Chargeback bedelinin sözleşme uyarınca müşteriye rücuu - istinaf reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/665 E. 2024/1820 K. · · İlk derece: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Sanal POS Kullanım Sözleşmesi kapsamında chargeback bedeli mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Ödeme hizmeti sağlayıcısı ile e-ticaret işletmesi arasındaki Sanal POS Kullanım Sözleşmesi'nde, şüpheli/yetkisiz/hatalı ödeme işlemleri nedeniyle ödeme hizmet sağlayıcısının uğradığı zararın (chargeback) işletmeye rücu edileceği ve işletmenin bu durumda komisyon iadesi talep edemeyeceği açıkça kararlaştırılmışsa; ödeme hizmet sağlayıcısının sözleşme ve uluslararası kartlı ödeme sistemleri kuralları çerçevesindeki yükümlülüklerini yerine getirdiği ve şüpheli işlemin gerçekleşmesinde kusurunun bulunmadığı tespit edildiğinde, chargeback bedelinin işletmeden tahsili yönünde açılan itirazın iptali davasının kabulü hukuka uygundur.
Ele alınan sorunlar
Tebligatların usulsüzlüğü / savunma hakkının kısıtlanması iddiası → ret
İddia: Davalı, tebligatların usulüne uygun yapılmaması nedeniyle kendisini savunamadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalının sözleşmede belirtilen adresine çıkarılan tebligatın iade geldiği, ancak dava dilekçesi, duruşma günü ve bilirkişi raporunun davalının belirtilen adresinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği anlaşıldığından, savunma hakkının kısıtlandığına dair istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Chargeback bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı → ret
İddia: Davalı; kredi kartı bilgilerinin kendisince bilinmediğini, ürünün satışı ve ödemesinin davacının internet sitesi ve hesabı üzerinden gerçekleştiğini, tüketicinin rızası dışında işlem yapmasının mümkün olmadığını, davacının satış bilgilerine anında ulaşabildiğini, bu hususların mahkemece dikkate alınmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Taraflar arasında akdedilen ve davalının da kabulünde olan Sanal POS Kullanım Sözleşmesi'nin 7.2. maddesinde, ürün/hizmetlerin son kullanıcıya tedarik ve iadesine davacının katılmayacağı, davalı ile son kullanıcı arasındaki sözleşmenin hukuka uygunluğundan davacının sorumlu olmayacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 7.3. maddesinde ise şüpheli/yetkilendirilmemiş/hatalı işlemler nedeniyle davacının uğrayacağı zarar ve ziyanın müşteriye (davalıya) rücu edileceği, davacının bu bedelleri müşteriye yapılacak ödemelerden mahsup hakkının bulunduğu ve müşterinin bu durumlarda komisyon ücreti iadesi talep edemeyeceği açıkça düzenlenmiştir. İbraz edilen belgelere ve bilirkişi raporuna göre davacı şirketin, taraflar arasındaki sözleşme ve uluslararası kartlı ödeme sistemleri genel kuralları çerçevesinde sistem kontrolü noktasında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, davalı işletme nezdinde gerçekleşen şüpheli işlemler sonucunda davacıya chargeback yansıtıldığı ve davacının bu nedenle zarara uğradığı, şüpheli işlemin gerçekleşmesinde davacının kusuru bulunmadığı anlaşılmıştır. Sözleşmenin 7.3. maddesi gereğince, kusuru bulunmayan davacının kendisinden yapılan kesintiyi davalı müşteriye yansıtabileceği ve bu durumda komisyon iadesinin istenemeyeceği açıkça kararlaştırıldığından, davalının bu yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sanal POS/ödeme hizmet sağlayıcısı ile e-ticaret işletmesi arasındaki sözleşmelerde şüpheli işlem nedeniyle oluşan chargeback zararının, ödeme hizmet sağlayıcısının kusursuzluğu halinde sözleşme hükmü uyarınca işletmeye rücu edilebileceği ve komisyon iadesi talep edilemeyeceği yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
chargeback↗ sanal POS kullanım sözleşmesi↗ şüpheli işlem↗ harcama itirazı↗ rücu↗ komisyon ücreti iadesi↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/665
KARAR NO 2024/1820
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 28/01/2021
NUMARASI 2020/63 Esas - 2021/64 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/12/2024
Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkil şirketin ... firmalarına, kolay ve güvenli ödeme hizmeti ve ödeme yönetim platformu sunduğunu, bu sayede e-ticaret firmalarının internet ortamında müvekkili şirketin sağladığı teknolojik altyapı ile kredi kartlarından ödeme kabul edebildiğini, yapılan ödemeleri görüntüleyip iptal veya iadelerini gerçekleştirebildiklerini, tüketiciler tarafından yapılan ödemelerin yetkili ödeme kuruluşu olan müvekkili şirketin banka hesaplarına düştüğünü, müvekkili şirketin komisyon ücreti kesintisini yaptıktan sonra kalan tutarları müşterilerine gönderdiğini, davalı-borçlunun e-ticaret alanında faaliyet gösterdiğini, davalının internet sitesi üzerinde tüketicilerin/kart hamillerinin rızası hilafına ödeme işlemleri gerçekleştirildiğini, söz konusu harcama itirazları sonrası ilgili bankalar tarafından, bu ödemelere aracılık eden müvekkili şirketin hesabına harcama itirazına konu olan tutarlar kadar borç kaydedildiğini, müvekkili şirketin toplamda dava konusu olan 13.865-TL maddi zarara uğradığını, davalının bu borcuna ilişkin ...
sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; taraflar arasında sanal pos kullanım sözleşmesi akdedildiği, dava dışı ... A.Ş. ile kart hamili bankası arasında yapılan görüşmeler neticesinde davalı işletme tarafından iletilen evraklar paylaşılmasına rağmen itiraz konusu ödeme işlemlerinin ... güvenlik sistemi kullanılmadan gerçekleşmiş olması, itirazların devam etmesi, uluslararası kart kuralları gereği sürecin borç kaydı ile sonuçlandırılması zorunluluğu doğurduğu belirtilerek, davacı şirket hesaplarına ... numaralı kart hamili itirazına istinaden 04/11/2016 tarihinde 1.985-TL tutarında ve ... numaralı kart hamili itirazına istinaden 08/11/2016 tarihinde 11.880-TL olmak üzere 13.865-TL tutarında borç tahakkuku gerçekleştiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu 3 adet ödeme işlemine ilişkin olarak davacı şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığı, davalı işletmenin ise şahıs/sistem ortakları arasındaki ilişkisinden kaynaklı olarak kusur ve zarar sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline, 2.773-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı; tebligatların usulüne uygun olarak yapılmaması nedeniyle kendini savunmadığını, davacı ile aralarında sözleşme bulunduğunu, davacının % 15 oranında komisyon kestiğini, satış bedelinin tamamından kendisinin sorumlu tutulması ile davacının iki kere komisyon almış olacağını, mahkemenin kararın kendisine iki kere komisyon ödetilmesi sonucunu doğuracağını, ödemelerin davacı şirketin havuz hesabına yapıldığını, tarafına 20 gün beklendikten ve komisyon kesintisi yapıldıktan sonra ödendiğini, kredi kartı bilgilerinin taraflarınca bilinmediğini, ürünü bizzat davacının abonesinin aldığını, teslim işlemlerine ilişkin sevk irsaliyesi de dahil olmak üzere firmaya evraklarını gönderdiğini, davacı şirkette tüm evrakların bulunduğunu, ürünün satışının davacının internet sayfasından yapıldığını, ürünün bedelinin de davacının sitesi üzerinden davacının hesabına ödendiğini, kendisinin sadece ürünü teslim etmekle yükümlü olduğunu, kredi kartı bilgilerinin tamamen davacı şirketin bilgisindeyken tüketicinin rızası dışında kendisinin işlem yapmasının mümkün olmadığını, davacı firmanın satış ve ödeme bilgilerine anında ulaşabileceğini, davacının bu kişilerin 3.
kez klima aldıklarını bilebilecek durumda olduğunu, mahkemece bu hususların dikkate alınmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; taraflar arasındaki Sanal Pos Kullanım Sözleşmesi kapsamında davacıya yansıtılan chargeback tutarının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Somut olayda; davacı ile davalı arasında 6493 sayılı Kanun uyarınca ödeme hizmetleri sunmakta olan davacı tarafından, e-ticaret alanında faaliyette bulunan davalıya internet üzerinden satışa arz ettikleri ürün ve hizmetlerin bedellerini tahsil etmesi için sunulan platform hizmetine ilişkin esaslar ile bu kapsamda tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenlemek amacıyla 19/11/2015 tarihli Sanal POS Kullanım Sözleşmesi akdedildiği, davalının internet sitesinde yapılan alışverişle ilgili 04/08/2016 tarihli 7.920-TL bedelli, 08/08/2016 tarihli 3.960-TL bedelli ve 15/08/2016 tarihli 1.985-TL bedelli 3 adet harcamaya kart sahibi tarafından itiraz edilmesi üzerine dava dışı ...
