6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticari defter ibrazından kaçınma halinde HMK 222/3 uyarınca ispat

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/946 E. 2024/1875 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Taşıma

Gerekçe özeti

Ticari davalarda mahkemece ticari defterlerin ibrazına karar verilmesine rağmen taraf usulüne uygun tebligata muhatap olduğu halde defterlerini ibrazdan kaçınırsa, HMK 222/3 uyarınca karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş ticari defter kayıtları o taraf lehine delil teşkil eder; bu kayıtların BA formu gibi diğer kayıtlarla da uyumlu olması halinde hizmet ilişkisinin ve alacağın ispatlandığı kabul edilir. Ayrıca dava değeri belirli bir tutar üzerinden gösterilip harç bu tutara göre yatırılmışsa, takip talebinde yer alan ancak dava değerine dahil edilmeyen kalemler (örn. işlemiş faiz) yönünden usulen açılmış bir dava bulunmadığından bu kalemler hüküm dışında bırakılır.

Ele alınan sorunlar

Taşıma hizmetinin ifa edildiğinin ispatı - ticari defterlerin delil niteliği → kısmi kabul

İddia: Davacı vekili, müvekkilinin usulüne uygun tutulmuş ticari kayıtlarına göre davalının takibe konu 7 adet faturayı ödemediğinin belirlendiğini, faturaların detay raporlarının ve istenilen tüm delillerin sunulduğunu, aradaki hizmet ilişkisinin davalının ödemeleriyle kanıtlandığını ileri sürerek hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 222. maddesi uyarınca mahkemece ticari defterlerin ibrazına karar verilmiş, davalı usulüne uygun tebligata rağmen defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. Bilirkişi raporunda, davacının usulüne uygun tutulan 2019 yılı ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle takip talebindeki asıl alacağa yakın bir alacağın bulunduğu tespit edilmiştir. Davalının 2019 yılı BA formunda davacıdan alınan faturaların KDV dahil bedelinin takibe konu faturaların toplam bedelini aştığı görülmüştür. HMK 222/3. maddesine göre, davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından davacının kanuna uygun tutulan ticari defterleri davacı lehine delil teşkil eder; davacının davalıya taşıma hizmeti verdiği davalının BA kayıtlarıyla da tevsik edildiğinden, davacının takip tarihi itibariyle takibe konu 7 adet fatura bedelini kanıtladığının kabulü gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İşlemiş faiz talebinin dava değeri kapsamında olmaması → ret

Gerekçe: Davacı, takipten önce davalıyı temerrüde düşürmediğinden işlemiş faiz talep hakkı bulunmamakla birlikte, dava değeri asıl alacak miktarı olarak gösterilmiş ve harç bu miktar üzerinden yatırıldığından, davacının işlemiş faiz bakımından usulen açılmış bir davası bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Ticari davada karşı tarafın usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçınması halinde, diğer tarafın kanuna uygun tutulmuş defter kayıtlarının HMK 222/3 uyarınca lehine delil teşkil edeceğine ve bu kayıtların BA formu gibi bağımsız kayıtlarla desteklenmesi halinde ispat yükünün karşılandığına ilişkin tespiti; ayrıca dava değeri ile harca esas tutarın uyumsuz olduğu kalemlerin (işlemiş faiz gibi) usulen dava konusu edilmediğine ilişkin tespiti bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defterlerin ibrazı ticari defterin delil niteliği BA formu itirazın iptali icra inkar tazminatı dava değeri temerrüt

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 222HMK 222/3HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/946

KARAR NO 2024/1875

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/03/2022

NUMARASI 2021/345 Esas - 2022/287 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/12/2024

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalıya ait emtiaların müşterilerine ulaştırılması hizmetinin müvekkili tarafından verildiğini, bu kapsamda düzenlenen faturaların davalı tarafından ödenmediğini, bu nedenle davalı aleyhine 7 adet faturaya dayalı olarak 14.220,20-TL asıl alacak ve 2.449,80-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.670-TL'nin takip tarihininden itibaren yasal faiziyle tahsili için ... sayılı icra takibinin başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, fatura miktarları dikkate alındığında BA bildirim sınırının altında kaldığı, davalı tarafça bildirilen 10 adet fatura olmakla birlikte bildirilmeyen 5 adet faturanın bulunduğu ve uyuşmazlık konusu faturalardan hangisinin bildirildiğinin BA ile tespiti mümkün olmadığından ispat yönünden BA formuyla da sonuca gidilemediği, davacıya takibe konu faturalar yönünden taşıma hizmeti verildiğini ispata yarar delillerini sunmak üzere kesin süre verildiği, verilen kesin süre içinde davacı tarafça cari hesap ekstresi ve fatura detay raporlarının sunulduğunu, bunların da faturalara konu hizmetin verildiğine ilişkin ispat için yeterli olmadığı, davacının sözleşme ilişkisi ve hizmet teslimine ilişkin ispat vasıtası getiremediği yemin deliline dayanmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, müvekkilinin usulüne uygun tutulmuş ticari kayıtlarına göre davalının takibe konu 7 adet faturayı ödemediğinin belirlendiğini, faturaların detay raporlarının ve istenilen tüm delillerin sunulduğunu, aradaki hizmet ilişkisinin davalının ödemeleriyle kanıtlandığını; davalının davaya cevap vermediğini,arabulucu ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, hükmün kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının taşıma hizmeti nedeniyle düzenlediği faturalara dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.6100 sayılı HMK'nın "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. maddesi "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) " şeklinde düzenlenmiştir.Mahkemece; HMK'nın 222. maddesi uyarınca ticari defterlerin incelenmesine karar verilmiş, davalı usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. Alınan bilirkişi raporunda; davacının usulüne uygun tutulan 2019 yılı ticari defterlerine göre, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan takipte asıl alacak olarak istenilen 14.049,37-TL kadar alacağı tespit edilmiştir. Davacının defterlerinde, 2019 yılı açılışının 4.860,80-TL olduğu; 2019 yılında davalı adına takibe konu faturalar dahil 15 adet fatura kestiği, bunların KDV dahil toplam bedelinin 45.375,13-TL olduğu ve davacının alacak kayıt toplamının 2018 devri ile birlikte toplam 50.235,93-TL olduğu;

davalının çekle 27.700-TL ödeme yaptığı, fiyat farkı nedeniyle 8.486,56-TL'nin davalı alacağı olarak kayıt edildiği, davalı lehine olan kayıtların 36.186,56-TL olduğu; aradaki farkın da (45.375,13-TL-36.186,56-TL=) 14.049,37-TL olduğu belirtilmiştir. İcra takibinde 14.220,20-TL asıl alacak ve 2.449,80-TL işlemiş faiz olmak üzere 16.670-TL alacak talebinde bulunulmuş, takip dayanağı olarak "7 adet muhtelif miktarda ve tarihlerde kesilmiş fatura alacağıdır" açıklaması ile cari (açık) hesap ekstresi ile 12/03/2019 tarihli 4.206,70-TL, 10/04/2019 tarihli 2.322,24-TL, 24/04/2019 tarihli 4.954,82-TL, 30/04/2019 tarihli 507,40-TL, 14/05/2019 tarihli 631,30-TL; açıklama kısmında muhtelif şirketlerin unvanlarının yazılı olduğu 30/03/2019 tarihli 554,84-TL ve 08/05/2019 tarihli 843,70-TL bedelli 7 adet fatura eklemiştir.

Faturaların KDV dahil toplam bedeli 14.021-TL'dir. Davalının 2019 yılı BA formunda, davacıdan kdv hariç 10 adet 33.087-TL bedelli fatura alındığı bildirilmiş, kdv eklendiğinde 40,350-TL etmektedir. HMK'nın 222/3. maddesine göre, davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından davacının kanuna uygun tutulan ticari defterleri lehine delil teşkil ettiği, davacının davalıya taşıma hizmeti verdiğinin davalının BA kayıtlarıyla tevsik edildiğinden, davacının takip tarihi itibariyle takibe konu 7 adet fatura bedeli olan 14.021-TL asıl alacağını kanıtladığının kabulü gerekir. Davacı, takipten önce davalıyı temerrüde düşürmediğinden,işlemiş faiz talep hakkı yok ise de dava değeri asıl alacak miktarı olan 14.220,20-TL olarak gösterilmiş ve bu miktar üzerinden harç yatırıldığndan davacının işlemiş faiz bakımından usulen açılan bir davası bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın asıl alacak bakımından kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden karar verilerek davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline likit alacak ve haksız itiraz nedeniyle davacı yararına icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2022 Tarih 2021/345 Esas - 2022/287 Karar sayılı kararının HMK 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulüne, davalının ... sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazının kısmen iptaline, takibin 14.021-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faizi işletilerek devamına, fazla istemin reddine, %20 oranda hesaplanan 2.804,20-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine," İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 957,77-TL karar harcından davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 159,50-TL ile icra veznesine yatırılan 83,35-TL olmak üzere toplam 242,85‬‬-TL harcın mahsubu ile kalan 714,92‬-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan 302,15-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 1.000-TL bilirkişi ücreti ve 75-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.075-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 1.060-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.302-TL'sinin davalıdan, 18‬-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye ödenmesine, Davacı vekili için takdir olunan 14.021-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Davalı vekili için takdir olunan 199,20-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,"Yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan 83-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

20/12/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/76365 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.