14/12/2012 tarihinde işlemden kaldırıldığı, poliçenin düzenleme tarihinin 22/01/2013 olduğu, hasara yol açabilecek nitelikte olan dava dosyasının işlemden kaldırılma tarihinin poliçe tarihinden önce olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili; dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilen davanın derdest olmaya devam ettiğini, zararlandırıcı olayın dosyanın işlemden kaldırıldığı değil, 3 aylık süre sonunda davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anda gerçekleştiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, avukatın özen yükümlülüğüne aykırılığı nedeniyle meydana gelen zararın Avukatlık Mesleki Sigorta Poliçesi kapsamında tazmini istemine ilişkindir. Silivri 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) 2007/185 E. sayılı dava dosyasında 24.05.2002 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda vefat eden çocukları ...'in ölümü sebebiyle davacılar ... ve ... tarafından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 5.000'er TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı ... için 7.000-TL, davacı ... için 10.000-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 27.000-TL bedelli tazminat davası açıldığı, davacıların vekili olarak davayı takip eden Av. ...'nün 14.12.2012 tarihli duruşmaya katılmaması üzerinde dosyanın işlemden kaldırılmasına, davanın üç aylık yasal süre içinde yenilenmemesi nedeniyle 21.03.2013 tarihinde açılmamış sayılmasına karar verildiği, kararın Yargıtay 21.

HD. nin 2013-12902 esas 2013-18831 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır. Av. ...'nün dava dosyasına sunulan ... numaralı 05.04.2013/2015 vadeli Mesleki Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve Sertifika süresi 22.01.2013-2014 olan ve ... sertifika numarasında dayanak gösterilen ... numaralı Avukatlar Mesleki Sorumluluk Sigorta poliçesi bulunduğu, sertifikaya konu poliçenin başlangıç tarihinin 22.01.2013, ... numaralı mesleki sorumluluk poliçesinin ise 05.04.2013 tarihli olduğu, ... numaralı 05.04.2013-2015 vadeli Mesleki Mesuliyet Sigorta Poliçesinin 2.sayfasında “Avukatın bu poliçe tanziminden önce almış olduğu Avukat Mesleki Sorumluluk Sigorta Poliçesi öncelikli olarak tazminata esas olacak olup, limitin yetersiz olduğu hallerde bu poliçe limit ve şartları artan teminat olarak değerlendirilecektir.” açıklaması dikkate alındığında ihtilaf yönünden öncelikle Sertifika süresi 22.01.2013-2014 olan ve ...

sertifika numarasında dayanak gösterilen ... numaralı Avukatlar Mesleki Sorumluluk Sigorta poliçesinin uygulamada olduğu konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Bahsi geçen sigorta poliçesiyle, avukatların mesleki faaliyeti ifa ederken, görevini gereği gibi yapmamasından, müvekkiline karşı özen borcunu yerine getirmemesinden veya diğer kusurlu davranışlarından doğan zararlar nedeniyle ödemek zorunda kaldığı veya kalacağı tazminat kararları ve yargı giderleri ile avukatlık ücretleri teminat altına alınmıştır. Davacılar tarafından Av. ...'nün mesleki sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davalı ... şirketine yapılan müracaatı üzerine sigorta şirketinde davacıların talebi poliçede "Poliçe başlangıç tarihinden itibaren bir yıl içinde meydana gelen olaylar, sigortalının bilinen herhangi bir hasarının ve/ veya hasara yol açabilecek herhangi bir olayın/davanın bulunmaması şartıyla poliçe teminatı kapsamındadır" şeklinde düzenlendiği, rizikonun Av.

...'in 14.12.2012 tarihli celseye katılmamasından kaynaklandığı, dosyanın işlemden kaldırılması kararının verildiği tarihte rizikonun bilindiği, duruşmaya girilmemesi ile zararlandırıcı olayın meydana geldiği, bu tarih itibariyle poliçenin yürürlükte olmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlık; zararlandırıcı işlemin Silivri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/185 Esas sayılı dava dosyasının işlemden kaldırıldığı tarihte mi yoksa davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği tarihte mi meydana geldiği, buna göre oluşan zararın poliçe kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır. HMK'nın 150/1. maddesinde usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan tarafların duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceği düzenlenmiş olup davacı vekilinin duruşmaya katılmaması sonucunda 14/12/2012 tarihinde dosya işlemden kaldırılmıştır.

Dosyanın işlemden kaldırılması ile davanın derdestliği devam etmekte olup üç ay içerisinde yenilenmesi şartı ile davanın devamı mümkündür. HMK'nın 150/5 maddesi gereğince işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. HMK'nın 150/7. maddesinde hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talebin vaki olmamış sayılacağı açıkça hüküm altına alınmıştır. Bu düzenlemelere göre; dosyanın takip edilmemesi nedeniyle işlemden kaldırılmasında avukatın özen yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği düşünülebilir ise de 3 aylık süre içerisinde yenileme işlemi yapılarak davaya kaldığı yerden devam edilmesi mümkün olduğundan zararlandırıcı olay, dosyanın işlemden kaldırılması ile değil 3 aylık yasal süre içerisinde yenileme işleminin yapılmamasından kaynaklanmaktadır.

Davanın 3 aylık süre sonucunda açılmamış sayıldığı dikkate alındığında rizikonun davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği 14/03/2013 tarihinde meydana geldiği, dolayısıyla rizikonun poliçe teminatı kapsamında olduğu sonucuna varılmaktadır. Bu durumda davacıların poliçe teminatı kapsamındaki zararlarının tazmini gerekmektedir. Açılmamış sayılmasına karar verilen davada hükmedilecek maddi ve manevi tazminat ile yargı giderleri sigorta teminatı kapsamındadır. Kaza nedeniyle görülen ceza dava dosyasında hükme esas alınan bilirkişi raporlarında müteveffa işçinin % 50 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir. Dosyada alınan aktüer raporunda davacı baba ...'in müteveffanın desteğinden yoksun kalması nedeniyle 11.409,85-TL zararının bulunduğu tespit edilmiştir.

Diğer davacı ...'e bağlanan gelirin peşin sermaye değeri destekten yoksun kalma tazminatından fazla olduğundan ...'in zararının kalmadığı belirlenmiştir. Dairemizce, olayın özellikleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, benzer olaylar ile ilgili emsal uygulamalar (Yarg.

21. HD'nin 02/06/2009 tarih 2009/13047-12287 sayılı kararı), kazanın meydana geldiği tarihteki ekonomik koşulları ve hakkaniyet dikkate alındığında davacı anne ve baba için ayrı ayrı 7.000-TL manevi tazminatın somut olaya uygun düşeceği değerlendirilmiştir. Bu durumda davacı ...

7. 000-TL manevi tazminat, 1.093,65-TL yargı gideri olmak üzere toplam 8.093,65-TL, davacı ... ise 7.000-TL manevi tazminat, 1.093,65-TL yargı gideri ve 11.409,85-TL maddi tazminat olmak üzere 19.503,50-TL tazminata hak kazanmış olup, bu miktarlar açılmamış sayılmasına karar verilen dava nedeniyle davacıların zararını oluşturmaktadır. Dosyada başkaca bir delil bulunmadığından, temerrütün davacıların sigorta şirketine yaptığı başvurunun reddedildiği 27/02/2014 tarihinde gerçekleştiği kabul edilmiştir. Bunun dışında davacıların davalı ... şirketine karşı alacak talebinin sigorta hukukuna dayalı olması nedeniyle avans faizi uygulanması gerekir. Poliçede 1.000-TL muafiyet tenzili öngörüldüğünden her bir davacı için 500-TL'nin tenzili sonucunda davalı ...

şirketinin sorumluluğu davacı ... için 7.593,65-TL, davacı ... için 19.003,50-TL'dir. Açıklanan nedenlerle; davacıların alacağının teminat dışı kabul edilmesi doğru olmadığından, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, davanın kısmen kabulüne, davacı ... yönünden 7.593,65-TL'nin, davalı ... yönünden 19.003,50-TL'nin 27/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/09/2021 Tarih 2015/217 Esas - 2021/980 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulüne; -7.593,65-TL'nin 27/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e ödenmesine, fazla talebin reddine, -19.003,50-TL'nin 27/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e ödenmesine, fazla talebin reddine, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 1.816,85-TL karar harcından mahkeme veznesine yatırılan 85,39-TL peşin harç ile 437,12-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 522,51-TL harcın mahsubu ile kalan 1.294,34‬-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacılar tarafından yatırılan toplam ‬550,21-TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Davacılar tarafından yapılan 1.250-TL bilirkişi ücreti, 181,35-TL posta masrafı olmak üzere toplam ‬1.431,35‬-TL yargı giderinin, davanın kabulü oranında hesaplanan 1.245-TL'sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, kalan giderin davacılar üzerinde bırakılmasına, Davacı ...

lehine takdir olunan 7.593,65-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, Davacı ... lehine takdir olunan 19.003,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, Reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.000-TL vekalet ücretinin davacılardan (Davacı ... 'ten 3.500-TL, davacı ...'ten 500-TL) alınarak davalıya verilmesine, Davacılar tarafından yatırılan 118,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacılara iadesine, Davacılar tarafından yapılan 94,60-TL istinaf yargı giderinden davanın kabulü oranında hesaplanan 82-TL'sinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, kalan giderin davacılar üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

07/11/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/77132 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.