A.Ş. ile kart hamili bankası arasında yapılan görüşmeler neticesinde davalı işletme tarafından iletilen evraklar paylaşılmasına rağmen itiraz konusu ödeme işlemlerinin ... güvenlik sistemi kullanılmadan gerçekleşmesi ve itirazların devam etmesi, uluslararası kart kuralları gereği sürecin borç kaydı ile sonuçlanması gerekçesiyle davacı şirketin hesaplarına ... numaralı kart hamili itirazına istinaden 04/11/2016 tarihinde 1.985-TL tutarında ve ... numaralı kart hamili itirazına istinaden 08/11/2016 tarihinde 11.880-TL olmak üzere 13.865-TL tutarında borç tahakkuku gerçekleştirildiği, davacının kendisinden kesintisi yapılan bu tutarı davalıdan talep ettiği anlaşılmaktadır.Davalı tarafından, davadan haberdar edilmediği ileri sürülmekte ise de davalının sözleşmede belirtilen adresine çıkarılan tebligatın iade geldiği, dava dilekçesinin ve duruşma gününün, bilirkişi raporunun davalının ...
Fatih adresinde usulüne uygun bir şekilde tebliğ edildiği dikkate alındığında davalının savunma hakkının kısıtlandığına dair istinaf nedeni yerinde değildir.Taraflar arasında akdedilen ve davalının da kabulünde olan 19/11/2015 tarihli Sanal POS Kullanım Sözleşmesi'nin "Hata ve Zarardan Doğan Sorumluluk" başlıklı 7.2. maddesinde; ürünlerin veya hizmetlerin son kullanıcılara tedarik ve iade edilmesine davacının katılmayacağı, davalı ile son kullanıcı arasındaki sözleşmenin hukuka uygun bir şekilde akdedilmesinden davacının sorumlu olmayacağı kararlaştırılmıştır. "Şüpheli/ Yetkilendirilmemiş/ Hatalı İşlemlerde Sorumluluk" başlıklı 7.3 maddesinde; "...ödeme işleminin yasal hükümlere uygun olmadığına, ödeme işleminde kullanılan kredi kartının hamilinin bilgisi dışında yapıldığına, ödeme işleminde kullanılan banka hesabı sahibinin bilgisi dışında yapıldığına, ödeme işleminin gerçek bir ödeme işlemi olmadığına..." dair bir şüphe bulunması halleri için ise "...Yukarıda belirtilen şekilde Hatalı/Yetkisiz İşlemler veya Şüpheli İşlemler ile Son Kullanıcı'nın ürün iadesi gerçekleştirerek geri ödeme talep etmesi nedeniyle ...'nin Sistem Ortağı, Son Kullanıcı'nın ödeme hizmet sağlayıcısı veya Son Kullanıcı'ya herhangi bir şekilde geri ödeme veya zarar tazmininde bulunması veya ilgili idari kurumlar nezdinde idari yaptırıma tabi olması halinde uğrayacağı tüm zarar ve ziyan Müşteri'ye rücu edilecek ve Müşteri tarafından ...'nin ilk talebine istinaden tüm ferileri ile birlikte ödenecektir....'nin bahsi geçen durumlarda ilgili bedelleri Müşteri'ye yapılacak ödemelerden mahsup hakkı saklıdır.
Müşteri, bu durumlarda ...'den komisyon ücreti iadesi talep edemez...” şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Harcamalara ilişkin ibraz edilen belgelere ve mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre, davacı şirketin toplam 13.865-TL tutarlı itiraz konusu 3 adet harcama/ödeme işlemlerine ilişkin olarak, taraflar arasındaki Sanal POS Kullanım Sözleşmesi tahtında ve Uluslararası Kartlı Ödeme Sistemleri genel kuralları çerçevesinde ve sistem kontrolü noktasında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği sonucuna varılmaktadır. Davalı işletme nezdinde gerçekleşen şüpheli işlemler sonucunda davacıya yansıtılan chargeback işlemi nedeniyle davacının zarara uğradığı, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre şüpheli işlemin yapılmasında kusuru bulunmayan davacının sözleşmenin 7.3.
maddesi gereğince şüpheli işlem nedeniyle kendisinden yapılan kesintiyi davalı müşteriye yansıtılabileceği ve bu durumda komisyon iadesinin istenemeyeceğinin de açıkça kararlaştırıldığı dikkate alındığında davalının ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalının istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 947,11-TL istinaf karar harcından yatırılan 236,78-TL harcın mahsubu ile kalan 710,33-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 92-TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/76124 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi